CANLI İsrail seçimlerinde dikkat çeken tablo: Netanyahu ve Eisenkot çoğunluğu bulamadı! Arap partilerden rekor

İsrail seçimlerinde asker, diplomat, mahkum gibi kendi sandığında oy kullanamayan seçmenlerin "çift zarf" olarak isimlendirilen oyları hariç, sandıkların hepsinin sayımı tamamlandı.

İsrail'in Kanal 13 televizyonunun paylaştığı bilgiye göre, yerel saat ile 14.30 (TSİ 15:30) itibarıyla "çift zarf" hariç sayılan tüm sandıklarda İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku 53, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloku 48 milletvekilinde kaldı.

Tüm sayımın böyle sonuçlanması durumunda, hem Eisenkot hem Netanyahu blokları 120 sandalyeli İsrail Meclisinde koalisyon hükümeti kurmak için gerekli 61 milletvekilinin desteğine ulaşamıyor.

Açılan sandıklar, toplam oyların yaklaşık yüzde 85'ine denk geliyor. Şu ana kadar sayılan kesinleşmemiş resmi sonuçlarla, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partiler, rekor düzeyde sandalye sayısına ulaşarak Meclise 19 milletvekili gönderiyor ve kilit konumda değerlendiriliyor.

Üç partinin birleşiminden oluşan Ortak Liste 12, Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisinin ise 7 milletvekili çıkarıyor.

Mevcut tabloda, iktidardaki Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi 26 sandalye alırken, Eisenkot'un Yashar Partisi 21 sandalyeyle ikinci sırada yer alıyor.

Muhalefet kanadında eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid'in "Birlikte Listesi" 12, Avigdor Liberman'ın İsrail Evimiz Partisi 7, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar Partisi ise 8 sandalye bandında seyrediyor.

İktidar blokundaki Ultra-Ortodoks Yahudileri (Haredileri) temsil eden Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği ile Netanyahu'nun aşırı sağcı müttefikleri Itamar Ben-Gvir'in Yahudi Gücü Partisi'nin 7'şer, Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisinin ise 6 milletvekili elde etmesi öngörülüyor.

İsrail'in Yedioth Ahronoth gazetesinin haberine göre yaklaşık 600 bin civarında olan çift zarf oylarının sayımının bu gece başlaması ve yarın tamamlanması bekleniyor. Bu oylar toplam oy oranının yaklaşık yüzde 15'ine tekabül ediyor.

Milletvekili dağılımında birkaç değişiklik olması ihtimaline karşın Netanyahu ya da rakibi Eisenkot'un hükümet kuracak yeterli çoğunluğu sağlayamadığı senaryo geçerliliğini koruyor.

⁠İsrail'de diplomatlar, orduda, hastanelerde veya cezaevlerinde olup seçim noktalarına gidemeyen seçmenler, "çift zarf" usulüyle oylarını kullanıyor. İsrail basınına göre, "çift zarf" sistemiyle oy kullanan ordu mensubu sayısına ilişkin bilgi paylaşılmamasına rağmen katılımın orduda seçime katılım oranın yüzde 80'e yaklaştığı belirtildi.

İsrail'de muhalefet lideri Gadi Eisenkot, ülkede değişim gerçekleştirerek "Siyonist askerlik hükümeti" kuracaklarını bildirdi.

İsrail Meclisi (Knesset) seçimlerinin ilk sonuçlarına ilişkin oyların yaklaşık yüzde 90'ının sayılmasının ardından ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından açıklama yapan Eisenkot, İsrail halkının 7 Ekim 2023 (Netanyahu) hükümetine güvenmediğini ifade etti.

Eisenkot, "Seçmenlerin iradesini hayata geçirmek için uzun bir toplantı, görüşme ve hazırlık gününü geride bırakıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Önlerinde uzun bir çalışma dönemi bulunduğunu aktaran Eisenkot, "İsrail'de değişim gerçekleştirmek ve Siyonist askerlik hükümeti kurmak gibi ağır bir sorumluluğa odaklanıyoruz." ifadelerini kullandı.

Eisenkot, kurmayı hedefledikleri hükümetin halkın iradesini yansıttığını savunarak, şöyle devam etti:

"Halk, 7 Ekim hükümetine (Netanyahu) ve askerlik hizmetinden kaçınanlara güvenmediğini gösterdi. Genel olarak askerlikten kaçınanların oluşturduğu siyasi blok ise son 20 yılın en düşük seviyesinde."

Kendisine destek veren yüz binlerce İsraillinin duyduğu güvenin büyük bir sorumluluk yüklediğini anlatan Eisenkot, "İsrail'e ve Siyonizme inanan yüz binlerce kadın ve erkeğin bana duyduğu güvenin ve bunun getirdiği sorumluluğun ağırlığını hissediyorum." değerlendirmesinde bulundu.

Destekçilerine seslenen Eisenkot, "Sizin sayenizde tarih yazdık. Yalnızca bir yıl içinde İsrail'de İsraillileri bir araya getiren yeni bir parti kurduk. Bu parti, iktidara layık ve sorumlu bir alternatif oluşturuyor. Sizin için ve sizin yararınıza, önümüzdeki büyük görevi yerine getireceğiz. Çalışacağız ve başaracağız. Bunun sözünü veriyorum." açıklamasında bulundu.

Eisenkot'un "Siyonist askerlik" ifadelerini kullanması, İsrail Meclisi'nde 19 sandalye elde eden Arap partileriyle işbirliği yapmayacağı mesajı olarak değerlendirildi.

İsrail Merkez Seçim Komitesi, seçime katılım oranının yüzde 77,7 olduğunu açıklamıştı. Bu oran, 2022 seçimlerine göre 7,1 puan artışa işaret ederken 1999'dan bu yana kaydedilen en yüksek katılım oranı olarak duyurulmuştu.

İsrail'deki Ortak Arap Listesi, Arap toplumunun seçimlerde "katliamcılar hükümetine, yıkım politikalarına, ırkçılığa ve savaş suçlarına" sandıkta yanıt verdiğini belirterek, Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetinin düşürülmesi ve alternatif hükümet kurulması için muhalefetle işbirliğine hazır olduklarını bildirdi.

Ortak Arap Listesi, yaptığı yazılı açıklamada, Arap toplumunun "içinde bulunulan dönemin tehlikesini kavradığı" ve Arap kent ve beldelerinde sandıklara akın ettiği belirtildi.

Geniş katılımın seçim gününü "faşistlere karşı geniş çaplı bir halk gösterisine" dönüştürdüğü ifade edilen açıklamada, Arap toplumunun kışkırtmalara ve tehdit girişimlerine ortak iradeyle karşılık verdiği aktarıldı.

Kendilerine güvenoyu veren seçmenlere teşekkür edilen açıklamada, bu desteğin Arap toplumunun birliğe bağlılığını, temel haklarından taviz vermeyen bir söylemi ve taleplerini ödünsüz şekilde savunacak siyasi bir güce duyduğu ihtiyacı yansıttığı belirtildi.

Açıklamada, "ırkçı akıntının tersine hareket eden" demokratik Yahudi güçlerinden aktivist ve seçmenlere de teşekkür edildi.

MUHALEFET GERÇEK BİR SİYASİ ALTERNATİF SUNMALI

Ortak Arap Listesine göre, seçim sonuçları henüz kesinleşmemiş olsa da mevcut veriler, Arap toplumunun yüksek katılımının Netanyahu ve destekçilerinin hükümet kurmak için gerekli çoğunluğa ulaşamamasına katkı sağladığını gösteriyor.

Ortak Arap Listesi açıklamasında ayrıca, seçmenlerin kendilerine verdiği gücü "Netanyahu hükümetinin yeniden kurulmasını engellemek için" kullanacaklarını bildirdi.

