AKM’de bilim gecesi: İlim Yayma Ödülleri sahiplerini buldu

Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın teşrifleriyle İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen ödül töreninde iki yıllık bir hazırlık, başvuru ve değerlendirme süreçleri sonrasında 3 kategoride belirlenen isimler açıklandı. Büyük Ödül sahibine 5 milyon TL, diğer iki ödül sahiplerine ise 2'şer milyon TL mükâfat verildi.

İlim Yayma Ödülleri her yıl daha da kurumsallaşırken, bu yıl programa anlamlı bir sanat eseri de eklendi. Ünlü besteci Rahman Altın tarafından hazırlanan "İlim Yayma Ödülleri Müziği", tören sırasında muhteşem bir orkestra tarafından ilk kez icra edildi.

29 Kasım 2025 Cumartesi günü saat 19.00'da İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen ödül törenine, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yanı sıra; akademi, siyaset, iş dünyası, kültür ve medya dünyasından çok sayıda seçkin davetli katıldı. Törende Büyük Ödül'ün sahibi Prof. Dr. Özcan EREL, ödülünü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip ERDOĞAN'ın takdimiyle aldı. Mühendislik, Doğa ve Sağlık Bilimleri ödülüne layık görülen Prof. Dr. Barış BAYRAM'a ödülünü TBMM Başkanı Numan KURTULMUŞ takdim etti. Sosyal Bilimler Ödülü'nün sahibi Prof. Dr. Şener AKTÜRK'e ödülünü Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN verdi.

İlim Yayma Ödülleri her yıl daha da kurumsallaşırken, bu yıl programa anlamlı bir sanat eseri de eklendi. Ünlü besteci Rahman Altın tarafından hazırlanan "İlim Yayma Ödülleri Müziği", tören sırasında muhteşem bir orkestra tarafından ilk kez icra edildi.

PROGRAMA REKOR BAŞVURU

Başkan Recep Tayyip Erdoğan, İlim Yayma Ödülleri'ne olan ilginin her geçen yıl arttığına vurgu yaptı. İlim Yayma Ödülleri ile Türkiye'nin bilim ve akademi alanında uluslararası ölçekte daha güçlü bir konuma geleceğini söyledi. Ödüllerin uluslararasılaşma yolundaki adımlarını "cesur ve isabetli" olarak nitelendirdi:

"Şunun altını özellikle çizmek durumundayım İlim Yayma Ödülleri'ne yönelik teveccüh her programda maşallah katlanarak artıyor. Bu sene üç ayrı dalda, 174'ü üniversiteler olmak üzere 188 kurumdan toplam 1324 başvuruyla yeni bir rekor daha kırıldı..

"NİÇİN BİZİM NOBEL'İMİZ OLMASIN?"

İlim Yayma Ödülleri'nin önümüzdeki yıldan itibaren uluslararası bir hüviyet kazanacağını bu ilim halkasının sınırlarımızı aşıp dünyanın dört bir yanına ulaşacağını da büyük bir memnuniyetle öğrendim. Niçin bizim bir Nobel'imiz olmasın? O adımı biz de atarız. Bu cesur ve isabetli adımlarından ötürü İlim Yayma ailemizi kutluyorum.

"ÖDÜL ALAN HOCALARIMIZ ÇALIŞMALARINI UYGULAMAYA DÖNÜŞTÜRDÜ"

Ödül olan hocalarımız hem çalışmalarını İlim Yayma ailesinin destekleriyle uygulamaya dönüştürdü, hem de bilgi ve tecrübelerini gençlerimizle paylaşma imkanı buldu. Bunun için hocalarımız ve İlim Yayma camiamıza ayrı ayrı teşekkürlerimi iletiyorum.

