Doğal gaz piyasasında yeni dönem: EPDK'den fiyat ve işlem kurallarına düzenleme
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), organize toptan doğal gaz satış piyasasında fiyat hesaplama yönteminden işlem limitlerine, piyasa erişiminden teklif iptallerine kadar birçok başlıkta değişikliğe gitti. Yeni düzenlemeyle günlük referans fiyatı hesaplamasına yüzde 50'lik marj sınırı getirilirken, bazı hükümlerin 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı.
EPDK'nin Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Usul ve Esaslarında Değişiklik Yapılmasına Dair Kurul kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı. Düzenleme kapsamında doğal gaz günlük referans fiyatının (GRF) hesaplanması, Sürekli Ticaret Platformu'ndaki (STP) teklif miktarları ve iletim şirketinin dengeleyici işlemlerine ilişkin kurallar yeniden belirlendi.
GÜNLÜK REFERANS FİYATINA YÜZDE 50 SINIRI
Yeni düzenlemeyle GRF hesaplama metodolojisine yüzde 50'lik marj sınırı getirildi.
Buna göre, her ayın ilk gaz günü hariç olmak üzere, ilgili gaz gününde gerçekleşen işlemlerden, yayımlanmış son gaz gününe ait GRF'nin yüzde 50 altında veya yüzde 50 üstünde kalanlar referans fiyat hesabına dahil edilmeyecek.
İlgili gaz gününden bir gün önce saat 08.00'den başlayarak gaz gününü takip eden gün saat 08.00'e kadar gerçekleşen işlemler, ilave dengeleyici işlemler de dahil olmak üzere ağırlıklı ortalama fiyat hesabında dikkate alınacak. Hesaplanan fiyat, gaz gününü takip eden gün saat 08.30'da ilan edilecek.
(Foto: ahaber.com.tr Arşivi)
STP'DE TEKLİF MİKTARLARI YENİDEN BELİRLENDİ
Sürekli Ticaret Platformu'nda verilecek tekliflerin işlem hacimlerine ilişkin standartlar da değiştirildi.
Buna göre her bir teklif için asgari miktar 1000 standart metreküp olacak. Azami teklif miktarı ise her gaz günü 12.00-14.05 saatleri arasındaki dönem hariç olmak üzere 500 bin standart metreküp olarak uygulanacak.
İletim şirketinin STP üzerinden gerçekleştireceği ilave dengeleyici işlemler sırasında aynı yöndeki diğer teklifler, belirlenen işlem saatinden 5 dakika önce başlayacak şekilde toplam 10 dakika boyunca pasife alınacak.
(Foto: ahaber.com.tr Arşivi)
PİYASAYA ERİŞİM KISITLAMALARININ KAPSAMI DEĞİŞTİ
Düzenlemeyle piyasa işletmecisinin, katılımcıların piyasaya erişimini askıya alabileceği durumlara ilişkin hükümler de yeniden düzenlendi.
Ödeme ve teminat yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi veya mevzuata aykırı işlemlerin düzeltilmemesi gibi durumlarda piyasa katılımcılarının erişiminin askıya alınmasına ilişkin kurallar değiştirildi.
Piyasa işletmecisinin veri yayımlama, raporlama ve bilgi paylaşımına ilişkin görevleri de yeniden belirlendi.
Bu hükümlerin yanı sıra piyasaya erişimin askıya alınması ve veri paylaşımına ilişkin düzenlemeler 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek. Diğer hükümler ise kararın yayımlandığı tarihte uygulanmaya başladı.
(Foto: ahaber.com.tr Arşivi)
VADELİ DOĞAL GAZ PİYASASI'NDA TEKLİF VE İŞLEMLER İPTAL EDİLEBİLECEK
EPDK, Vadeli Doğal Gaz Piyasası İşletim Usul ve Esaslarında da değişiklik yaptı. Resmî Gazete'de yayımlanan kararla bekleyen tekliflerin ve gerçekleşmiş işlemlerin piyasa işletmecisi tarafından iptal edilebileceği durumlar yeniden belirlendi.
Buna göre piyasa işletmecisinden kaynaklanan bilgisayar, yazılım veya diğer teknolojik altyapı hatalarının ortaya çıkması halinde teklifler ve işlemler iptal edilebilecek.
Piyasa katılımcılarının veya kontratların işlemlerini durduracak maddi unsurların bulunması da iptal gerekçeleri arasında yer aldı.
Ayrıca piyasa işletmecisine karşı mali yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda mevcut teklifler ile kontratlara ilişkin belirlenen günlük fiyat değişim limitlerinin dışında kalan teklifler de iptal edilebilecek.
Belirtilen koşullardan en az birinin oluşması halinde, işleme taraf olan en az bir piyasa katılımcısının başvurusu üzerine veya resen, bekleyen tekliflerin ya da gerçekleşen işlemlerin tamamı veya bir kısmı piyasa işletmecisi tarafından iptal edilebilecek.
Vadeli Doğal Gaz Piyasası'na ilişkin değişiklikler 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.
