Çocukları hedef alan online nefret ağı! Şiddet tuzağında ortak izler

Okul saldırıları, son yıllarda yalnızca ABD'nin değil, farklı ülkelerin de karşı karşıya kaldığı ciddi bir güvenlik ve toplumsal sorun haline geldi. Geçmişte özellikle ABD'de görülen bu tür saldırılar, Fransa, Filipinler, Avustralya ve Çin gibi farklı ülkelerde de yaşandı.

Paris merkezli Euronews sitesinde yer alan haberde "Nefret grupları birbiriyle ne kadar ilişkili?" sorusu soruldu ve bu küresel sarmal ele alındı. Türkiye'de de okul çevresinde yaşanan silahlı saldırılarla birlikte, internet ortamında çocukları hedef alan şiddet ve nefret içerikli çevrimiçi ağlar yeniden gündeme geldi.

Columbine saldırısı

COLUMBINE SONRASI ORTAYA ÇIKAN TEHLİKELİ MODEL

1999 yılında ABD'deki Columbine Lisesi'nde düzenlenen saldırıda 12 öğrenci ve 1 öğretmen hayatını kaybetti. Araştırmacılar, bu saldırının sonraki bazı saldırganlar açısından örnek alınan bir olay haline geldiğine dikkat çekiyor.

2019'da yayımlanan bir araştırmada incelenen 46 ABD okul saldırısının 20'sinde saldırganın Columbine saldırısını bilinçli şekilde model aldığı sonucuna ulaşıldı.

Bu durum, uzmanların "taklit etkisi" olarak değerlendirdiği sürecin dijital dünyada daha kolay yayılabildiği tartışmasını da beraberinde getirdi.

Fotoğraf: ahaber.com.tr

ORTAK MESAJ ODALARI VE ŞİDDET İÇERİKLERİ

Çevrimiçi ortamlarda şiddet eğilimi gösteren kişilerin bazı ortak özellikler taşıdığı belirtiliyor. Bu kişiler zaman zaman aynı sosyal ağların, anonim mesajlaşma gruplarının veya çevrimiçi toplulukların içerisinde yer alabiliyor.

Şiddeti yücelten ve saldırganları kahramanlaştıran içerikler, bu çevrelerde yeni bir hayranlık kültürünün oluşmasına neden olabiliyor.

Bazı saldırganların dijital profillerinde benzer ifadeler kullandığı, medya tarafından tanınma ve şöhret arayışının öne çıktığı ve daha önce gerçekleşen saldırılara ilişkin içeriklerin takip edildiği belirtiliyor.

Video oyunları, diziler ve sosyal medya içerikleri ise bu dijital çevrenin yalnızca bazı unsurlarını oluşturuyor. Uzmanlar, tek başına bir oyun, dizi veya sosyal medya kullanımının saldırıya neden olduğu şeklinde bir değerlendirme yapılmaması gerektiğine dikkat çekiyor.

Manisa'daki saldırganın güvenlik kamerasına yansıyan görüntüsü.

MANİSA'DAKİ SALDIRIDA DİJİTAL İZLER

Manisa'nın Turgutlu ilçesinde okul çevresinde tüfekle düzenlenen ve 11 öğrencinin yaralandığı saldırının ardından şüpheli 15 yaşındaki H.O.'nun dijital profiline ilişkin de yeni ayrıntılar ortaya çıktı.

İncelemelerde şüphelinin, 1999 Columbine saldırısının faili Eric Harris, Christchurch saldırısının faili Brenton Tarrant ve Türkiye'deki bazı benzer şiddet eylemlerinden etkilendiğine ilişkin bulgulara ulaşıldığı belirtildi.

Şüphelinin odasında radikal içeriklerin yanı sıra "You" dizisindeki seri katil karakterine yönelik hayranlık ifadelerinin bulunduğu, saldırı öncesinde ise telefonunu sıfırladığı tespit edildi.

Okula devam konusunda sorunlar yaşadığı ve rehberlik kayıtlarında içine kapanık olarak değerlendirildiği belirtilen şüphelinin, anonim ağlar üzerinden şiddet içerikli iletişim kurduğu da belirlendi.

Olay kapsamında anne, baba ve av bayisi dahil 8 şüphelinin sorgusunun sürdüğü bildirildi.

Manisa Valiliği ise hastanede tedavileri devam eden hafif yaralı 6 öğrencinin taburcu edileceğini, yoğun bakımda bulunan 3 öğrencinin ise bilincinin açık olduğunu duyurdu.

You dizisinin afişi

UZMANLARDAN AİLELERE KRİTİK UYARI

Çocuk ve Ergen Klinik Psikoloğu Eliz Avcı, ağır şiddet davranışlarının çoğu zaman aniden ortaya çıkmadığını belirterek ailelerin çocuklarındaki değişimleri yakından takip etmesi gerektiğini ifade ediyor.

Avcı, özellikle sosyal çevreden uzaklaşma, okul hayatında ani değişiklikler, yoğun öfke veya duygusal hissizlik gibi belirtilerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

"Şiddet ve silah içeren unsurlara yoğun ilgi önemli bir işaret olabilir."

Avcı ayrıca ebeveynlerin baskıcı kontrol ile sağlıklı denetim arasındaki farkı gözetmesi gerektiğini vurguluyor. Uzman, baskı ve korkuyla yönetilen çocukların otorite ortadan kalktığında sınırları aşan davranışlara daha açık hale gelebileceğini belirtiyor.

Klinik Psikolog İpek Erol ise okul saldırılarının genellikle tek bir nedene bağlanamayacağını ifade ediyor. Erol'a göre dışlanmışlık, yalnızlık, değersizlik ve intikam düşünceleri gibi unsurlar zaman içinde birbiriyle birleşebiliyor.

Erol, ailelerin tek bir davranış yerine davranış örüntülerine dikkat etmesi gerektiğini belirterek okul başarısında ani düşüş, okula yabancılaşma, yoğun öfke, tehditkar konuşmalar, intikam içerikli ifadeler ve şiddeti romantize eden paylaşımların ciddiye alınması gerektiğini söylüyor.

"Beni görecekler", "Hesabını soracağım", "Artık dayanmayacağım" gibi ifadeler küçümsenmemeli.

Uzmanların ortak vurgusu ise çocukların dijital dünyadaki faaliyetlerinin yalnızca yasaklarla değil, iletişim, rehberlik ve gerektiğinde profesyonel destek yoluyla takip edilmesi gerektiği yönünde.