Alternatif hükümetin önünü açmak için işbirliğine hazır oldukları belirtilen açıklamada, muhalefet bloğunun gerçek bir siyasi alternatif sunması, Arap toplumunu ve temsilcilerini dışlamaması, toplumun talep ve haklarına bağlı kalması gerektiği vurgulandı.

Açıklamada, listenin sorumluluğunun Arap toplumunun birliğini ve seçim başarısını korumak, toplumun geleceği için çalışmayı sürdürmek olduğu kaydedildi.

İsrail'de 27 Ekim'de yapılan parlamento seçimlerinin ardından açıklanan ilk sonuçlara göre, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku 53, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloku ise 48 sandalye kazandı.

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Ortak Arap Listesi ve Birleşik Arap Listesi, toplam 19 sandalye elde ederek Mecliste şimdiye kadarki en yüksek temsil düzeyine ulaştı.

İsrail’de dün geceden itibaren Netanyahu blokunun geride olduğunu gösteren ilk verilerin ardından sabah saatlerinde tablo değişti. Netanyahu’nun en yakın rakibi Eisenkot’un en az beş sandalye önüne geçmesiyle seçim sonuçlarının netleşip netleşmediği sorusu gündeme geldi.

Süreçteki son gelişmeleri aktaran AA Ortadoğu Haberleri Müdür Yardımcısı Enes Canlı, seçim sonuçlarına ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

"Dün akşam sandık çıkış anketlerinin ardından Netanyahu'nun başını çektiği iktidar bloğunun Meclis'te geride olduğuna ilişkin bir tablo vardı. Ancak sabah saatlerine gelindiğinde bu sandık çıkış anketleri değişmeye başladı. Bugün akşam saatlerinde oyların yüzde 80'i sayıldı. Katılım oranı, son on yılların en yüksek seviyelerinden biri olarak değerlendiriliyor. Böyle bir seçim olduğu için İsrail adına oldukça yüksek rakamlar ortaya çıkmış gibi görünüyor. Bu nedenle sayımlarda 'çift zarf' olarak isimlendirilen yüzde 20'lik bir oy kaldı. Peki, çift zarflar nelerdir? İsrail ordusu mensupları, diplomatlar, cezaevlerinde bulunanlar, o gün hastanelerde görev yapanlar ve kolluk kuvvetleri oy pusulalarını önce bir zarfa, ardından bu zarfı ikinci bir zarfa koyarak oy kullanıyor. Oylar posta yoluyla kullanılmış gibi değerlendiriliyor. Bu oylar da sayılacak.

Yaklaşık 600 bin oy bulunuyor. Bu rakam, toplam katılımın yüzde 20'sine karşılık geliyor. Ancak bu oyların sayılması Meclis aritmetiğinde birkaç sandalye değişikliğine yol açabilecek olsa da asıl tabloyu değiştirmiyor. Mevcut sonuçlara baktığımızda Netanyahu, 26 milletvekili çıkararak Likud Partisi'yle Meclis'te birinci sıraya yerleşti. Muhalefetin lideri konumundaki Eisenkot ise Yeş Atid Partisi'yle 21 milletvekili çıkardı. Bu seçimin asıl çıkış yapan ve Netanyahu'yu iktidardan uzaklaştırmayı başaran tarafı ise muhalefet değil, İsrail vatandaşı Filistinlilerin oluşturduğu Arap partileri oldu. Burada iki parti bulunuyor. Bunlardan biri Birleşik Liste veya Ortak Liste olarak adlandırılan yapı. Bu parti 12 milletvekili çıkardı. Diğer parti ise Ra'am. Mansur Abbas liderliğindeki Ra'am, daha önce İsrail tarihinde ilk kez bir hükümet koalisyonunda yer almıştı. Bu seçimde de 7 milletvekili çıkardı."

HÜKÜMET KURMA SÜRECİ VE OLASI ÇIKMAZ

Stüdyoda yapılan değerlendirmelerde alternatif koalisyon senaryoları ele alındı. Eisenkot ile Netanyahu'nun geniş tabanlı bir iktidar kurmasının zor bir ihtimal olduğu belirtildi.

Netanyahu'ya hükümeti kurma görevi verilmesi durumunda altı haftalık süresi bulunacağı, bu süre içerisinde başarılı olamaması hâlinde görevin dört haftalığına Eisenkot'a geçeceği aktarıldı. Eisenkot'un da hükümeti kuramaması durumunda ise 61 milletvekilinin imzasıyla hükümet kurulabilmesi için üç haftalık ek bir süre tanınacağı ifade edildi.

Toplam 13 haftalık süreç boyunca Netanyahu'nun başbakanlık görevini sürdüreceği, koalisyonun kurulamaması hâlinde seçimlerin üç ay sonraya erteleneceği ve bu senaryoda Netanyahu'nun 2027'nin ortalarına kadar yaklaşık altı ay daha görevde kalabileceği değerlendirildi.

İRAN GERİLİMİ VE GÜVENLİK KARTI

Söz konusu koalisyon ve takvim senaryolarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan AA Ortadoğu Haberleri Müdür Yardımcısı Enes Canlı, İran geriliminin İsrail siyasetindeki dengeleri değiştirebileceğine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

"Stüdyoda yaptığınız değerlendirmelere büyük ölçüde katılıyorum. Bahsettiğiniz senaryoların muhtemel seçenekler olarak burada da sıkça tartışıldığını söyleyebiliriz. Ancak şunu da eklemem gerekiyor: İsrailliler henüz dün sandık başındaydı. Seçime saatler kala bile İsrail'in İran'a olası bir saldırısı, böyle bir saldırının karşı saldırıyı tetiklemesi ve bu nedenle seçimlerin ertelenmesi ihtimalini yoğun biçimde tartışıyorduk. Malum, ABD ara seçimleri de hemen kapıda. 4 Kasım'da ABD ara seçimleri yapılacak. Trump sürekli bu tarihe işaret ediyor ve İran'la ilgili alacağı kararlarda da bu tarihi gösteriyor. İsrail'in, ABD'yi İran'a yeniden saldırı düzenleme konusunda ikna etme çabası ve Netanyahu'nun bu saldırıyı körüklediği de açıkça biliniyor. Trump'ın Netanyahu'ya verdiği destek açıklamasında kullandığı 'Bu işi bitirelim' sözleri henüz hafızalarımızda. Aynı şekilde Netanyahu da Trump'a teşekkür konuşmasında 'Bu işi beraber bitireceğiz' ifadesini kullandı.

Dolayısıyla İsrail siyasetindeki mevcut tablo Netanyahu adına daralmış görünse de Arap partilerinin denkleme dâhil olması ve sahnede daha geniş bir yer tutması Netanyahu'nun manevra alanını daraltmış gibi görünüyor. Ancak Netanyahu, İsrail'deki malum güvenlik kartını devreye sokabilir. Olası bir İran saldırısıyla birlikte güvenlik meselesi yeniden ön plana çıktığında İsrailliler diğer siyasi hesapları bir kenara bırakmak zorunda kalabilir. Böyle bir durumda bunu yapmayan lider çok daha ağır şekilde suçlanabilir. Netanyahu bu koşullarda Eisenkot'a çağrıda bulunabilir ve Eisenkot da bu çağrıya karşılık vermekte zorlanabilir. Netanyahu'nun başbakanlığını sürdürdüğü böyle bir senaryoda, geçmişte orduda görev yapmış ve Lübnan'a yönelik saldırılar döneminde Dahiye Doktrini'ni ortaya koymuş bir isim olan Eisenkot, savunma bakanı olarak görev alabilir. Belki İsrail'in uluslararası imajını yıpratan aşırı sağcı liderler hükümet dışında bırakılabilir. Ancak bu durum, Netanyahu'nun daha önce baharda gündeme getirdiği geniş tabanlı ulusal birlik hükümetini kurmasının da önünü açabilir."

