Her yıl binlerce insan kanser, kalp ve damar rahatsızlığı, nadir görülen ve kronik hastalıklara yakalanıyor.

Söz konusu bu hastalıklarda erken tanı ve müdahale ise hayati önem taşıyor.

Sağlık alanında önemli başarıların altına imza atan Türkiye, Türkiye Yüzyılı'na iz bırakacak "Türkiye Ulusal Genom ve Biyoinformatik" projesi ile bu hastalıkların altında yatan genetik altyapıyı aydınlatılabiliyor.

Böylece herhangi bir hastalık henüz ortaya çıkmadan tespiti sağlanabiliyor ve buna göre özel bir tedavi uygulanarak kişinin o hastalığa hiç yakalanmaması sağlanabiliyor.

Özellikle erken tanı olursa nadir hastalıkların kalıtsal olarak geçebilecek hastalıkların hem tanısı yapılmış oluyor hem de tedavi metodlarının geliştirilmesi ve o tedavi metodlarının erken başlatılması mümkün olabiliyor.

Ayrıca proje ile birlikte adeta Türkiye'nin gen haritası oluşturuluyor.

Tek bir insanın genetik haritasını genel hatlarıyla çıkarmak tabii ki bilim insanları için yeterli değil.

Ne kadar çok insanın genetik haritası çıkarılırsa insan biyolojisi hakkında o kadar çok şey öğrenilebilir. Ve her öğrenilen bilgi hastalıkları tedavi etmek ve yaşam kalitesini artırmak için kullanılabilir.

Peki bir hücredeki genetik kodun tamamı yani 3 milyar harflik dizilimi olan "Genom" hangi aşamalardan geçerek çözülüyor?

Türkiye Ulusal Genom ve Biyoinformatik Projesi için araştırmaya gelen biyolojik hasta örnekleri önce örnek kabul odasında izolasyonu yapılıyor.

Sonrasında izolasyondan gelen DNA örnekleri kütüphane hazırlama odasında dizilemeye hazır hale getiriliyor.

Ardından genetik dizileme odasında bir hastalığa neden olabilecek genetik değişimler tespit ediliyor.

Hastalara ait çeşitli kan ve doku örnekleri işte bu cihazda işte bu tüpler aracılığı ile cihaza yerleştiriliyor izole ediliyor ve böylece genetik çalışmalar için DNA ve RNA örnekleri hazırlanmış oluyor.

Bu cihazdaysa DNA kalite kontrolü yapılıyor. Aslında tüpün içinde bulunan örnekte ne kadarlık DNA var ve bu DNA ne kadar saf işte bu cihaz bize bunu gösteriyor.

Daha öncesinde toplanan örneklerden izole edilen DNA'lar kütüphane hazırlama odasında küçük parçalara bölünüyor.

Çeşitli parçalara ayrılarak adeta her bir DNA için ayrı kimliklendirme yapılıyor.

Son aşama olarak dizileme laboratuvarında biyoinformatik analiz platformunda genetik değişimler tespit ediliyor.

Böylece erken tanı ya da kişiselleştirilmiş tedaviler geliştirilmesinin önü açılmış oluyor.

Toplanan biyolojik veri örnekleri sistematik bir şekilde geniş kapsamlı altyapı ve kapasiteye sahip Ulusal Biyobanka Aziz Sancar Araştırma Merkezi'nde uzun süre saklanabiliyor.

HABERİN VİDEOSUNU İZLEMEK İÇİN TIKLAYIN