BİLAL ERDOĞAN: TÜRKİYE'NİN EN BÜYÜK AKADEMİK ÖDÜLÜ

İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Necmeddin Bilal Erdoğan, konuşmasında "2019, 2021 ve 2023'te gerçekleştirdiğimiz ödül törenlerinde yüzlerce başvuru arasından çok değerli ilim insanlarımızı ödüllendirdik. Her bir başvuru, titizlikle yürütülen sekiz aşamalı bilimsel değerlendirme süreçlerinden geçti. Bugün rahatlıkla ifade edebiliyoruz ki: İlim Yayma Ödülleri hem miktar hem de sistematik olarak Türkiye'nin en büyük akademik ödülüdür; dünyanın da sayılı özgün akademik ödüllerinden biri haline gelmektedir." dedi.

"2027 İTİBARIYLA İLİM YAYMA ÖDÜLLERİ'Nİ ULUSLARARASILAŞTIRIYORUZ."

Törende önemli bir müjde veren Bilal Erdoğan, "Bugün sizlerle yeni bir hedefimizi paylaşıyorum: 2027 itibarıyla İlim Yayma Ödülleri'ni uluslararasılaştırmayı planlıyoruz." dedi.

"GAZZE'DE ÇOCUKLAR SİVİLLER VE İLİM İNSANLARI HEDEF ALINIYOR"

Konuşmasında Gazze'de yaşanan insanlık dramına da dikkat çeken Bilal Erdoğan, dünyanın önde gelen üniversitelerinin sessizliğini eleştirerek şu ifadeleri kullandı:

"Çocukların, sivillerin, ilim insanlarının, hatta kitapların hedef alındığı bu vahşet karşısında sözde özgürlükçü üniversiteler sessiz. Hakikati yazan akademik yayınlar susturuluyor, öğrencilere kelepçe vuruluyor. Soykırımın dahi konuşulamadığı yerde hangi bilimsel özgürlükten söz edilebilir?"

İlim Yayma Cemiyeti'nin gelecek yıl 75. yılına ulaşacağını hatırlatan Bilal Erdoğan, "Üç çeyrek asırdır ilim ve irfan hizmetlerini sürdüren Cemiyetimizi tebrik ediyor, bu davaya gönül veren herkese teşekkür ediyorum." dedi.

YUSUF TÜLÜN'DEN EĞİTİM VURGUSU

İlim Yayma Cemiyeti Genel Başkanı Yusuf Tülün, yaptığı konuşmada, Cemiyetin 1951'den bu yana Türkiye'de eğitimi destekleme misyonunu kararlılıkla sürdürdüğünü belirtti. İlim Yayma Cemiyeti'nin kuruluşundan itibaren ülkenin ilim ve irfanla kalkınmasını hedefleyen idealist bir kadronun eseri olduğunu vurgulayan Tülün, din-ilim-ahlak bütünlüğünün Cemiyetin temel yaklaşımı olduğunu ifade etti.

Tülün, yüz binlerce gencin eğitimine katkı sağlayan okul, yurt ve burs çalışmalarının yanı sıra uluslararası eğitim desteklerinin de devam ettiğini söyleyerek, İlim Yayma Ödüllerinin bilim insanlarını teşvik eden önemli bir program haline geldiğini belirtti.

Konuşmasının sonunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a ödüllere verdiği güçlü destek için teşekkür eden Tülün, programa katılan misafirlere ve ödül alan bilim insanlarına şükranlarını sundu.

İDRİS SARISOY: TÜRKİYE'NİN EN GÜÇLÜ AKADEMİK PROGRAMI

İlim Yayma Ödülleri Ödül Komisyonu Başkanı Prof. Dr. İdris Sarısoy, İlim Yayma Ödülleri Töreni'nde yaptığı açıklamada 2025 yılı ödül sürecinin kapsamı, değerlendirme aşamaları ve gelecek vizyonuna ilişkin önemli bilgiler paylaştı.