MECLİS'TE 61 ÇOĞUNLUK HESABI VE ARAP PARTİLERİNİN ROLÜ

Mevcut Meclis dağılımındaki düğüme değinen AA Ortadoğu Haberleri Müdür Yardımcısı Enes Canlı, hükümet kurma sürecinde Arap partilerinin belirleyici konumuna dikkat çekti:

"Şu anki tabloda bir kilitlenme var gibi görünüyor. Bu kilitlenme, ancak taraflardan birinin seçim öncesinde verdiği sözlerden geri adım atmasıyla aşılabilir. Şu anda Netanyahu 53 sandalyede görünüyor. Eisenkot'un liderliğini yaptığı muhalefet bloğu ise 48 sandalyede. Bahsettiğimiz 800 bin oy, taraflara birkaç sandalye daha kazandırabilecek olsa da 120 sandalyeli İsrail Meclisi'nde hükümet kurabilmek için 61 milletvekiline ihtiyaç var. Bu noktada yalnızca iş birliğine açık olan ve daha önce İsrail'de bir hükümet koalisyonunda yer almış Ra'am Partisi'nin 7 milletvekili de yeterli değil. Ortak Liste ile de iş birliği yapılması gerekiyor.

Muhalefetin lideri Eisenkot'a baktığımızda Netanyahu'nun seçim kampanyası boyunca kendisine ve liderliğini yaptığı bloğa yönelik sürekli şu söylemi kullandığını görüyoruz: 'Araplarla iş birliği yapacaklar, Filistin devleti kuracaklar. Buna bir tek ben engel olabilirim. Ya sağ ya Filistin.' Muhalefet ise bu söylemlere karşı savunmaya geçmek zorunda kaldı ve 'Bizler siyonistiz, siyonist bir hükümet kuracağız' yönünde açıklamalar yaptı. Kampanya boyunca Netanyahu cephesinden gelen bu karşı ataklara savunma pozisyonunda yanıt vermek zorunda kaldılar. Dolayısıyla Arap partilerine yaklaşmaları kolay görünmüyor. Ra'am Partisi ise bu tür saldırıların önüne geçmek amacıyla milletvekili listesinin ikinci sırasına İsrail'in eski emniyet müdürünü aday gösterdi."

LİKUD'UN USULSÜZLÜK İDDİALARI VE FİLİSTİNLİLERİN KARŞI HAMLESİ

Arap partilerinin tutumunu ve seçim gecesi yaşanan tartışmaları aktarmayı sürdüren AA Ortadoğu Haberleri Müdür Yardımcısı Enes Canlı, Ra'am ve Ortak Liste'nin olası iş birliğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu:

"Ra'am, İsrail muhalefetiyle birlikte Netanyahu'yu ve beraberindeki aşırı sağcıları iktidardan uzaklaştırmak amacıyla hükümet kurmaya hazır olduğunu açıkça dile getiriyor. Bunun için de kendi milletvekili listesinde Arap bir partinin içerisinden eski Emniyet Genel Müdürü'nü aday gösterdi. Bu oldukça sıra dışı bir durum. İsrail'in güvenlik teşkilatından, müesses nizamından bir ismi aday gösterdi. Ancak bu ismin katılması da yeterli değil. Ortak Liste ile iş birliği yapılması gerekiyor. Ortak Liste ise daha ziyade, 'Netanyahu'yu ve içindeki Yahudi terörünü destekleyen aşırı sağcı figürleri hükümetten, iktidardan uzaklaştırmak istiyoruz' diyor. Ayrıca 'İsrail'de değişim Arap ve Yahudi iş birliğinden gelecektir. Ancak bu iş birliği eşitlik ve haklar temelinde olmalıdır' vurgusu yapıyor.

Şu anda Eisenkot bloğu sessizliğini koruyor. Arap partileriyle olası bir iş birliğine ilişkin henüz açıklama yapmadılar. Netanyahu cephesinde ise Likud Partisi'nin Arap partilerine oldukça öfkeli olduğunu görüyoruz. Akşam saatlerinde bir iddia ortaya attılar ve 'İsrail'deki Arap partileri seçimleri çaldı' dediler. Likud Partisi, sandık başında birçok usulsüzlük yapıldığı ve sahte kimlikle oy kullanıldığı yönünde iddialarda bulundu. Merkez Seçim Komitesi, bu iddialar üzerine soruşturma başlatacağını ve konuyu inceleyeceğini açıkladı. Ancak İsrail polisi dakikalar önce yaptığı açıklamada, Likud Partisi'nin iddialarına ilişkin somut bir kanıt bulunamadığını bildirdi.

Netanyahu'nun karşısında, uluslararası basında hakkında profiller yayımlanan ve New Yorker dergisinde uzun bir makaleye konu olan bir isim vardı. İsrail ordusunda görev yapmış eski bir genelkurmay başkanı olan bu isim, oğlunu Gazze'deki soykırımda asker olarak, iki yeğenini de kaybetmişti. İsrail adına öne çıkarılabilecek bu figürün arkasında büyük bir rüzgâr vardı. İsrail'in merkez medyası da aynı şekilde bu desteği yansıtıyordu. Bütün bunlara rağmen Netanyahu sandıkta bu kesim için sürpriz bir sonuç ortaya koydu. Ancak Netanyahu'ya gelen asıl karşı sürpriz, İsrail vatandaşı Filistinlilerin oluşturduğu Ortak Liste oldu. Ayrılıkları bir kenara bırakarak bir araya gelen partiler, Netanyahu'nun ve yanındaki aşırı sağcı isimlerin iktidardan uzaklaştırılmasında belirleyici bir rol oynadı."

Yeni parlamento ve hükümeti belirlemek için dün sandık başına giden İsrail'de oy sayımı sürerken Savunma Bakanı Yisrael Katz, İran'a saldırı mesajı verdi.

ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından açıklama yapan Katz, İsrail ordusunun ABD'nin İran'a yönelik saldırı planlarının ortağı olduğunu belirterek ordunun bugün de ilgili görüşmelere katıldığını ve bu konuda alınan kararları kararlılıkla yerine getireceğini iddia etti.

Katz, İran'a yönelik olası saldırılar konusunda siyasi irade ile askeri yetkil

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun liderliğini yaptığı Likud Partisi, İsrail vatandaşı Filistinlilerin seçimlere yüksek katılımını hazmedemezken "seçimlerin Arap partileri tarafından çalındığını" iddia etti.

Likud Partisi'nden yapılan yazılı açıklamada, Arap partilerine seçimlere dair çeşitli suçlamalarda bulunuldu.

Seçimlerde usulsüzlük yapıldığı öne sürülen açıklamada, Filistin asıllıların yoğun yaşadığı bölgelerdeki çok sayıda sandıkta oyların çalındığı iddiasına ilişkin polise, İsrail İç Güvenlik Teşkilatına (Şin Bet) ve Merkezi Seçim Komitesine yüzlerce ifade ve delil sunulduğu savunuldu.

İsrail vatandaşı Filistinlilerin seçimlere yüksek katılımını hazmedemeyen Likud Partisi, açıklamasında, Merkez Seçim Komitesinden seçimlerin ve sonuçlarının güvenilirliğini ciddi şekilde zedelediğini öne sürdüğü usulsüzlük iddialarını soruşturmak üzere derhal harekete geçmesini istedi.

Netanyahu ve ortakları 27 Ekim’deki seçimde Filistin asıllıların yoğun katılımı karşısında ırkçı paylaşımlarla destekçilerini sandığı çağıran çok sayıda paylaşımda bulunmuştu.

 

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, siyasi liderlere koalisyon görüşmelerinde yapıcı bir tutum takınmaları ve erken seçimden kaçınmak için ne gerekiyorsa yapmaları çağrısında bulundu.

Cumhurbaşkanı Herzog, dün yapılan parlamento seçimleri sonrası ilk açıklamasında, koalisyon görüşmeleri gerçekleştirecek liderlerin masaya açık bir zihinle oturmasını beklediğini belirtti.

