A Haber dünyanın gözünün çevrildiği Ukrayna - Polonya sınırında. A Haber Yurt - İstanbul Haber Müdürü Kerim Ulak, füzenin düştüğü bölgedeki son durumu anlattı.
Ukrayna'nın doğusundaki şiddetli çatışmalar sürerken füzeler ilk kez NATO toprağına düştü.
Dünyanın gözü Polonya - Ukrayna sınırına çevrildi.
A Haber Yurt - İstanbul Haber Müdürü Kerim Ulak, füzenin düştüğü bölgedeki son durumu anlattı.
A Haber olarak çok özel bir yayına imza atıyoruz. 24 Şubat'ta başlayan Ukrayna – Rusya savaşında ilk kez bir füze NATO ülkesi bir ülkenin topraklarına düştü.
Polonya'nın bir kentine dün akşam düşen füze tüm dünyanın gözünün bulunduğumuz noktaya yönelmesine neden oldu. Stratejik bir noktadayız Ukrayna sınırında Dublin kentine bağlı kasabadayız.
Füzenin düştüğü alanda maalesef 2 sivil hayatını kaybetti.
Olayın duyulması ile birlikte bulunduğumuz noktaya Polonya televizyonları adeta akın ettiler şu an yayınlar gerçekleştiriyorlar.
Polis ekiplerinin yoğun bir güvenlik önlemi aldığını ve bölgeye şu an kimseyi sokmadıklarını belirtelim.
Füzenin düştüğü nokta hemen karşı taraf. Füzenin düştüğü ilk andan itibaren yapılan açıklamalara baktığımız zaman özellikle Letonya, Estonya gibi NATO üyesi ülkeler hemen Rusya'yı adres gösterdiler. Rusya'ya ait füzelerin bölgeyi vurduğunu belirttiler ve Rusya'yı hedef göstermişlerdi.
Bir yandan da ABD bölgedeki gelişmeleri yakından takip ettiğini belirttiler.
Bir yandan da Rusya'dan açıklama yapıldı dün akşam ve bölgedeki saldırının bir provokasyon olduğu ve Rusya'nın bölgeyi vurmadığı belirtilmişti.
Yine bugün gün içinde önce ABD'den açıklama geldi. ABD bölgeyi vuran füzenin Ukrayna'ya ait olduğunu açıkladı. Yine az önce bir açıklama daha geldi Rusya Savunma Bakanlığı yaptığı açıklamada bölgeye düşen hemen arkamda görmüş olduğunuz bölgeye düşen ve 2 Polonyalı sivilin hayatını kaybetmesine neden olan füzenin Ukrayna'ya ait olan S-300 füzesi olduğu açıklandı.
Hemen yakınımızda yaklaşık 45-50 km mesafede bulunan Lviv kentine fırlatılan bir füzeyi vurmak için Ukrayna S-300 hava savunma sistemini kullandı ve S-300'den fırlatılan füze havadaki Rus füzesini ıskaladı, ıskalayan füze tam da işte hemen arkamda görülen bir çiftlik evine düştü.
Bizler A Haber olarak şu an bölgedeyiz. Bölgede adeta kuş uçurtulmuyor. Polonya polisi bölgeye basının girmesini engellemiş durumda. Polonya televizyonları da giremiyor.
Şunu vurgulamak lazım. Özellikle Batı ve ABD ilk etapta Rusya'yı hemen hedef gösterdi. Ve NATO'nun 4. ve 5. maddelerinin işletilmesini istedi.
Bu kapsamda NATO olağanüstü toplantı kararı almıştı. Yoğun bir baskı uyguladı birçok ülke. Bölgede yoğun bir hareketlilik var. Bölgeye ulaşmak oldukça zordu biz de 5 saatlik bir yolculuk sonrasında sınıra ulaştık. Bölgede şu an incelemeler de devam ediyor.
NELER YAŞANDI?
Aylar sonra korkulan oldu. Ukrayna'nın doğusundaki şiddetli çatışmalar sürerken füzeler ilk kez NATO toprağına düştü.
Polonya'nın Ukrayna sınırındaki Przewodów kasabası, peş peşe gerçekleşen patlamalarla sarsıldı.
Kaynağı bilinmeyen iki füzenin isabet ettiği köyde, can kayıpları ve yaralanmalar yaşandı.