Sarısoy, ödüllerin akademik camiadaki bilinirliğini artırmak amacıyla 2025'te geniş bir tanıtım çalışması yürüttüklerini belirterek; 134 üniversite rektörüyle görüşüldüğünü, 180.000 akademisyene başvuru çağrısı gönderildiğini, 174 üniversiteden toplam 1.324 başvuruyla tüm zamanların rekoruna ulaşıldığını ifade etti.

Başvuruların 811'inin Sosyal Bilimler, 483'ünün Mühendislik–Doğa ve Sağlık Bilimleri, 30'unun ise Büyük Ödül kategorisinde olduğu bildirildi.

BÜYÜK ÖDÜLÜ ÖZCAN EREL'E

Prof. Dr. Özcan EREL, 15 Ocak 1963 yılında Konya'nın Kulu ilçesinde doğmuştur. 1886 yılında Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun olmuştur. Profesör unvanını 2004 yılında alan Erel, araştırmaları ve geliştirdiği uluslararası biyokimyasal ölçüm yöntemleriyle önemli bilimsel çalışmalara imza atmıştır.

Ödül Aldığı Konu: Çok çeşitli oksidan moleküllerinin ayrı ayrı analiz edilmesindeki güçlükleri aşarak numunedeki toplam oksidan yükünü yüksek doğruluk ve üstün duyarlılıkla belirleyebilen, kolay uygulanabilir, güvenilir, düşük maliyetli ve otomasyona uyumlu kolorimetrik TOS yöntemini ve ölçüm kitini geliştirmesi; bu yöntemin oksidatif stres belirteçlerinin değerlendirilmesinde uluslararası ölçekte geniş kabul görerek temel araştırmalardan rutin klinik laboratuvar uygulamalarına kadar uzanan alanlarda önemli bir standart oluşturup bilime anlamlı katkılar sağlamasından dolayı Prof. Dr. Özcan Erel, İlim Yayma Ödülleri Büyük Ödülü'nü almaya layık görülmüştür.

ÖZCAN EREL KİMDİR?

1963 yılında Konya'nın Kulu ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Kulu'da tamamladı. 1986 yılında, Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu. Çankırı Şabanözü'nde Pratisyen hekim olarak iki yıl mecburi hizmet yaptıktan sonra, Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalında ihtisasını tamamladı ve 1993 yılında Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı'na kurucu öğretim üyesi olarak atandı. Aynı anabilim dalında 1998 yılında doçent oldu, 2004 yılında profesörlüğe yükseldi. 2011 yılından beri de, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde, Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı'nda öğretim üyesi olarak çalışıyor. Prof. Erel, evli ve üç çocuk babası.

Bilimsel Çalışmaları:

Prof. Dr. Özcan Erel'in temel araştırma alanları, oksidan-antioksidan sistemler, demir metabolizması ve enzimler. Bugüne kadar söz konusu alanlarda çok sayıda biyokimyasal ölçüm yöntemleri geliştiren Prof. Erel'in, "Toplam Oksidan Seviye (TOS)", "Toplam Antioksidan Seviye (TAS)", "Paraoksonaz (PON1)", "Arilesteraz (Ares)", "Ferroksidaz Aktivitesi", "Enzimatik Çinko" ve "Tiyol-Disülfid Dengesi" ölçüm yöntemleri, halen uluslararası ölçekte yaygın olarak kullanılıyor. Bu çerçevede üretilen TAS, TOS, PON1 ve Ares ölçüm kitleri, otuzdan fazla ülkeye ihraç ediliyor. Prof. Erel'in yakın zamanlarda geliştirdiği kandaki demir-şelatör ilaç düzeyini, şelatörün bağladığı demir miktarını ve doymamış demir bağlama kapasitesini ölçen yeni yönteminin, demir şelasyon tedavisinde doz belirleyici olarak kullanılacağı ve akılcı ilaç kullanımına kılavuzluk edeceği öngörülüyor. Prof. Erel'in bu yöntem temelinde geliştirdiği kit, Medica 2015 fuarında uluslararası piyasaya sunuldu.

