EYT son durum nedir? 2022'de EYT çıkacak mı? EYT yasası kimleri kapsıyor? Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi sayesinde yüzbinlerce kişi emekliliğe adım atacak. Kamuoyunda uzun yıllardır tartışılan EYT düzenlemesi için 2022 tarihi işaret ediliyor. Başkan Erdoğan'ın talimatıyla çalışmalar yapılırken, EYT yasasının kimleri kapsayacağı merakla sorgulanan konulardan birisi oldu.

SABAH Gazetesi Yazarı Faruk Erdem, örneklerle EYT hesaplama tablosu hakkında bilgi vermişti.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, sigorta prim gün sayısını dolduran Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) için bir çalışma yapıyor. Maliyet odaklı çalışma sonrası öne çıkan düzenleme Başkan Recep Tayyip Erdoğan'a sunulacak. Son karar Başkan Erdoğan'ın olacak.

Maaş, emekli aylıkları ve emekli ikramiyelerinde yüzde 20-25 oranında artış sağlaması beklenen 3600 ek gösterge düzenlemesi 2022 yılı bitmeden sonuçlanarak Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın onayına sunulacak. Bununla beraber Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) için de bir çalışma yaptığı ifade edildi. Bu düzenlemenin de 2022 yılı bitmeden Başkan Erdoğan'ın masasına gelmesi bekleniyor.

EYT düzenlemesi, 8 Eylül 1999 tarihinden önceki sigorta koşullarını yerine getiren, prim günü kriterini ve ödemesini sağlayanların yaşa takılmaksınız emekli olması durumunu ifade ediyor.

8 Eylül 1999'da yürürlüğe giren 4447 sayılı yasa ile emekli olmak için aranan sigortalılık süresi (erkek için 25, kadın için 20 yıl) ve prim ödeme (5000 gün) şartlarının yanına bir de yaş şartı (kadın için 58, erkek için 60 yaş) getirildi. Yani emekli olmak için sigortalılık süresi, prim ödeme ve yaş şartı gibi 3 koşulun birlikte sağlanması aranmaya başladı.

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) olarak ifade edilen grubun yaş ortalamasının yaklaşık 48-49 bandında olduğu biliniyor.

Emeklilik demek teknik olarak yaşlılık aylığı. Dünyanın hiçbir ülkesinde 48-49 yaşında insanların yaşlı olduğu sayılmıyor. Bununla beraber Türkiye'de Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) için bir takım yeni formüller öne çıkıyor. (Haberin devamında gündemdeki formüller yer alıyor)

Bugün itibariyle Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) için sayının 5 milyon civarında olduğu tahmin ediliyor.

9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar 10 yıl prim ödeyerek emekli olabiliyor. Buna kısmi emeklilik deniliyor. Böylece 3600 günü tamamlayanlar kadınsa 50 erkekse 55 yaşını da doldurmak şartıyla emekli solabiliyorlar. Emeklilik yaşını 3600 günü ya da 50-55 yaş şartını tamamladığı tarih belirliyor. Ancak EYT kapsamında 3600 günü olanlar için kadınsa 50 erkekse 55 yaşını tamamlayanların emekli edilmeleri bir formül olarak duruyor.

Bu formülde ise 99 öncesindeki emeklilik şartları dikkate alınıyor. Yani kadınlarda 20 yıllık (7200 gün) erkeklerde ise 25 yıllık (9 bin gün) sigortalılık süresini tamamlayanların yaş şartına bakılmadan emekli olması durumu ortaya çıkıyor. 2021 yılından 25 yıl geriye gittiğimizde 1996 yılı ve öncesinde sigortalı olanlar bu kapsama giriyor. Yasa çıktığında geriye doğru 25 yıl gidilerek erkek hak sahipleri bulunmuş olacak. Kadınlarda ise geriye doğru 20 yıl gidilecek. Bugün için 9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olmuş kadınlar için bu süre dolmuş durumda.

Buna göre 9 Eylül 1999 öncesinde işe girenler için ilk sigortalı oldukları tarihe göre 5000 ile 5975 gün arasında prim gerekiyor. Burada primini tamamlayanların yaşına bakmadan hak sahibi olması durumu ortaya çıkıyor.

