Milli televizyonlara 'batı ambargosu' mu? Rekabet Kurumu dijital devleri mercek altına aldı

GELENEKSEL MEDYA DİJİTAL TEHDİT ALTINDA

Dünya genelinde yaşanan çatışmalar ve gerilimlerin ortasında Türkiye, bir yandan da sinsi bir dijital kuşatmayla karşı karşıya kalıyor. Aile yapısından ekonomiye kadar pek çok alanı tehdit eden bu dijital abluka, geleneksel medyanın reklam pastasındaki payını her geçen gün eritiyor.

Konuyla ilgili kritik verileri paylaşan Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, "Geleneksel medyanın Türkiye'de çok önemli bir işleve sahip olduğunu biliyoruz. Ancak geleneksel medya, görsel medya ve yazılı medya bugün dramatik bir şekilde reklam gelirlerini kaybediyor." ifadelerini kullandı.

Reklam yatırımlarının Meta, X, Google ve TikTok gibi yabancı sahipli platformlara yönelmesi, yerli sermayenin yurt dışına akmasına neden olurken sektörün alarm vermesine yol açıyor.

REKLAM PAZARINDA %30'LUK KOMİSYON OYUNU

Televizyon ve gazeteler Türkiye'de hâlâ toplumun merkezinde yer alsa da, reklam ajanslarının rotasını dijital platformlara kırmasının ardındaki en büyük nedenin "komisyon oranları" olduğu belirtiliyor. Dijital devlerin reklam ajanslarına sunduğu avantajları değerlendiren Birol Küle, "Bu organik bir kaybediş mi yoksa altında başka sebepler mi var? Bunun üzerinde çok ciddi çalışmalar yapıyoruz. Gelir kaybının önüne geçmek, yazılı ve görsel medyayı güçlendirmek adına pazar payındaki bu dramatik düşüşün hangi sebeplere bağlı olduğunu araştırıyoruz." sözleriyle aktardı.

Verilere göre dijital platformlar reklam ajanslarına %30'un üzerinde komisyon verirken, yerli televizyonlarda bu oran %7 seviyelerinde kalarak haksız bir rekabet ortamı oluşturuyor.

BATI MERKEZLİ TEKELLERE KARŞI 'ADİL YARIŞ' İNCELEMESİ

Rekabet Kurumu, dijital platformların pazar gücünü kullanarak yerli rakiplerini dışlayıp dışlamadığını saptamak için düğmeye bastı. Ulusal medyanın toplam reklam gelirinden aldığı payın %10'un altına düştüğüne dikkat çeken Küle, "Pazarda adil bir yarış var mı, pazara girişler konusunda bir engel söz konusu mu, buna bakıyoruz. Hakim durumdaki pazar gücünü elinde tutan teşebbüslerin rakiplerini dışlayıp dışlamadığı merceğimiz altında." şeklinde konuştu.

Kurum, dijitalleşmenin doğal bir süreç mi yoksa rekabeti kasten bozan bir unsur mu olduğunu tüm detaylarıyla ortaya koymayı hedefliyor.

DİZİ VE SİNEMA SEKTÖRÜNDE KÖKLÜ DEĞİŞİKLİKLER YOLDA

Sadece reklam pazarında değil, medya ve eğlence sektörünün tamamında büyük bir dönüşüm kapıda. Sinema, dizi, müzik ve dijital platformlar için hazırlanan yeni tebliğ ile sektördeki tekelleşme girişimlerinin önüne geçilmesi planlanıyor.

Yapım ve dağıtım süreçlerinin birbirinden ayrılacağını müjdeleyen Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, "Menajerlik ve cast hizmetlerini ayırmak istiyoruz. Bunların ayrı çatılar altında, ayrı ekonomik bütünlüklerde yapılmasını öngörüyoruz. Ayrıca dizilerde ve filmlerde başrol oyuncularıyla diğer oyuncuların paket olarak dayatılmamasını, yani 'bu oyuncuyu oynatacaksınız bunu da almalısınız' gibi ön koşulların ortadan kalkmasını isteyeceğiz." ifadelerini kullandı. Bu yeni düzenleme ile platformların yeni yapımcılara kapı açması ve sektörde daha demokratik, rekabetçi bir ortamın sağlanması amaçlanıyor.