Herzog, "Seçimlerden önce de söylediğim gibi özellikle dünkü sonuçların ardından, ülkemizi yeni bir seçime götürmekten kaçınmak için ne gerekiyorsa yapmalıyız." ifadelerini kullandı.

Resmi seçim sonuçlarını gelecek hafta Merkez Seçim Komitesi Başkanı Noam Solberg'den teslim alacağını ve ardından Meclise giren siyasi partilerin liderleriyle istişare sürecini başlatacağını aktaran Herzog, "Her siyasi gruptan görüş alacağız, sorular sorup değerlendirmelerde bulunacağız." dedi.

Sandık başlarındaki tabloyu oldukça etkileyici bulduğunu ve uzun zaman sonra ilk kez son derece yüksek katılımlı bir seçim gerçekleştirildiğini söyledi.

İsrail seçimlerinde asker, diplomat, mahkum gibi kendi sandığında oy kullanamayan seçmenlerin "çift zarf" olarak isimlendirilen oyları hariç, sandıkların hepsinin sayımı tamamlandı.

İsrail'in Kanal 13 televizyonunun paylaştığı bilgiye göre, yerel saat ile 14.30 (TSİ 15:30) itibarıyla "çift zarf" hariç sayılan tüm sandıklarda İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku 53, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloku 48 milletvekilinde kaldı.

Tüm sayımın böyle sonuçlanması durumunda, hem Eisenkot hem Netanyahu blokları 120 sandalyeli İsrail Meclisinde koalisyon hükümeti kurmak için gerekli 61 milletvekilinin desteğine ulaşamıyor.

Açılan sandıklar, toplam oyların yaklaşık yüzde 85'ine denk geliyor. Şu ana kadar sayılan kesinleşmemiş resmi sonuçlarla, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partiler, rekor düzeyde sandalye sayısına ulaşarak Meclise 19 milletvekili gönderiyor ve kilit konumda değerlendiriliyor.

Üç partinin birleşiminden oluşan Ortak Liste 12, Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisinin ise 7 milletvekili çıkarıyor.

Mevcut tabloda, iktidardaki Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi 26 sandalye alırken, Eisenkot'un Yashar Partisi 21 sandalyeyle ikinci sırada yer alıyor.

Muhalefet kanadında eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid'in "Birlikte Listesi" 12, Avigdor Liberman'ın İsrail Evimiz Partisi 7, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar Partisi ise 8 sandalye bandında seyrediyor.

İktidar blokundaki Ultra-Ortodoks Yahudileri (Haredileri) temsil eden Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği ile Netanyahu'nun aşırı sağcı müttefikleri Itamar Ben-Gvir'in Yahudi Gücü Partisi'nin 7'şer, Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisinin ise 6 milletvekili elde etmesi öngörülüyor.

İsrail'in Yedioth Ahronoth gazetesinin haberine göre yaklaşık 600 bin civarında olan çift zarf oylarının sayımının bu gece başlaması ve yarın tamamlanması bekleniyor. Bu oylar toplam oy oranının yaklaşık yüzde 15'ine tekabül ediyor.

Milletvekili dağılımında birkaç değişiklik olması ihtimaline karşın Netanyahu ya da rakibi Eisenkot'un hükümet kuracak yeterli çoğunluğu sağlayamadığı senaryo geçerliliğini koruyor.

⁠İsrail'de diplomatlar, orduda, hastanelerde veya cezaevlerinde olup seçim noktalarına gidemeyen seçmenler, "çift zarf" usulüyle oylarını kullanıyor. İsrail basınına göre, "çift zarf" sistemiyle oy kullanan ordu mensubu sayısına ilişkin bilgi paylaşılmamasına rağmen katılımın orduda seçime katılım oranın yüzde 80'e yaklaştığı belirtildi.

 İsrail merkezli Kanal 12, "Tüm oyların sayılmasıyla, Netanyahu'nun partisi 53 sandalye ve Eisenkot 48 sandalye kazandı. Arap Partileri ise 19 sandalye kazandı." ifadelerine yer verdi. 

 

 

 

Sandıktan çıkan ilk sonuçlar İsrail'de malumun ilamı olurken, Tel Aviv yönetimindeki siyasi kriz açık biçimde derinleşti. Hükümetin kurulabilmesi için mecliste en az 61 sandalyeye ihtiyaç duyuluyor ancak ilk veriler hiçbir tarafın tek başına ya da mevcut bloklarıyla çoğunluğu yakalayamadığını gösteriyor. Sürece dair değerlendirmede bulunan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, "Sağcı, ulusal, güçlü bir hükümet kurmalıyız. Yapılması gereken budur" ifadelerini kullandı.

1. SENARYO: EİSENKOT LİDERLİĞİNDE MUHALEFET KOALİSYONU

Masadaki ilk ihtimal, muhalefet lideri Gadi Eisenkot'un hükümeti kurma görevini üstlenmesi olarak dikkat çekiyor. Eisenkot'un; Naftali Bennett, Avigdor Liberman ve Yair Golan'ın partileriyle bir araya gelerek geniş tabanlı bir koalisyon kurması gündemde bulunuyor. Ancak muhtemel koalisyon ortakları arasındaki derin görüş ayrılıkları bu seçeneğin hayata geçmesini ciddi şekilde zorlaştırıyor. Mevcut hükümeti sert bir dille eleştiren muhalefetin başbakan adayı ise, "Başarısızlık koalisyonu halkın güvenini kaybetti. İsrail halkı, Netanyahu'nun İsrail başbakanı olarak görev süresinin devamı karşısında oy kullandı" sözleriyle tepkisini aktardı.

2. SENARYO: NETANYAHU AŞIRI SAĞ İLE İKTİDARINI KORUYABİLİR

İkinci olasılık, Likud lideri Netanyahu'nun iktidarını korumayı başarması üzerine şekilleniyor. Netanyahu'nun aşırı sağcı ve ultra-Ortodoks partilerin desteğini arkasına alıp kritik eşik olan 61 sandalyeye ulaşması halinde mevcut koalisyon yoluna devam edebilecek. Bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda ise Orta Doğu'yu yeniden oldukça kanlı ve şiddetli bir dönemin beklediği vurgulanıyor.

3. SENARYO: KİLİT ROLDE ARAP PARTİLERİ VAR

Üçüncü senaryoda meclisteki dengeleri değiştirebilecek kilit aktör olarak Arap partileri öne çıkıyor. Muhalefet lideri Eisenkot'un, Arap milletvekillerinin dışarıdan desteğini alarak veya hükümet için yapılacak güven oylamasında bu vekillerin çekimser kalmasını sağlayarak hükümet kurmayı deneyebileceği belirtiliyor.

4. SENARYO: DÖNÜŞÜMLÜ BAŞBAKANLIK VE BİRLİK HÜKÜMETİ

Siyasi kilitlenmeyi aşmak için dillendirilen dördüncü ihtimal ise geniş kapsamlı bir "Birlik Hükümeti" kurulması formülü. Bu planda Netanyahu ile Eisenkot'un aynı hükümette bir araya gelebileceği, hatta başbakanlık makamının iki lider arasında dönüşümlü olarak paylaşılabileceği ifade ediliyor. Ancak Eisenkot'un böylesi bir ortaklığa baştan itibaren oldukça mesafeli durması bu ihtimali de zayıflatıyor.

5. SENARYO: İSRAİL YENİDEN ERKEN SEÇİME GİDEBİLİR

Koalisyon pazarlıklarından hiçbir sonuç alınamaması halinde gündeme gelecek beşinci ve son senaryo ise İsrail'in yeniden erken sandığa gitmesi olarak görülüyor. Anlaşma sağlanamadığı takdirde meclis feshedilecek ve ülke kaçınılmaz olarak yeni bir seçim sürecine sürüklenecek. Böyle bir tabloda Netanyahu'nun, yeni hükümet kurulana dek geçici başbakanlık koltuğunda oturmayı sürdüreceği kaydediliyor.