MÜHENDİSLİK, DOĞA VE SAĞLIK BİLİMLERİ ÖDÜLÜ

Prof. Dr. Barış BAYRAM, 1977 yılında İzmir'de doğmuştur. Lisans eğitimini Bilkent Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği bölümünde tamamlamış ve 2018 yılında profesörlük unvanı almıştır.

Ödül Aldığı Konu: İnsan beyninin çalışma biçiminden ilham alan yeni nesil yapay zekâ donanımlarının geliştirilmesine önemli katkılar sunan, mevcut elektronik sistemlere göre çok daha düşük enerji tüketen, daha güvenilir, siber saldırılara karşı aygıt seviyesinde güvenlik sunan ve geleceğin akıllı teknolojilerinde kullanılabilecek özgün bir MEMS nöristör yapısı geliştirmesi, bu çalışma ile yapay zekâ uygulamalarının, akıllı sensörlerin ve veri işleme sistemlerinin daha hızlı, verimli ve erişilebilir hale gelmesine katkıda bulunması, ayrıca Türkiye'nin bu alanda uluslararası görünürlüğünü artıran yenilikçi araştırmaları ve teknoloji geliştirme potansiyelini güçlendirmesi nedeniyle Prof. Dr. Barış Bayram, Mühendislik, Doğa ve Sağlık Bilimleri Ödülü'nü almaya layık görülmüştür.

BARIŞ BAYRAM KİMDİR?

Barış Bayram, bilim olimpiyatları geçmişi güçlü olan, fizik ve mühendislik alanlarında uzun yıllara yayılan bir akademik ve araştırma kariyeri bulunan bir öğretim üyesidir. Lise yıllarında İzmir Fen Lisesi'nde tanıştığı bilim olimpiyatları, hem bilimsel disiplin kazanmasında hem de ilerideki başarılarının temelinin oluşmasında önemli rol oynamıştır. 1995 Ulusal Fizik Olimpiyatları'nda bronz madalya, 1996 Uluslararası Fizik Olimpiyatları'nda ise mansiyon ödülü kazanarak Türkiye'yi uluslararası alanda temsil etmiştir.
Üniversite eğitimini Bilkent Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü'nde tamamlayan Bayram, öğrencilik döneminde TÜBİTAK kamplarında asistan ve başasistan olarak görev almış, olimpiyat deneyimini genç öğrencilere aktarma fırsatı bulmuştur. Doktora çalışmalarını 2006 yılında Stanford Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü'nde tamamlamış ve ardından akademik kariyerine Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde devam etmiştir.
ODTÜ'de kurduğu ULTRAMEMS Araştırma Laboratuvarı'nın yöneticisi olarak hem akademik hem endüstriyel içerikli araştırmalar yürütmüş; çalışmalarıyla Türkiye Bilimler Akademisi'nin 2011 Genç Bilim İnsanı Ödülü'ne (GEBİP) layık görülmüştür. Bunun yanında fizik olimpiyatlarıyla bağını sürdüren Bayram, TÜBİTAK tarafından desteklenen çeşitli olimpiyat kamplarında öğretim üyesi ve koordinatör olarak görev almıştır.
Gençlerin bilimsel yeteneklerinin geliştirilmesi ve araştırma kültürünün desteklenmesi gerektiğine inanan Barış Bayram, özellikle bilim olimpiyatlarının disiplin kazandıran yönlerine dikkat çeken bir akademisyen olarak öne çıkmaktadır.

SOSYAL BİLİMLER ÖDÜLÜ

Prof. Dr. Şener AKTÜRK, 1981 yılında İzmit'te doğmuştur. 2003 Chicago Üniversitesi'nde Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümünden mezun olmuştur. Etnisite, din ve milliyetçilik politikaları üzerine çalışan Aktürk, 2022 yılında profesörlük unvanını almıştır.

