Anneler Günü öncesi erken emeklilik müjdesi! Çalışan anneler erken emekli olabilir mi? Çalışan annelerin hakları neler?

Çalışan annelerin iş yaşamındaki sosyal hakları en çok merak edilen konular arasında yer alıyor. Günümüz şartlarında birçok anne çocuğunu ufak yaşlarda bırakarak çalışmak durumunda kalıyor. Kariyer ve aile hayatını birlikte sürdürmek isteyen annelere devlet tarafından geniş sosyal haklar sunuluyor. Öyle ki özel sektörde çalışan annelerin hakları bazı durumda memur annelerin önüne geçebiliyor. Ancak birçok çalışan haklarını bilmemesi nedeniyle kullanamıyor. Bunlardan biri de annelerin 2 yıla kadar erken emekli olabilmesi... Peki, Çalışan anneler nasıl erken emekli olabilir? Çalışan annelerin hakları neler? İşte 12 Mayıs Anneler Günü öncesi erken emeklilik müjdesi...

ÇALIŞAN ANNELERİN HAKLARI NELERDİR?

Çalışanlar anne olacaklarını öğrendikten sonra yeni bir planlama yapmak durumunda kalıyorlar. İzin hakları ve devletin tanıdığı olanakları bilmeyen birçok anne adayı çalıştığı kurumda haklarını bırakarak yoluna devam ediyor. Ancak devlet aile yaşamına büyük önem veriyor. Ailenin sürdürülebilirliği için de her geçen gün daha geniş imtiyazlar annelerin lehine sağlanıyor. Annelerin doğumdan sonra emzirme, yarım gün çalışma, izin süresini uzatma gibi hakları bulunuyor. Çocuklarının sağlık sorunlarında da devlet ek süreler verebiliyor. Üstelik bunu yapmayan şirketlere ciddi yaptırımlar uygulanabiliyor. Şimdi gelelim annelerin haklarına...

ANNELER GÜNÜ İÇİN YÜZDE 50 İNDİRİM - DETAYLARI İZLEMEK İÇİN TIKLAYIN

ÇALIŞAN ANNELERİN DOĞUM İZNİ NE KADAR?

Devletin sağladığı en temel hakların başında doğum izni geliyor. Annelere 8'i doğumdan önce, 8'i doğumdan sonra olmak üzere 16 hafta yani 4 ay izin veriliyor. Doğum öncesi kullanılmayan 8 haftalık izin doğum sonrası da kullanılabiliyor. Çoğul gebelik durumu söz konusu olursa ilave olarak 2 hafta daha doğum izni veriliyor. Haklar bununla da sınırlı değil. 3 yaşına girmemiş bir çocuğu evlatlık edinen anneler de 8 haftalık izni kullanabiliyor. Annelerin doğum sırasında yaşamını kaybetmesi halinde babalar bu hakları devralıyor.

ANNELER GÜNÜ İÇİN YÜZDE 50 İNDİRİM - DETAYLARI İZLEMEK İÇİN TIKLAYIN

ANNELERİN SÜT İZNİ NE KADAR?

Bilindiği gibi annelerin işe başladıkları süre zarfında çocuklar henüz sütten kesilmemiş oluyor. Bu nedenle devlet annelere süt izni için de çalışma gerçekleştirdi. Süt izni konusunda memur anneler biraz daha şanslı olsa da, özel sektörde çalışan annelerin de hakları bulunuyor. Süt izni özel sektörde çalışan anne için günde 1.5 saat olarak veriliyor. Çocuk bir yaşını doldurana kadar bu hak kullanılabiliyor. Memur anneler ise ilk 6 ay 3 saat, ikinci 6 ay ise 1.5 saat süt izni hakkına sahip.

DOĞUM SONRASI ÜCRETSİZ İZİN HAKKI NE KADAR?

Annelik duygusu birçok kez ağır basıyor ve kadınlar beklenen sürede çocuklarından ayrılmak istemiyorlar. İş kanunu çalışan anneleri bu durumda da koruyor. Anneler ücretsiz izin kullanma hakkına sahipler. Bunun süresi ise yasalar çerçevesinde memurlar için 24 ay ile sınırlandırıldı. Ancak 6 ay yarım gün çalışma hakkından sonra 24 ay bu izin başlıyor. Bu da annelerin lehine bir durum olarak görülüyor. Özel sektördeki anneler için ise 16 haftalık analık izni süresinin bitiminden itibaren 6 aya kadar ücretsiz izin kullanılabilir.

DOĞUM İZNİ SONRASI YARIM GÜN ÇALIŞMA HAKKI

Yarım gün çalışma hakkı özel sektördeki annelerin memurlara oranla en avantajlı olduğu konu olarak öne çıkıyor. 2016 yılında yapılan düzenlemeyle çalışan anne babalara, çocuk okula başlayıncaya kadar yarım zamanlı çalışma hakkı tanındı. Bu kapsamda, işçi ve memurlara doğum sonrası 2 ay ile 6 ay arasında değişen yarım gün çalışma hakkını kullandıktan sonra, çocukları ilköğretime başlayıncaya kadar yarım zamanlı çalışma olanağı sağlandı.