İsrail siyasetindeki mevcut aritmetik her senaryonun yeni bir kriz doğurduğunu kanıtlarken, Tel Aviv hattında istikrarın yakın vadede sağlanması mümkün görünmüyor.

İsrail Merkezi Seçim Komitesi tarafından yapılan son açıklamada "Oyların yüzde 84.5'i sayılmış olup, açıklanan kısmi sonuçlara göre Netanyahu liderliğindeki blok 54, Yashar'ın Gadi Eisenkot liderliğindeki blok ise 49 sandalye kazandı" denildi.

 

ABD Başkanı Donald Trump'ın, parlamento seçimlerinin yapıldığı İsrail'de muhalefetle ulusal birlik hükümeti kurması için Başbakan Binyamin Netanyahu'ya baskı kuracağı belirtildi.

Yedioth Ahronoth gazetesinin ABD Başkanı'na yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, Trump’ın Netanyahu’yu bölge ülkelerinin İsrail’le normalleşmesini içeren Abraham Anlaşmaları’nın genişletilmesine imkan sağlayacak rotasyonlu ulusal birlik hükümeti kurmaya zorlayacağı aktarıldı.

ABD’li kaynaklar, ABD Başkanı Trump’ın parlamento seçimleri öncesi Netanyahu'ya verdiği desteğin karşılığını talep etmekten vazgeçmeyeceğini söyledi.

Trump'ın, kurulması halinde hükümete aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in dahil edilmelerini önlemek için elindeki tüm imkanları kullanacağını vurgulayan kaynaklar, Washington'da Ben-Gvir'in bulunduğu bir hükümetin bir seçenek olarak görülmediğinin altını çizdi.

Yedioth Ahronoth gazetesi, Suudi Arabistan dahil olmak üzere bölgedeki Arap ülkelerinin Netanyahu'nun başbakanlığındaki İsrail'le normalleşmeyeceğini açıkça ifade ettiğini hatırlattı.

Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalif blok ve Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku, 120 sandalyeli İsrail Meclisinde koalisyon kurmak için yeterli 61 milletvekiline ulaşamıyor.

Oy sayımının devam ettiği İsrail'de oyların yüzde 76,8'i sayıldı. Buna göre Başbakan Netanyahu liderliğindeki blok 54, Eisenkot liderliğindeki blok 47, Arap partileri ise 19 sandalyeye ulaşıyor.

İsrail basını, oy sayımının ardından partilerin çıkardığı milletvekili sayılarının değişebileceğine, buna karşın Arapların bu kadar sandalye elde ettiği durumda Netanyahu blokunun da karşısındaki muhalefetin de koalisyon kurabilecek çoğunluğu sağlayamayacağına dikkati çekiyor.

İsrail'de muhalif Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun çoğunluğu kaybettiğini belirterek, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğuuna İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap partileriyle ortak bir hükümet kurma çağrısında bulundu.

Golan, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, seçim sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yashar Partisi lideri Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloğunda​​​​​​​ yer alan partilere seslenen Golan, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap partileriyle bir araya gelip koalisyon hükümeti kurmaları çağrısı yaptı ve bu sayede Mecliste çoğunluğu elde edeceklerini kaydetti.

Golan, "Netanyahu kaybetti. 120'ye kadar saymayı biliyorum, 65, 55'ten büyüktür." ifadelerini kullandı.

Mevcut tablonun görmezden gelinemeyeceğini vurgulayan Golan, “Gerçekler bize çok net bir ders vermeli. Korkmayı bırakmazsak burada bir geleceğimiz yok. Irkçılığı da sonlandırmalıyız. Netanyahu’nun Yahudi oyları ile Arap oyları arasında yaptığı ırkçı ayrımı artık kabul edemeyiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Son olarak Golan, İsrail'in Arap vatandaşlarıyla ortaklık içinde bir değişim hükümeti kurma fırsatı olduğunu kaydetti.

İsrail'de yapılan parlamento seçimlerinin ardından oyların yüzde 76,8'inden fazlası sayılırken, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partiler ilk kez 19 milletvekiline ulaştı.

Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalif blok ve Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku, 120 sandalyeli İsrail Meclisinde koalisyon kurmak için yeterli 61 milletvekiline ulaşamıyor.

The Times of Israel gazetesinin haberine göre, oyların yüzde 76,8'i sayıldıktan sonra ortaya çıkan sonuçlar, iktidar blokunun 54 milletvekiline gerilediğini, muhalefet blokunun ise 47 sandalyeyle seçim yarışını sürdürdüğünü ortaya koyuyor.

Mevcut tabloda, iktidardaki Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi 27 sandalyeyle birinci konumunu korurken, Eisenkot'un Yashar Partisi 20 sandalyeyle ikinci sırada yer alıyor.

Oyların yüzde 57,3'ü sayıldıktan sonra 16 milletvekili çıkaran İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partiler sandalye sayısını üç artırarak 19'a yükseltti. Bu, Arap partilerinin ülke tarihinde Mecliste elde ettiği en yüksek milletvekili sayısı olarak kayıtlara geçti.

Ortak Liste 13 sandalyeye yükselirken Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisi milletvekili sayısını 6'ya çıkardı.

Muhalefet kanadında eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid'in "Birlikte Listesi" 11, Avigdor Liberman'ın İsrail Evimiz Partisi 8, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar Partisi ise 8 sandalye bandında seyrediyor.

İktidar blokundaki Ultra-Ortodoks Yahudileri (Haredi) temsil eden Şas Partisinin 7, Birleşik Tevrat Yahudiliğinin 7, Netanyahu'nun aşırı sağcı müttefikleri Itamar Ben-Gvir'in Yahudi Gücü Partisi 7, Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisinin ise 6 milletvekili elde edeceği öngörülüyor.

Oyların yüzde 57,3'ü sayıldıktan sonra iktidar bloku 55 sandalyeye ulaşırken, muhalefet bloku 45 milletvekili çıkarıyordu.

İsrail basını, oy sayımının ardından partilerin çıkardığı milletvekili sayılarının değişebileceğine, buna karşın Arapların bu kadar sandalye elde ettiği durumda Netanyahu blokunun da karşısındaki muhalefetin de koalisyon kurabilecek çoğunluğu sağlayamayacağına dikkati çekiyor.

 

İsrail'de dün yapılan genel seçimlerde Başbakan Binyamin Netanyahu ile aşırı sağcı koalisyon ortakları Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ve Şas Partisi lideri Aryeh Deri'nin, İsrail vatandaşı Filistinlileri hedef alan paylaşımlarla seçmenlerini gün boyu sandığa gitmeye çağırdıkları​​​​​​​ görüldü.

Netanyahu, Ben-Gvir ve Smotrich, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki paylaşımlarında, Arap seçmenlerin sandığa gitmesini "tehdit unsuru" olarak sunarken, sağ seçmeni harekete geçirmek için "Müslüman Kardeşler", "Arap partileri" ve "sol hükümet" söylemlerini kullandı.

NETANYAHU, SAHTE GÖRÜNTÜ KULLANARAK SAĞ SEÇMENİ SANDIĞA ÇAĞIRDI

Başbakan Netanyahu X hesabından yaptığı paylaşımlarda, İsrail vatandaşı Filistinli seçmenlerin sandığa gitmesini sağ seçmenleri harekete geçirmek için kullandı.

Netanyahu, Rahat’taki seçmenlere ilişkin sahte bir görüntü kullanarak yaptığı paylaşımda, "Bugün Rahat'ta olan bu. Evde kalmanıza izin yok. Acilen çıkın ve oy verin. Evimiz için savaşıyoruz." ifadelerine yer verdi.

Netanyahu'nun videolu paylaşımında kullandığı görüntünün işgal altındaki Doğu Kudüs’te şubat ayında çekildiği ortaya çıktı.

Görüntünün sahte olmasına rağmen paylaşımını kaldırmayan Netanyahu, bir başka paylaşımında "Eğer şimdi oy vermeye çıkmazsak, kendimizi Arap partilerinin hükümetiyle bulacağız." ifadelerini kullandı.

