Tarladan sofraya aracısız dönem! Yeni Hal Yasası Meclis yolunda: Yerli üretici kazanacak

Türkiye'de tarım ürünlerinin üreticiden tüketiciye ulaşma sürecini yeniden düzenleyecek Hal Yasası için çalışmalar hız kazandı. Dört bakanlığın ortaklaşa hazırladığı taslakta aracı sayısının azaltılması, tarımsal kooperatiflerin güçlendirilmesi ve marketlerde yerli sebze-meyve satışının artırılması öne çıkıyor. Düzenlemeyle hallerin modernize edilmesi, kayıt dışılığın önlenmesi ve fiyat oluşumunun daha şeffaf hale getirilmesi amaçlanıyor.

YENİ HAL YASASI MECLİS YOLUNDA

Hükümetin uzun süredir üzerinde çalıştığı Hal Yasası taslağı, düzenlenmiş ve genişletilmiş haliyle Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) gönderildi.

Ticaret, Tarım, Hazine ve Çalışma bakanlıklarının görev alanlarına giren konularda yürütülen ortak çalışma sonucunda hazırlanan taslağın önümüzdeki günlerde AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler tarafından TBMM'ye sunularak kanun teklifi niteliği kazanması bekleniyor.

Taslak üzerindeki nihai çalışmaların tamamlanmasının ardından kanun teklifinin Meclis gündemine gelmesi öngörülüyor. Düzenleme, TBMM'de kabul edilip Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girecek.

ARACILAR AZALACAK, ÜRETİCİ DOĞRUDAN TÜKETİCİYE ULAŞACAK

Yeni Hal Yasası taslağının temel hedeflerinden biri, tarımsal ürünlerin üreticiden tüketiciye ulaşmasına kadar geçen süreçte aracı sayısını azaltmak.

Bu kapsamda yerel üreticilerin kooperatifleşmesi teşvik edilecek. Üreticilerin kendi ürünlerini doğrudan tüketiciye ulaştırabilmesi ve tarladan sofraya uzanan süreci daha etkin yönetebilmesi amaçlanıyor.

Böylece üreticilerin dayanışma içinde güçlenmesi ve ürünlerin pazarlanmasında daha fazla söz sahibi olması hedefleniyor.

8 BİN 933 KOOPERATİFİN SAYISI İKİ KATINA ÇIKARILACAK

Sabah'ta yer alan habere göre Türkiye genelinde halihazırda 8 bin 933 tarımsal amaçlı kooperatif bulunuyor.

Yeni düzenlemeyle bu sayının kısa vadede iki katına çıkarılması hedefleniyor.

Kooperatiflerin yaygınlaştırılması sayesinde yerel üreticilerin bir araya gelerek ürünlerini doğrudan tüketiciye sunabilmesi ve üretimden satışa kadar olan süreci kendilerinin yönetebilmesi amaçlanıyor.

MARKETLERDE YERLİ MEYVE VE SEBZEYE TEŞVİK GELİYOR

Taslakta marketlerde yerli sebze ve meyve satışının artırılmasına yönelik düzenlemeler de yer alıyor.

Özellikle muz, sarımsak ve limon gibi bazı dönemlerde ithalatı artan ürünlerde yerli üretimin desteklenmesi planlanıyor.

Bu kapsamda kota uygulamasının yanı sıra marketlerin yerli ürün satışı teşvik edilecek. Market raflarının yüzdesel olarak büyük bölümünün yerli ürünlere ayrılması ve bu ürünleri satan işletmelere vergisel teşvikler sağlanması öngörülüyor.

KAYIT DIŞILIK VE VERGİ KAYIPLARINA KARŞI YENİ ÖNLEMLER

Yeni Hal Yasası taslağında tarımsal üretim ve ticarette kayıt dışılığın önlenmesi de önemli başlıklar arasında bulunuyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, tarımsal üretimde yaşanan vergi kayıplarını önlemek amacıyla bir dizi yeni tedbir üzerinde çalışıyor.

Çalışma Bakanlığı ise vatandaşların ve tarım çalışanlarının haklarını korumaya yönelik önlemler hazırlıyor.

Düzenlemeyle tarım ürünlerinin ticaretinde kayıtlı ve denetlenebilir bir yapının güçlendirilmesi hedefleniyor.

HALLER MODERNİZE EDİLECEK, DİJİTAL TAKİP SIKILAŞTIRILACAK

Yeni düzenleme kapsamında toptancı hallerinin modernizasyonu ve dijital takibin güçlendirilmesi planlanıyor.

Bu doğrultuda hallerde görev yapan idari personel ve yöneticilerin veri aktarımı, stok takibi, kalite sınıflandırması ve gıda güvenliği denetimlerindeki sorumlulukları artırılacak.

Dijital takip sistemlerinin daha etkin kullanılmasıyla ürün hareketlerinin izlenmesi ve fiyat oluşumunun daha şeffaf hale getirilmesi amaçlanıyor.

HAKSIZ FİYAT OLUŞUMUNUN ÖNÜNE GEÇİLMESİ HEDEFLENİYOR

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, düzenlemenin temel amacının üretici birliklerini teşvik etmek, çiftçiden perakendeye uzanan zincirdeki aracı sayısını azaltmak ve bütün süreci kayıt altına almak olduğunu belirtti.

Hal Kayıt Sistemi'nin etkin kullanılmasının önemine dikkat çeken Bolat, fiyatların üreticiden başlayarak kayıt altına alınmasının haksız fiyat oluşumlarının önlenmesinde kritik rol oynayacağını ifade etti.

Yeni Hal Yasası ile üreticinin güçlendirilmesi, yerli üretimin desteklenmesi ve tarımsal ürünlerin tüketiciye ulaşma sürecinde daha şeffaf bir yapının oluşturulması hedefleniyor.

YENİ HAL YASASI İLE NELER DEĞİŞECEK?

Hazırlanan taslak ve düzenlemeye ilişkin açıklamalara göre öne çıkan başlıklar şöyle:

• Aracılar azaltılacak: Üretici ile tüketici arasındaki aracıların azaltılması hedefleniyor.
• Yerel üreticiler kooperatifleşecek: Üreticilerin kooperatifler aracılığıyla güçlenmesi sağlanacak.
• Kooperatif sayısı iki katına çıkacak: Türkiye'de 8 bin 933 olan tarımsal amaçlı kooperatif sayısının kısa vadede iki katına çıkarılması hedefleniyor.
• Üretici doğrudan tüketiciye ulaşacak: Kooperatifleşmeyle üreticinin ürününü doğrudan tüketiciye sunması teşvik edilecek.
• Marketlerde yerli ürün desteklenecek: Yerli meyve ve sebze satışına yönelik kota uygulaması ve vergisel teşvikler öngörülüyor.
• Haller modernize edilecek: Toptancı hallerinde veri aktarımı, stok takibi, kalite sınıflandırması ve gıda güvenliği denetimleri güçlendirilecek.
• Dijital takip sıkılaştırılacak: Ürün hareketlerinin ve fiyatların kayıt altına alınmasıyla şeffaflığın artırılması amaçlanıyor.
• Vergi kayıpları önlenecek: Tarımsal üretim ve ticarette kayıt dışılığa karşı yeni tedbirler alınacak.
• Tarım çalışanlarının hakları korunacak: Çalışanların ve vatandaşların hukukunu korumaya yönelik önlemler hazırlanacak.
• Haksız fiyat oluşumuyla mücadele edilecek: Hal Kayıt Sistemi'nin daha etkin kullanılması hedefleniyor.