İşçilerin yarım zamanlı çalışma haklarına ilişkin yönetmelik 2016 yılının kasım ayında Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre, çocuğunu kendisi büyütmek isteyen işçi anne, çocuk okula başlayıncaya kadar işvereninden "kısmi süreli çalışma" talebinde bulunabilir.

Kısmi süreli çalışmak isteyen işçinin bir ay önceden işverene yazılı talepte bulunması gerekiyor. Talep yazısında kısmi süreli çalışmaya hangi tarihte başlanacağının, hangi günlerde veya hangi saatler arasında çalışılacağının belirtilmesi zorunlu. Kocasının çalışmaması halinde işçi anne kısmi süreli çalışma hakkından yararlanamaz. Ancak, çalışmayan kocasının sürekli bakım ve tedavi gerektiren hastalığı bulunması halinde, işçi anne kısmi çalışma hakkını kullanabilir.

İşveren, işçinin kısmi süreli çalışma talebini bir ay içinde karşılamak zorunda. İşveren bir ay içinde yazılı olarak talebi karşıladığını bildirmezse, işçi, dilekçede belirttiği tarihten itibaren kısmi zamanlı çalışmaya başlayabilir. Bu durumda işveren işçiyi işten atarsa, ihbar ve kıdem tazminatını ödemek zorunda kalır.

Özel sağlık kuruluşlarında mesul müdür, sorumlu hekim, laboratuar sorumlusu ve sağlık hizmetinden sayılan işlerde tam zamanlı çalışması öngörülenler ile postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde ve mevsimlik işlerde çalışanların kısmi süreli çalışma hakkından yararlanabilmesi işverenin takdirinde bulunuyor. Bu sayılanların dışındaki işlerde işverenin uygun bulma şartı aranmaksızın kısmi süreli iş yapılabilir.

ÇALIŞAN ANNELER ERKEN EMEKLİ OLABİLİR

Çalışan annelerin büyük çoğunun bilmediği bir haktan bahsedelim. Çalışan anneler 2 yıla kadar erken emekli olabilirler. Nasıl mı? Eğer anne meslek lisesi mezunu ise ve staj yaptıysa sigortası doğum borçlanmasında buradan baz alınır. Örnek ile açıklayacak olursak; 1995'te doğum yapan bir kadın ilk defa sigortalı çalışmaya 22 Mayıs 1998'de başlamış olsa da 1991 yılındaki öğrenciliği sırasında staj sigortası yapılmışsa, doğum borçlanması yapabilir. Staj sigortası olmayan benzer durumdaki kadın ise borçlanma yapamaz. Örneğimizdeki kadın, normalde 54 yaşında emekli olabilir iken, staj sigortası sayesinde yapacağı doğum borçlanması ile 52 yaşında emekli olma hakkı elde edebilir.

DOĞUM BORÇLANMASI KAÇ YILA KADAR YAPILABİLİR?

Doğum borçlanması annelerin erken emekliliğe giden yoldaki en büyük avantajlarından biri durumunda. Anneler 3 çocuğa kadar doğum boçlanması yapabiliyor. Çocuk başına 2 yıl olmak üzere toplamda 6 yıl doğum borçlanması gerçekleştirilebiliyor. Yukarıda bahsettiğimiz gibi staj durumu varsa annelerin borçlanması ile 2 yıl emeklilik hakkı ortaya çıkıyor.Doğum borçlanması hakkından yararlanabilmek için, doğumdan önce işçi, memur veya esnaf statüsünde sigortalı olmak gerekiyor.

YARIM ÇALIŞILAN GÜNLER İÇİN BORÇLANMA HAKKI

Ahmet Kıvanç'ın aktardığı bilgiye göre; yarım zamanlı çalışan işçi ve memurların bu dönemdeki fiili hizmet süreleri ile prim ödeme gün sayıları yarım olarak hesaplanacak. Beş yıl yarım zamanlı çalışan kişi, 2.5 yıl çalışmış gibi kabul edilecek. Ancak, dileyen işçi ve memur eksik günlerin primini, borçlanma suretiyle kendileri tamamlayabilecek.

MEMUR ANNELER YARIM ZAMANLI ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİNİ BEKLİYOR

Yarım zamanlı çalışmaya ilişkin yasa 2016 yılında çıkmasına karşın, yasa işçiler açısından yürürlüğe girerken, memurlar hala konuyla ilgili yönetmeliğin çıkmasını bekliyor. Yarım zamanlı çalışma hakkından hangi memurların nasıl yararlanabileceği, yönetmelik ile düzenlenecek.

Yönetmelik çıktığında, yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanan memurlara ayrıca süt izni verilmeyecek. Bu haktan yararlanan memura, yarım zamanlı çalışmaya başladığı tarihi izleyen aybaşından itibaren, mali haklar ile sosyal yardımlarına ilişkin her bir ödeme unsurunun yarısı esas alınarak ödeme yapılacak. Derece yükselmesi ile kademe ilerlemesi için aranan süreler açısından bu şekilde çalışılan dönemdeki hizmet süreleri yarım olarak dikkate alınacak.