Netanyahu, sağcı seçmenlere hitaben yaptığı paylaşımda da "Kardeşlerim, sağcı seçmenler, eğer oy vermeye çıkmazsak Müslüman Kardeşler’in hükümetini alırız. Solun kalelerinde ve Arap sektöründe oy verme rekorları kırılıyor. Evde kalmayın." dedi.

SMOTRİCH DE İSRAİL VATANDAŞI FİLİSTİNLİLERİ HEDEF ALDI

Aşırı sağcı Smotrich de X hesabından yaptığı paylaşımlarda, İsrail vatandaşı Filistinlilerin yaşadığı köylerde ve sol seçmenin yoğun olduğu bölgelerde seçimlere yüksek katılım olduğu iddialarını gündeme taşıyarak sağ seçmeni sandığa gitmeye çağırdı.

Smotrich, yaptığı paylaşımda, "Arap (İsrail vatandaşı Filistinliler) köylerinde ve solun kalelerinde oy verme oranları özellikle yüksek. Onlara kazanmalarına izin veremeyiz. Şimdi, terör destekçilerinin İsrail hükümetinde ortak olmalarından önceki son fırsatımız." diye konuştu.

İsrail'deki tüm sağcı seçmeni oy vermeye ve çevresindekileri teşvik etmeye çağıran Smotrich, İsrail vatandaşı Filistinlilerin oy kullanma oranlarının görülmemiş düzeyde yüksek olduğunu iddia ederek korku siyaseti izledi.

BEN-GVİR, RAHAT'TAKİ BEDEVİLERİ HEDEF ALDI

Ben-Gvir, X hesabından yaptığı paylaşımda, seçimlere ilişkin konuşan İsrail vatandaşı Filistinlilerin görüntülerini paylaşarak, "Rahat’taki Bedevilere kulak verin, onlara zafer kazandırmayın." ifadesini kullandı.

Ben-Gvir, tesettürlü kadınların fotoğraflarını da paylaşarak Rahat’ta seçmenlerin sandıklara gittiğini belirtti ve kendi destekçilerine "Siz de çıkın ve ‘Bet’ yönünde oy kullanın." çağrısında bulundu.

Seçim günü boyunca benzer paylaşımlar yapan Ben-Gvir, "Onların kutlama yapmalarına izin vermeyin. Oy vermeye çıkın." sözleriyle seçmenlerini sandığa çağırdı.

Ben-Gvir, bir diğer paylaşımında ise "Eğer teröristlerin hapishanelerde kutlama yapmasını istemiyorsanız, sandığa gidin. 2. turda." dedi.

İsrail Merkezi Seçim Komitesi tarafından açıklanan kısmi sonuçlara göre, oyların %53,7'si sayıldı.

Açıklanan verilere göre, Netanyahu bloğu 56 sandalye elde ederken Eisenkot bloğu 49 sandalyeye ulaştı. 

 

Trump, verdiği desteğin Netanyahu’nun mağlubiyetini tersine çevirdiğini iddia etti. 
ABD Başkanı Donald Trump, verdiği desteğin, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun “kesin yenilgisini” bir açmaza ya da olası bir zafere dönüştürdüğünü öne sürdü.

Trump, sosyal medya platformu Truth Social’da yaptığı paylaşımda, “Tüm bunlar, Orta Doğu, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri için yalnızca iyilik isteyen Başkan Trump’ın verdiği destekten sonra gerçekleşti!” ifadelerini kullandı.

 

İsrail basınına göre, genel seçimlerde oyların yaklaşık yüzde 16,8'i sayılırken, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki blok ile muhalefet arasındaki yarış başa baş seyrediyor.

İsrail merkezli Yedioth Ahronoth gazetesinin internet sitesinde yer alan verilere göre, sayılan oyların yüzde 50,4'ünü Netanyahu bloğu, yüzde 49,6'sını ise muhalefetteki diğer partiler aldı.

Netanyahu bloğu yaklaşık 479 bin 900 oy alırken, diğer partiler 472 bin 200 oyda kaldı ve aradaki fark yaklaşık 7 bin 700 olarak gerçekleşti.

Açıklanan veriler doğrultusunda, toplam 11 bin 996 sandıktan 2 bin 419'unun açıldığı, bunun da toplam sandıkların yüzde 20,2'sine tekabül ettiği belirtildi.

İsrail seçimlerinde geçersiz oylarla birlikte sayılan toplam oy sayısının, toplam oyların yaklaşık yüzde 16,8'i sayıldı.

Partilerin seçim sonuçlarına göre, Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi oyların yüzde 24,1'ini alarak açıklanan sonuçlara göre ilk parti oldu.

Eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi ise yüzde 16,1 ile ikinci sırada yer buldu.

Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett liderliğindeki Birlikte Listesi yüzde 8,8 oy oranına ulaşırken, onu yüzde 6,9 ile İsrail Evimiz Partisi, yüzde 6,7 ile Birleşik Tevrat Yahudiliği ve yüzde 6,4 ile Yahudi Gücü Partisi takip etti.

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Hadash, Taal ve Balad partilerinin oluşturduğu Ortak Liste yüzde 5,9, Şas Partisi yüzde 5,6, Demokratlar Partisi yüzde 5,6 ve Dini Siyonizm Partisi yüzde 5,4 oy aldı.

Raam partisinin yüzde 2,8 oy aldığı kaydedilirken, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Ortak Liste ile Raam'ın oylardaki toplam payının yüzde 8,7'ye ulaştığı ifade edildi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, genel seçimlerin ardından yaptığı açıklamada, "Siyonist çoğunluk aklını başına toplamalı ve birleşmeli." ifadesini kullanarak sağ siyasete birlik çağrısında bulundu.

Netanyahu, genel seçim çıkış anketlerinin ve ilk sonuçların açıklanmasının ardından Batı Kudüs'teki Likud partisinin seçim merkezinde destekçilerine hitap etti.

Resmi sonuçları beklediklerini belirten Netanyahu, partisinin sandıktan birinci çıktığını savundu.

Netanyahu, "Likud, İsrail'in en büyük partisidir." değerlendirmesinde bulundu.

Seçim anketleri ve sonuçlarına ilişkin Likud'un başarısız olmadığı belirten Netanyahu, "sağ bloğun açık ve kesin bir çoğunluğu var" iddiasında bulundu.

Arap partilerinin yer alacağı muhtemel bir hükümet seçeneğini reddeden Netanyahu, "İsrail'i tehlikeye atıp Siyonizm karşıtı Arap partilerine, yani varlığımıza karşı çıkan, Hamas'ı bir hayır kurumu olarak gören ve askerlerimize savaş suçlusu diyen partilere dayanan bir hükümet kurmak düşünülemez." ifadelerini kullandı.

Netanyahu, Filistinlileri temsil eden Arap partilerinin İsrail'i "tehlikeye atacağını" savunarak, "Siyonist çoğunluk aklını başına toplamalı ve birleşmeli." ifadeleriyle Filistinli Arap siyasetçilere karşı birleşme çağrısı yaptı.

İsrail'in 7 Ekim 2023 sonrasındaki soykırım ve işgal süreçlerine, özellikle İran'a karşı ABD ve İsrail'in saldırılarına değinen Netanyahu, "İran hiç olmadığı kadar zayıf, İsrail ise hiç olmadığı kadar güçlü." iddiasında bulunarak, "İran tehdidini sonlandırma" sözü verdi.

İsrail seçimlerinde sandık çıkış anketleri

İsrail devlet televizyonu KAN'ın sandık çıkış anketine göre, eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu, mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğunun önündeki yerini korudu.

Kesin olmayan sonuçlara göre, Eisenkot öncülüğündeki muhalif blok yarışı 52 milletvekili, mevcut Başbakan Netanyahu liderliğindeki aşırı sağcı iktidar bloğu ise 50 milletvekiliyle tamamladı.