Ödül Aldığı Konu: Yaklaşık 500 yıllık bir süre boyunca, İtalya'dan Portekiz'e, Fransa'dan İspanya'ya kadar Batı Avrupa'nın farklı bölgelerindeki tüm Müslüman ve Yahudi nüfusun katliamlar, sürgünler ve zorla din değiştirme yoluyla nasıl yok edildiğini özgün bir soykırım kuramı ve çok sayıda vaka analizi ile ortaya koyan, Papalık liderliğindeki ruhban sınıfının çok çeşitli ödüllendirici ve cezalandırıcı araçlar kullanarak, Batı Avrupa'daki Hristiyan hükümdarları Müslümanlar başta olmak üzere dinî azınlıklarını yok etmeye zorladığını ortaya koyan, "Not So Innocent: Clerics, Monarchs, and the Ethnoreligious Cleansing of Western Europe" başlıklı eserinden dolayı Prof. Dr. Şener Aktürk, Sosyal Bilimler alanında İlim Yayma Ödülü almaya layık görülmüştür.

ŞENER AKTÜRK KİMDİR?

Şener Aktürk, Koç Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'nde Profesördür. Karşılaştırmalı siyaset bilimi alanında uzmanlaşmış olup, etnisite, din ve milliyetçiliğin karşılaştırmalı siyaseti üzerine odaklanmaktadır. Lisans ve yüksek lisans eğitimini Chicago Üniversitesi'nde tamamladıktan sonra siyaset bilimi alanında doktora derecesini California Üniversitesi, Berkeley'de almıştır. Ardından Rusya ve Avrasya Çalışmaları Alanında Davis Merkezi'nde araştırmacı olarak görev yapmış ve Harvard Üniversitesi Hükümet Bölümü'nde Ziyaretçi Öğretim Üyesi olarak bulunmuştur.

Regimes of Ethnicity and Nationhood in Germany, Russia, and Turkey (Cambridge Üniversitesi Yayınevi, 2012) adlı kitabı, Ulusal Çalışmalar Derneği'nden 2013 Joseph Rothschild kitap ödülünü kazanmıştır. Genel olarak karşılaştırmalı siyaset bilimci olarak kabul edilen Şener Aktürk'ün önceki yayınlarında ve kamuoyuna sunulan çalışmalarında etnisite, din, milliyetçilik, siyasi temsil, ve kimlik siyaseti gibi konularda odaklandığı niteliksel vaka çalışmaları arasında Afganistan, Cezayir, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Danimarka, Fransa, Almanya, Yunanistan, İzlanda, İran, İsrail, İtalya, Litvanya, Hollanda, Kuzey Makedonya, Norveç, Pakistan, Polonya, Portekiz, Rusya, İspanya, İsveç, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri yer almaktadır. Makaleleri World Politics, Perspectives on Politics, Comparative Politics, Journal of Ethnic and Migration Studies, Post-Sovyet Affairs, Mediterranean Politics, Social Science Quarterly, European Journal of Sociology, Nationalities Papers, Problems of Post-Communism, Turkish Studies, Middle Eastern Studies, Osteuropa, Theoria, Ab Imperio, All Azimuth, Insight Turkey, Turkish Policy Quarterly, Perceptions, Doğu Batı, Uluslararası İlişkiler, Central Eurasian Studies Review gibi İngilizce, Rusça ve Türkçe yayımlanmış dergilerde ve çeşitli derleme kitaplarda yer almıştır. Aralık 2023'te Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Asosiye Üyesi seçilmiştir.

AKSA, BMC, Hayat Holding, MNG Şirketler Grubu ve Turkcell'in ana sponsor olarak destek verdiği İlim Yayma Ödülleri'nde; Kuzu Grup, Medipol Sağlık Grubu, Memorial, Port Filo ve Torkam Holding platin sponsor, Evyap, Fuzul, Sancak, Tay Group, Türkiye Katılım Bankaları Birliği ve UFS Kurumsal Hizmetler ise altın sponsor olarak yer aldı.