Saldırı sonrası alarm seviyesini en üst düzeye çıkaran Polonya Başbakanı Morawiecki, Ulusal Güvenlik Komitesi'ni acil toplantıya çağırdı.
Hükümet Sözcüsü Müller ise "Askeri birliklerin savaşa hazır olma durumu artırıldı" açıklamasında bulundu.
Bölgeye çok sayıda polis ve asker sevk edilirken sınırdaki NATO uçaklarının da havalandığı aktarıldı.
Olaydan kısa süre sonra kameraların karşına geçen Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, füzelerin Rus güçleri tarafından ateşlendiğini iddia etti.
İddiaların odağındaki Rusya ise Polonya - Ukrayna sınırındaki hiçbir hedefe saldırıda bulunmadıklarını savunarak suçlamaları reddetti.
Rus Savunma Bakanlığı olayın NATO'yu savaşa sürüklemeye yönelik bir provokasyondan ibaret olduğunu öne sürdü.
Füzeyi Ukrayna mı fırlattı? Füze hangi ülkeden fırlatıldı? Bahçeşehir Üniversitesi Abdullah Ağar, A Haber canlı yayınında konu ile ilgili çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.
İşte o açıklamalardan satır başları;
"SON DERECE CİDDİ"
Bir NATO ülkesine balistik füze düşmesi bu açıdan bakıldığında olay son derece ciddi. Ama bir şekilde savaşın hengamesi içerisinde düşmüş olabileceğine dair daha sonradan ortaya çıkan genel kanı bir şekilde gerilimin düşmesine sebebiyet verdi.
"SİNİR UÇLARI TEST EDİLDİ"
Ama burada bir başka detay daha var. Bu füzeler üzerinden sinir uçları da bir şekilde test edilmiş oldu. Yani taraflar birbirlerinin reflekslerini gördüler ve tarttılar. Savaşta aslında buna özgü bir ilk yaşandı.
Temel gerçek olarak şunu söylememiz gerek Rusya şu ana kadar herhangi bir şekilde NATO topraklarını vurma eğilimi içerisinde olmadı hatta bununla ilgili iddialı cümleler kurmuş olmasına rağmen.
Rzeszów örneğin buraya yakın bir yer. Burayı vurabilirdi şu ana kadar vurmadı. Bütün Batı ikmalinin silahın teçhizatın araç gerecin Polonya'ya indirildiği Ukrayna sınırına yakın bir yer.
NEDEN ASKERİ BİR HEDEF VURULMADI?
Bu hattı vuracağına dair bir cümle kurmuş olmasına rağmen burayı şu ana kadar vurmadığını gördük. O zaman bir soru soracağız neden askeri bir hedefi vurmadı da sivil bir hedefe düştü?
Savaşla ilgili alakası olmayan kendine özgü bir yer. Sonuçta eğer Polonya'da bir NATO toprağını vuracak olursa ikmal hattını vuruyor olması gerekiyor ki bir mesaj taşımış olsun.
Burada çeşitli iddialar ortaya atıldı bir füze var iki füze var hava savunma füzesi veya Ukrayna'nın atmış olduğu füze.
ÇARPICI İDDİA
Nasıl olabilir? Belki de Türkiye televizyonlarında ilk defa böyle bir iddia ortaya atılmış olacak. Çünkü şöyle bir detay var. Kh-55 veya Kh-101 şimdi bunlar Rusya'nın stratejik ihtiyatı stratejik stokları erimeye başladı.
İRAN'DAN ALINAN KH-55 OLABİLİR Mİ?
Burada S-300 diyorlar şu andaki görüntü tahlillerinden ya da Kh-55 veya Kh-101 diyorlar. Şimdi Ruslar bunları kullanıyor ama bunların stratejik rezervleri stokları çok azaldı ama bir başka iddia daha var İran'dan kamikaze dronelarla beraber balistik füzeler alıyor. Akla şu geliyor acaba İran'dan alınan bir Kh-55 olabilir mi? Çünkü Kh-55'i dünyada kullanan 3 tane ülke var. Bunlardan birisi Rusya birisi İran bir tanesi Çin.
