The Economist'ten Türkiye analizi: "Yeni barış elçileri arasında"

The Economist'in analizine göre, Soğuk Savaş sonrası dönemde uluslararası krizlerin çözümünde belirleyici rol oynayan Batılı ülkeler ve kurumlar artık eskisi kadar etkili değil.

Birleşmiş Milletler, Norveç, İsveç ve İsviçre gibi geleneksel arabulucu aktörlerin küresel krizlerdeki ağırlığının azaldığına dikkat çekilen analizde, büyük güç rekabetinin arttığı, bölgesel savaşların çoğaldığı ve jeopolitik gerilimlerin derinleştiği yeni dönemde diplomatik süreçlerin de farklı bir yapıya evrildiği vurgulandı.

Dergi, Batı merkezli diplomasi düzenindeki bu değişimin temel nedenleri arasında küresel Güney ülkelerinin yükselişi, Batılı kurumların siyasi nüfuz kaybı ve bölgesel güçlerin kendi güvenlik ile ekonomik çıkarlarını merkeze alan politikalarının öne çıkmasını gösterdi.

TÜRKİYE KRİZ MASALARININ VAZGEÇİLMEZ AKTÖRLERİNDEN BİRİ HALİNE GELDİ

Analizde Türkiye'nin son yıllarda izlediği aktif dış politika çizgisine özel yer ayrıldı.

Ankara'nın yalnızca bölgesel bir güç olmanın ötesine geçtiği belirtilirken, uluslararası krizlerde arabulucu ve kolaylaştırıcı rol üstlenen önemli diplomatik merkezlerden biri haline geldiği ifade edildi.

The Economist, Türkiye'nin farklı coğrafyalarda üstlendiği diplomatik girişimlerin uluslararası sistemdeki etkisini artırdığı değerlendirmesinde bulundu.

RUSYA-UKRAYNA SAVAŞINDA DENGELEYİCİ ROL

Dergi, Türkiye'nin özellikle Rusya-Ukrayna savaşı sürecinde yürüttüğü diplomatik temaslara dikkat çekti.

Tahıl koridoru anlaşması ve enerji arz güvenliği gibi küresel sonuçlar doğuran başlıklarda Ankara'nın aktif rol üstlenmesinin, Türkiye'nin uluslararası arenadaki etkisini artıran en önemli unsurlar arasında gösterildiği belirtildi.

AFRİKA BOYNUZU'NDA TÜRKİYE ETKİSİ

Analizde Türkiye'nin yalnızca Avrupa ve Karadeniz havzasında değil, Afrika Boynuzu'nda da önemli bir diplomatik aktör olarak öne çıktığı vurgulandı.

Etiyopya ile Somali arasında yaşanan deniz yetki alanları ve egemenlik tartışmalarında Ankara'nın dengeleyici ve kolaylaştırıcı rol üstlendiği ifade edildi.

GÜNEY ASYA'DA DA DEVREDE

The Economist, Türkiye'nin Güney Asya'da da etkin diplomatik girişimlerde bulunduğunu yazdı.

Pakistan ile Afganistan arasında yaşanan sınır ve güvenlik kaynaklı anlaşmazlıklarda Ankara'nın taraflarla temas kuran ve diyalog kanallarını açık tutmaya çalışan ülkeler arasında yer aldığı kaydedildi.

"YENİ BEŞLİ"NİN İÇİNDE TÜRKİYE DE VAR

Dergi, küresel ölçekte yeni bir arabuluculuk ekseninin oluştuğunu belirterek Türkiye'yi bu yapının merkezindeki ülkelerden biri olarak tanımladı. Analizde Türkiye, Çin, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin oluşturduğu grup "yeni beşli" olarak nitelendirildi.

Rapora göre söz konusu ülkeler yalnızca 2025 yılı içerisinde yürütülen 53 farklı barış girişiminin en az 20'sinde aktif rol üstlendi. Bu katkının yalnızca diplomatik temaslardan ibaret olmadığı, aynı zamanda güvenlik, ekonomi ve bölgesel istikrar boyutlarını da kapsadığı ifade edildi.

BATI'DAN FARKLI BİR DİPLOMASİ MODELİ

The Economist'e göre yeni dönemin arabulucu ülkeleri, Batı'nın geleneksel diplomasi anlayışından farklı bir yaklaşım sergiliyor.

Batılı ülkelerin çoğu zaman insan hakları, demokratik reformlar ve siyasi dönüşüm gibi şartları ön plana çıkardığı belirtilirken, Türkiye'nin de içinde bulunduğu yeni aktörlerin daha pragmatik ve sonuç odaklı hareket ettiği vurgulandı.

Bu ülkelerin önceliğinin çatışmaların sonlandırılması, ticaret yollarının açık tutulması, enerji ve gıda güvenliğinin korunması ile bölgesel istikrarın sağlanması olduğu ifade edildi.

KÜRESEL GÜÇ DENGELERİ DEĞİŞİYOR

The Economist, dünya siyasetinin artık tek merkezli bir diplomatik yapıdan uzaklaştığı değerlendirmesinde bulundu.

Analizde, çok merkezli ve rekabetçi yeni bir diplomasi dönemine girildiği belirtilirken, bu dönüşümün yalnızca devletler arasındaki güç dağılımını değil, aynı zamanda kriz çözme yöntemlerini ve uluslararası normların uygulanış biçimini de değiştirdiği ifade edildi.

Dergiye göre Türkiye, bu yeni dönemin şekillendirdiği diplomatik mimaride öne çıkan ülkeler arasında yer alıyor ve küresel krizlerin çözümünde giderek daha görünür bir rol üstleniyor.