Türkiye dünyadan pozitif ayrışıyor! Ekonomide rakamlar belli oldu: Türkiye 3. çeyrekte yüzde 5.9 büyüdü

Türkiye İstatistik Kurumu, bu yılın üçüncü çeyreğine (temmuz-eylül) ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) sonuçlarını açıkladı. Buna göre, GSYH 2023 yılı üçüncü çeyrek ilk tahmini; zincirlenmiş hacim endeksi olarak, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 5,9 arttı.

İŞTE SEKTÖRLERE GÖRE DAĞILIM

GSYH'yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2023 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak; inşaat yüzde 8,1, sanayi yüzde 5,7, finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 5,1, hizmetler yüzde 4,3, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 3,6, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 2,7, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 2,2, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 1,7 ve tarım sektörü yüzde 0,3 artarken mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 2,5 azaldı. Ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar ise yüzde 16,5 arttı.

YILIN ÜÇÜNCÜ ÇEYREĞİNE İLİŞKİN GAYRİSAFİ YURT İÇİ HASILA VERİLERİ

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,3 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2023 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 5,1 arttı.

Üretim yöntemiyle Gayrisafi Yurt İçi Hasıla tahmini, 2023 yılının üçüncü çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 79,8 artarak 7 trilyon 681 milyar 432 milyon TL oldu. GSYH'nin üçüncü çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 295 milyar 815 milyon olarak gerçekleşti.

Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları 2023 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 11,2 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 5,3, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise yüzde 14,7 arttı.

Mal ve hizmet ithalatı, 2023 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 14,5, ihracatı ise yüzde 1,1 arttı.

İŞ GÜCÜ ÖDEMELERİNDE YÜZDE 117,2 ARTIŞ

İşgücü ödemeleri, 2023 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 117,2 arttı. Net işletme artığı/karma gelir yüzde 50,7 arttı.

İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı geçen yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 26,1 iken, bu oran 2023 yılında yüzde 32,2 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 55,0 iken yüzde 47,0 oldu.

BAKAN ŞİMŞEK: YATIRIM VE İHRACAT ARTTI

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye'de bu yılın üçüncü çeyreğinde kaydedilen yüzde 5,9'luk büyüme rakamına ilişkin, "Uyguladığımız öngörülebilir ve kurala dayalı politikalarımıza, enflasyon ve cari açıkta kalıcı düşüş ve makrofinansal istikrar sağlanıncaya kadar devam edeceğiz, böylece sürdürülebilir yüksek büyümenin temelini güçlendireceğiz." ifadesini kullandı.

Şimşek, yazılı açıklamasında, TÜİK tarafından açıklanan bu yılın üçüncü çeyreğine ilişkin büyüme rakamlarını değerlendirdi.

Türkiye ekonomisi, yılın üçüncü çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,9 büyürken mevsimsel düzeltilmiş gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) büyümesinin bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,3 olduğuna dikkati çeken Şimşek, 9 ayda büyümenin yıllık yüzde 4,7 olarak gerçekleştiğini bildirdi.

Şimşek, üçüncü çeyrek itibarıyla yıllıklandırılmış milli gelirin 1 trilyon 76 milyar dolar seviyesine yükseldiğine dikkati çekerek, şu değerlendirmede bulundu:

"Uyguladığımız dezenflasyon programının finansal piyasalarda olumlu etkilerini gördük. Yatırımcı güveni arttı, ülkemizin risk primi düştü, uluslararası sermaye girişi başladı, rezervlerimiz güçlendi ve kur oynaklığı azaldı. Programımızın öngörüsü dahilinde büyümede daha dengeli bir kompozisyona doğru yol alıyoruz. Yılın ilk yarısına göre iç talebin büyümeye verdiği katkı 8,8 puandan 8,5 puana gerilerken net dış talebin negatif katkısı 4,9 puandan negatif 2,6 puana düştü. Bir önceki çeyreğe göre özel tüketim daralırken yatırım ve ihracat artış gösterdi."

Dengelenmeye yönelik uygulanan politikalar sonucu eylül ayında cari açıkta mayısa göre yıllık 8,6 milyar dolar iyileşme sağlandığı bilgisini veren Şimşek, ekim ve kasım aylarına ilişkin dış ticaret verilerinin de cari açıktaki iyileşmenin devam edeceğini gösterdiğini vurguladı.

"İŞSİZLİKTE DÜŞÜŞ DEVAM ETTİ"

Şimşek, büyümede dengelenme, dışa bağımlılığın azaltılması ve cari açığın kalıcı düşürülmesi için yüksek teknolojik ürünlerin üretimine yönelik yatırımları, ihracatçıların finansmana erişimini ve hizmet ihracatını güçlü şekilde desteklediklerini belirterek, şunları kaydetti:

"Bu kapsamda, 300 milyar lira hacminde Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı'nı hayata geçirdik. Eximbank'ın sermayesini artırdık ve günlük reeskont kredi limitini 10 katına çıkararak 3 milyar liraya yükselttik. Son olarak, hizmet ihracatından elde edilen gelirlere sağlanan kazanç istisnasını artıran düzenleme yüce Meclisimizde görüşülüyor. İş gücü piyasalarında olumlu görünüm devam ediyor. Üçüncü çeyrekte de istihdam artışı ve işsizlik oranındaki düşüş devam etmiştir. Eylül ayında mevsimsel düzeltilmiş işsizlik oranı yüzde 9,1 ile 2013 yılı Aralık ayından sonraki en düşük seviyesine geriledi. Uyguladığımız öngörülebilir ve kurala dayalı politikalarımıza, enflasyon ve cari açıkta kalıcı düşüş ve makrofinansal istikrar sağlanıncaya kadar devam edeceğiz. Böylece sürdürülebilir yüksek büyümenin temelini güçlendireceğiz."

TÜRKİYE POZİTİF AYRIŞTI

A Para Yayın Koordinatörü Özlem Doğaner rakamı A Haber ekranlarında değerlendirirken "Çok iyi rakam. 13 çeyrektir büyüyor kesintisiz bir şekilde Türkiye ekonomisi. Daha da önemlisi bütün dünyada bir resesyon sıkıntısı varken büyüyor. Enflasyonla mücadele ederken büyüyebiliyor bu da önemli. O dengeyi tutturmak aslında mesele. Dünyadan da pozitif ayrıştığını görüyoruz." ifadelerini kullandı.

BELKİ DE BU ÇEYREKTE EN HIZLI BÜYÜYEN ÜLKELERDEN BİRİSİ OLUYOR

Takvim Gazetesi Ekonomi Müdürü Faruk Erdem de TÜİK'in açıkladığı rakamı A Haber'de değerlendirdi:

Büyüme özellikle sıkılaştırma programının uygulandığı bir dönemde olması çok önemli. Çünkü hükümet aslında bir yandan sıkılaştırmayı devam ederken bir yandan da ihracata yönelik üretimi destekleyici politikalar izledi. Yani üretimi, yatırımın önünü asla kesmedi. Dolayısıyla bu da büyümeye çok olumlu şekilde yansıdı. Bu büyümenin de vatandaşa yansıması çok önemli.

BÜYÜDÜKÇE ZAMLAR DA ARTIYOR

Asgari ücreti konuşuyoruz emeklilerin zamlarını konuşuyoruz. Biz büyüdükçe hükümetin vereceği zamlar artıyor. Yatırımlar artıyor. İnsanlar iş ve aş buluyorlar.