Biz bu Toçka gibi bir takım füze sistemlerini daha önce attığınız yeri vurmayan istediği yeri vuran füzeler olarak filan tanımladık. Bunu neye söylüyoruz güdüm tetiği ile ilgili olan şeylere söylüyoruz. Yani bir sapma olmuş olabilir mi? Çünkü bu bahsetmiş olduğum Kh-55'ler 1970'li yıllarda dizayn edilen 1980'li yıllarda envantere giren füzeler.
"BİLİNÇLİ OLARAK ATILMADIĞI ÇOK NET"
Bunlar güdümleriyle ilgili bir takım sorunlar olduğunu biliyoruz. Yani ek 2.500 km menzilli bir füzenin bir milimlik veya bir derecelik açı farkı sahada yüzlerce kilometreye karşılık gelebiliyor. Böyle olunca acaba böyle bir olayla mı karşı karşıyayız. Sonuçta bilinçli bir vuruş olmadığı çok net. Bilinçli olarak atılmadığı çok net.
Ama bir sapma veya havada bir çarpışmadan dolayı rotasını değiştirmek zorunda kalması istikrarsızlaşması mı söz konusu böyle bir takım olasılıklar var. Ama kesinlikle askeri niyet ve maksatla yapılmış bir saldırı olmadığı gözüküyor.
"UKRAYNA'NIN SAĞDUYULU OLMASI GEREKİYOR"
Ukrayna tarafı son derece iddialı açıklamalar yaptı bu füzeler düştükten sonra. Biz size söylemedik mi dedi bu savaş Ukrayna ile sınırlı kalmayacak tarzında en üst düzeyde açıklamalar geldi. Tabi onların da sağduyulu olması gerekiyor. Onlar bir şekilde kendilerine sağlanan desteğin daha da artmasını daha güçlü olmasını sadece silah mühimmat desteği değil istihbarat desteğiyle ilgili beklentileri var. Ne kadar para gelirse gelsin silah gelirse gelsin kendi milli unsurlarıyla Rusya gibi bir ülkeyle mücadele etmeleri kolay değil.
"SON DERECE TEHLİKELİYDİ"
Bu temel denklem içerisinde bu füze meselesini kendilerine sağlanan desteğin doğrusallaşması arkasın NATO'nun geçmesi de dahil bir gerekçe olarak kullanamaya çalıştılar. Bu son derece tehlikeliydi. Sonuçta NATO ile bir şekilde Rusya arasında yaşanacak bir savaş çok kısa bir sürede bir nükleer gerilime dönüşür oradaki yıkım Ukrayna'da yaşanacak yıkımdan çok daha ağır olacağı için çaresiz kalan taraf bir şekilde nükleer silaha başvurmak eğilimi içerisinde olabilir ki zaten Ruslar Ukrayna savaşından üreyen travmalarıyla birlikte öfkeleriyle birlikte dönem dönem nükleer silahla ilgili söylevi kullanıyorlar.
TÜRKİYE'NİN KRİTİK ROLÜ
Türkiye'nin üretmiş olduğu arabuluculuk ortamı soğutmakla ilgili ortaya koymuş olduğu gayret, istihbarat başkanlarının yine Türkiye'de görüşmeleri bence son derece önemli. Türkiye'de görüşmeyi kabul ettiler taraflar. ABD tarafı ve Rus tarafı Türkiye'de görüştü. Sadece bu haliyle bence büyük bir olay bu.
Bir anlam yüklüyor. Sonuçta savaşın iki tarafı evet belki ABD doğrusal olarak savaşmıyor ama savaşın asıl hamisi o patronu o, iki tarafı gelip Türkiye'de müzakere yapıyorlar. Neyin müzakeresini yapıyorlar? Bence son derece önemli konuların müzakeresini yaptılar.
NATO'NUN KRİTİK MADDELERİ
4. Madde
-Taraflardan herhangi biri, taraflardan birinin toprak bütünlüğü, siyasi bağımsızlığı ya da güvenliğinin tehdit edildiğini düşündüğü zaman, tüm taraflar birlikte danışmalarda bulunacak.
5. Madde
- Kuzey Amerika'da veya Avrupa'da içlerinden birine yöneltilecek silahlı bir saldırının hepsine yöneltilmiş sayılacak.
- Böyle bir saldırı olursa BM Yasası'nın 51. Maddesinde tanınan bireysel ya da toplu öz savunma hakkı kullanılacak.
- Kuzey Atlantik bölgesinde silahlı kuvvetlerle saldırıya uğrayan tarafa yardım edilecek.