Seçim yarışını önde tamamlamasına karşın muhalefet bloğu, 120 sandalyeli İsrail Meclisi'nde koalisyon kurabilmek için yeterli 61 milletvekiline ulaşamadı.

Ülkede, dört yıl aradan sonra yapılan genel seçimlerde İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden iki listenin toplam 18 milletvekiline ulaşması ve 11 milletvekilinin Ortak Arap Listesi'nden meclise katılması bekleniyor.

Resmi sonuçların yapılacak incelemeler ve itiraz süreçlerinin tamamlanmasının ardından 4 Kasım'a kadar netleşmesi bekleniyor.

İsrail seçimlerinde oy sayımının ilerleyen aşamalarında Netanyahu bloku yeniden öne geçerek 52 sandalyeye ulaştı. Muhalefet bloku ise 49 sandalyede kaldı.

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Ortak Arap Listesi lideri Yusuf Cabbarin, genel seçimlerde elde ettiği başarıyla güçlü bir siyasi irade ortaya koyduklarını bildirdi.

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Hadash, Taal ve Balad partilerinin oluşturduğu Ortak Arap Listesi lideri Yusuf Cabbarin, seçim sonuçlarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Cabbarin, seçim sonuçlarının Filistin halkının iradesini yansıttığını belirterek, "(Yahudi Gücü Partisi lideri Itamar) Ben-Gvir'i gönderdik, gözümüz aydın. Halkımız Ben-Gvir'i evine yolladı. Teşekkürler, harikasınız." ifadelerini kullandı.

"BU DESTEKLE GURUR DUYUYORUZ"

Cabbarin, seçim sonuçlarına ilişkin Ortak Arap Listesi'nin memnuniyetini şu ifadelerle dile getirdi:

"Halkımız ulusal birlik talep etti. Ulusal birlik ve onurlu duruş istedi. Siyasette başımız dik yer almamızı istediler. Ortak Liste bu çağrıya cevap verdi ve halkımız desteğini, oylarını esirgemedi. Bu destekle gurur duyuyoruz, bu sahiplenmeyle gurur duyuyoruz. Teşekkürler, listemizin başarısına katkıda bulunan herkese teşekkürler."

Seçim sürecinde halkın nabzını tuttuklarını aktaran Cabbarin, "En başından beri söyledik. En başından beri inançla konuştuk, çünkü sokakta bunu hissettik ve Ortak Liste'nin 10 sandalye veya daha fazlasına ulaşabileceğini söyledik." değerlendirmesinde bulundu.

Cabbarin, güçlü bir ortak blok hedefini gerçekleştirdiklerini belirterek, "Sonuçlar, güçlü ve ortak bir liste oluşturma hedefine gerçekten ulaştığımızı gösteriyor. Ortak Liste, değiştirebilecek ve aynı zamanda belirleyici olabilecek bir güçte." diye konuştu.

İsrail devlet televizyonu KAN'ın sandık çıkış anketine göre, dört yıl aradan sonra yapılan genel seçimlerde İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden iki liste toplam 18 milletvekiline ulaşması ve 11 milletvekilinin Ortak Arap Listesi'nden meclise katılması bekleniyor.

İsrail'de dün gerçekleştirilen seçimlerin ardından oy sayım işlemi sürerken bölgeden yeni bilgiler gelmeye devam ediyor. Son verilere göre Binyamin Netanyahu ile Gadi Eisenkot liderliğindeki blokların 51'er sandalyeye ulaşarak eşitliği yakaladığı belirtildi.

İsrail'de yapılan kritik seçimlerin ardından sandıktan kesin bir zafer çıkmazken, katil Netanyahu liderliğindeki iktidar koalisyonu meclis çoğunluğunu kaybetti ancak partisi Likud ile yarışı birinci sırada tamamladı.

İsrail’de seçim sonrası meclis tablosunu ve olası koalisyon senaryolarını değerlendiren AA Ortadoğu Haberleri Müdürü Yardımcısı Enes Canlı, "Netanyahu, Eisenkot'a el uzatabilir. Eisenkot siyaset sahnesine bu seçimlerde diğer klasik siyasetten artık bir yerde yorulan ve Netanyahu'yu uzaklaştırmak isteyen seçmenin yöneldiği bir aktör. Daha önceki seçimlerde böyle bir çıkışı yok. İsrail seçimlerinde benzer aktörlere rastlıyoruz; geçmişte Benny Gantz ve Yair Lapid gibi isimler Netanyahu karşısında öne çıkmıştı. Ancak Netanyahu İsrail siyasetini dizayn etme ve aktörler arasındaki gedikleri bulma konusunda siyasi sahnede biraz daha tecrübeli görünüyor. Dolayısıyla Gadi Eisenkot'la bir ulusal birlik hükümeti kurması ihtimali var ve Netanyahu buna yanaşacaktır. ABD ve İsrail'in İran'a saldırı ihtimalinin kinetik hale gelmesi gibi bir ulusal güvenlik tehdidinin ortaya çıkması durumunda da Eisenkot'un elinde seçmenini Netanyahu ile iş birliği konusunda ikna edebileceği bir unsur olabilir. Ancak seçimler öncesinde Eisenkot, Netanyahu'yla kesinlikle iş birliği yapmayacağını üstüne basa basa vurguluyordu. Çünkü Netanyahu ile iş birliğine sarı ışık yakarsa ya da kapıyı açık bırakırsa oy kaybedeceğini biliyordu" ifadelerini kullandı.

ARAP PARTİLERİNİN MECLİSTEKİ STRATEJİK AĞIRLIĞI

Arap partilerinin durumuna ve koalisyon hesaplarına değinen AA Ortadoğu Haberleri Müdürü Yardımcısı Enes Canlı, "Açıkçası şöyle bir durum söz konusu; Ra'am Partisi 7 milletvekili çıkardı ve bu seçimlerde oyunu rekor seviyeye ulaştırdı. 2021-2022 yıllarında Netanyahu'nun iktidardan uzaklaştırıldığı hükümette yer alarak İsrail tarihinde ilk defa bir iktidar koalisyonuna giren bu parti, milletvekili listesinde ikinci sıraya Yahudi kökenli eski İsrail Emniyet Genel Müdürü'nü koydu. Bu, muhalefet bloğuna 'Ben sizlerle çalışmaya hazırım' mesajıydı. Güvenlikçi bir ismi yanına alarak iş birliğine yeşil ışık yaktı. Ancak Netanyahu ve aşırı sağcı koalisyonu muhalefet hakkında sürekli 'Araplarla iş birliği yapacaklar, Filistin devleti kuracaklar, Filistinlileri göreve getirecekler' şeklinde bir kara propaganda yürüttü. Muhalefet de oy kaybetmemek için seçim sürecinde Arap partileriyle koalisyona kapıyı kapattı ve iş birliğine yakın durmadı" sözleriyle aktardı.

Ortak Liste'nin tutumunun meclis dengelerini doğrudan etkileyeceğini belirten Canlı, "Burada Ortak Liste'nin tavrı dikkat çekici olacak. Ra'am Partisi Eisenkot'a katılırsa 60 milletvekiline ulaşıyorlar. Ortak Liste'nin ise 10 kadar milletvekili bulunuyor. Bunların içinden birkaç ismin ikna edilmesi ya da bir azınlık hükümetine dışarıdan destek verilmesi Netanyahu'yu iktidardan uzaklaştırabilir. Seçim kampanyası sırasında Ortak Liste'nin etkinliğine gittiğimizde herkes muhalefetle veya Eisenkot'la iş birliği yapıp yapmayacaklarını soruyordu. Kendileri 'Muhalefet bunu istemiyor, bizim de kendi prensiplerimiz var' diyerek doğrudan açık destek vermiyorlar. Çünkü siyonist sağ siyaset ile Arap seçmenin talepleri örtüşmüyor. Ancak aşırı sağcıların baskısı altındaki İsrail vatandaşı Filistinlilerin, Batı Şeria'daki ve Gazze'de soykırıma uğrayan soydaşlarının çektiği sıkıntıları azaltmak için 'Öncelikli hedefimiz bu Netanyahu hükümetini iktidardan uzaklaştırmak' diyerek muhalefetle iş birliğine sarı ışık yaktılar" açıklamasında bulundu.