Almanya'da daha önce uygulanan formüle göre sigortalıya bir teklif sunuluyor. Emeklilik için kaç yıl kalmışsa her yıl için belli oranda kesinti yapılıyor. Burada kesinti oranı yıllık yüzde 2 oluyor.

Yani emekliliğine 4 yıl kalmış birisinden yüzde 8 kesinti yapılıyor. Böylece daha az maaşla daha erken emeklilik ortaya çıkıyor.

EYT'de bu modelde Almanya'da uygulanan sisteminde olduğu gibi belli oranda kesinti belirleniyor ve sigortalı kesintiyle erken emekli oluyor. Ancak yasanın söylediği yaşa gelip emeklilik şartları oluşunca kesinti ortadan kalkıyor.

EYT düzenlemesinde daha önce ortaya çıkan 5 formülü anlatmıştık. Burada yıl ve prim şartlarına bakılması konulusu öne çıkmaya başladı. Yani 9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olmuş erkekler için 25 yıl kadınlar için ise 20 yıllık sigortalılık şartının tamamlanması durumunda yaşa bakılmadan emeklilik imkanı gelmesi söz konusu olabilecek.

Bunun dışında ise yine 9 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olup işe giriş tarihine göre 5000 ile 5975 gün olan primleri tamamlamış olanlar için yaş şartı olmadan emeklilik imkanı ortaya çıkabilecek.

ÖRNEKLERE BAK HESABINI YAP!
BİRİNCİ ÖRNEK:

Ahmet bey 15 Haziran 1991 tarihinde ilk kez sigortalı olmuş. Ahmet Bey 1972 doğumlu olsun. O tarihten buyana çalışan Ahmet Bey'in şu anda 7500 prim günü ödenmiş durumda.

Ahmet Bey için şu anda emeklilik şartları 25 yıl 53 şaş ve 5600 gün.

Baktığınızda 25 yılı 15 haziren 2016 tarihinde tamamlandı.

Primi zaten dolmuş durumda.

Buna göre Ahmet Bey yaşını bekliyor yani yaş şartına takılmış durumda. Şu anki duruma göre yaşının dolacağı 2025 yılında doğum gününde emekli olacak. Eğer EYT yasası prim ve yılı tamamlayanlarda yaşa bakılmadan emeklilik imkanı getirirse Ahmet bey prim ve yıl şartını tamamladığı için yasanın çıktığı gün emeklilik hakkına kavuşacak.

İKİNCİ ÖRNEK:

Ayşe hanım 20 Mayıs 1997 yılında ilk kez sigortalı oldu ama fazla çalışma imkanı bulamadığından 5000 günü bulunuyor. Ayşe hanım 1975 doğumlu olsun.

Ayşe hanım için emeklilik şartları 20 yıl 53 yaş ve 5900 gün olacaktır.

Buna göre 20 yıl şartı tamamlanmış ancak yaş ve prim şartı tamamlanmamıştır. Ayşe hanım primini tamamlasa bile yaş için 2028 yılını beklemek durumundadır.

Eğer EYT yasası yaş dışındaki şartları tamamlayanlar için emeklilik imkanı getirirse Ayşe hanım yıl şartı dışındaki primini 5900 'e tamamladığında emekli yaşının dolmasını beklemeden emekli olabilecektir. Hatta Ayşe hanım eğer sigortadan sonra çocuk sahibi olmuşsa doğum borçlanması da yaparak kolayca 900 gün satın alabilecektir.

ÜÇÜNCÜ ÖRNEK:

Fatma hanım 10 Eylül 1994 yılında ilk kez sigortalı olmuş ve 1974 doğumludur. Fatma hanımın prim günü ise 6500 gündür.

Mevcut şartlara göre Fatma hanım 20 yıl 51 yaş ve 5750 gün şartlarına tabidir.

Yılını ve primini tamamlamış yaş şartına takılmıştır. Dolayısıyla Fatma hanım yaşının dolacağı 2025 yılında emekli olacaktır.

EYT düzenlemesi primini tamamlayanlar için imkan getirirse Fatma hanım yasanın çıktığı gün müracaat ederek emekli olabilecektir.

HABERİN VİDEOSUNU İZLEMEK İÇİN TIKLAYIN