LİKUD BİRİNCİ ÇIKTI: GÖREV KİME VERİLECEK?

Mevcut tablonun meclis aritmetiğinde bir kilitlenmeye işaret ettiğini vurgulayan Canlı, "Arap partileri durumu değiştirebilecek ağırlığa sahip fakat muhalefetin de onlarla masaya oturması gerekiyor. Beklentilerin aksine Likud birinci parti çıktığı için İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un hükümet kurma görevini Netanyahu'ya verme ihtimali bulunuyor. Herzog bütün partilerin temsilcileriyle görüşecek; eğer Arap partileri Eisenkot'a işaret ederse Herzog'un görevi Eisenkot'a verme ihtimali de var ve bu durumda müzakereler yeniden canlanabilir. Özetle İsrail seçimlerinde tam bir galibiyet tablosu yok. Netanyahu seçimleri kazanamadı ancak muhalefetin kazanmasını da önleyerek kaybetmedi. Arap seçmenin sandığa gitmesi, hükümetteki aşırı sağcı ve terör sabıkalı isimlerin varlığından kaynaklandı. Önümüzdeki günler hem çetin koalisyon pazarlıklarına hem de yeni bir kilitlenmeye sahne olabilir; İsrail güvenlik kartını ve saldırgan politikalarını sürdürerek siyasette yeni bir dizayna gidebilir. Netanyahu 4 yıllık iktidar koalisyonunu bir arada tutabilmek ve aşırı sağcıları memnun etmek için Katar, Yemen, Suriye, İran, Lübnan, Gazze ve Batı Şeria'ya sürekli saldırılar düzenledi. Ancak buna rağmen hem partisi oy kaybetti hem de çoğunluğu yitirdi. Karşısındaki muhalefet bloğu ise bir siyasi 7 Ekim ortaya koyamayarak Netanyahu'yu siyaset sahnesinden tamamen dışarı itemedi ve Likud yarışı yine birinci parti olarak tamamladı" değerlendirmesinde bulundu.

ANKETLERİN YANILGISI VE SAHADAKİ BEKLENTİLER

Sonuçların sürpriz niteliği taşıyıp taşımadığına ve sandıktan çıkan asıl sürprizlere dair yöneltilen değerlendirmeleri yanıtlayan AA Ortadoğu Haberleri Müdürü Yardımcısı Enes Canlı, "Basın taramalarımız, sokaktaki gözlemlerimiz ve anketler Gadi Eisenkot'un partisinin birinci parti olarak çıkma ihtimalinin çok yüksek olduğuna işaret ediyordu. Gün içindeki oy oranlarının artması, Arap seçmenin sandığa gitmesi ve Netanyahu tabanı dışındaki Tel Aviv, Hayfa gibi kıyı ve merkez kentlerde katılımın yükselmesiyle Eisenkot'un birinci parti gelmesini bekliyorduk. Likud'un birinci parti çıkması beklentisi yoktu. Netanyahu çoğunluğu kaybetse de birinci partinin lideri olarak çıktı ve 7 Ekim hezimetinin yaralarını bölgedeki çok saldırgan politikalarla sarmaya çalıştı" dedi.

7 EKİM HESAPLAŞMASI VE ARAP SEÇMENİN SANDIKTAKİ CEVABI

Netanyahu'nun yürüttüğü politikaların toplumdan onay alıp almadığı ile Arap partilerinin Meclisteki varlığını 11'den 17 milletvekiline yükseltmesinin arka planına ilişkin sorulan hususları aktaran Enes Canlı, "Muhalefet seçim kampanyasını 7 Ekim felaketi ve Netanyahu'nun hesap vermekten kaçınması üzerine kurarak 'Sen baştaydın, sen suçlusun' mottosunu benimsedi ve hükümeti sorumsuzlukla suçladı. Muhalefet bloğu şu anda mecliste daha fazla sandalyeyle önde bulunuyor ve sandığa küsen seçmen tepki oylarıyla muhalefetin arkasında toplandı. Netanyahu'nun 7 Ekim'den bu yana bölgede izlediği saldırgan politikalar İsrail vatandaşı Filistinlilerin sandığında da karşılık buldu. Çünkü baskı ve şiddet yalnızca Gazze ve Batı Şeria ile sınırlı kalmadı; '48 Arapları da polis şiddetine, yargı ayrımcılığına ve ev yıkımlarına maruz kaldı. 'Bütün İsrailliler eşittir ancak Yahudi İsrailliler daha eşittir' gerçekliğiyle marjinalleştirilen Filistinliler sandıkta tepkisini gösterdi ve bu seçimde en büyük çıkışı Arap partileri yaptı. Muhalefetteki sol, merkez ve merkez sağ seçmen de tepki oylarıyla Eisenkot'un arkasında birleşti. Ancak 7 Ekim'in ardından İsrail siyasi yelpazesinin daha sağa ve güvenlikçi politikalara kaydığı, saldırganlığın merkezde yer aldığı bir tablo oluştu; Filistinli seçmen de sandıkta buna doğrudan tepki verdi" sözleriyle aktardı.

İsrail'de dört yıl aradan sonra yapılan genel seçimin ardından sandık çıkış anketlerine göre, eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet, mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu koalisyonunu geride bırakırken, hükümet kuracak çoğunluğa ulaşamadı.

Yerel saatle sabah 07.00'de başlayan oy kullanma işleminin saat 22.00'de sona ermesinin ardından sandık çıkış anketleri yayımlandı.

İsrail devlet televizyonu KAN'ın yayınladığı kesin olmayan sonuçlara göre, eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot öncülüğündeki muhalif blok 53 sandalyeye ulaşarak, 50 milletvekili çıkaran mevcut Başbakan Netanyahu liderliğindeki aşırı sağcı iktidar bloğunu geride bıraktı.

Seçim yarışını önde tamamlamasına karşın muhalefet bloğu 120 sandalyeli İsrail Meclisi'nde koalisyon kurabilmek için yeterli 61 milletvekiline ulaşamadı.

İsrail vatandaşı Filistinlilerin yoğun katılım gösterdiği seçimlerde, onları temsil eden iki Arap listesi Meclis'e toplam 17 milletvekili gönderdi.

Sandık çıkış anketlerine göre, mevcut Başbakan Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi seçim yarışını 25 milletvekiliyle birinci tamamladı. Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi ise 21 sandalyede kalarak ikinci parti oldu.

Muhalefet bloğunda yer alan eski İsrail başbakanları Naftali Bennett ve Yair Lapid'in Birlikte Listesi 14, eski İsrail Savunma Bakanı Avigdor Liberman'ın İsrail Evimiz Partisi 8, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar Partisi ise    10 milletvekiliyle Meclis'te temsil edilmeye hak kazandı.

Mevcut iktidar bloğunda yer alan Ultra-Ortodoks Yahudilerin (Haredi) Şas Partisi ve Birleşik Tevrat Yahudiliği 6'şar sandalyeyle seçim yarışını tamamladı.

Yine Netanyahu'nun müttefikleri aşırı sağcı bakanlar Itamar Ben-Gvir'in Yahudi Gücü Partisi 7, Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisi 6 milletvekili çıkardı.

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Hadash, Taal ve Balad partilerinin oluşturduğu Ortak Liste 10 milletvekili çıkarırken, Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisi (Birleşik Liste) ise Meclis'te 7 milletvekiliyle temsil edilecek.

Kesin sonuçların yapılacak itirazların ardından en geç 8 gün içerisinde açıklanması bekleniyor.