CANLI ABD semalarında güvenlik açığı mı? Uçuşlar durdurulmuştu: Federal havacılıktan açıklama geldi

ABD Ulaştırma Bakanı Duffy, Kongre'nin eski hava trafik kontrol ekipmanlarını yenilemek için 50 milyar dolar sağlamaması halinde uçuş güvenliği sistemlerinin arızalanmaya devam edeceği uyarısında bulundu.

ABD genelinde tüm uçuşların durdurulması, cuma günü ülke çapındaki havalimanlarında yüz binlerce yolcunun mahsur kalmasına ve büyük bir karmaşanın yaşanmasına neden oldu.

New York'un yoğun havalimanlarından LaGuardia'da bulunan Janice Llewellyn, gözyaşlarına hâkim olmakta zorlanıyordu. Yaşanan kaos nedeniyle Toronto'da düzenlenecek kızının düğününe yetişememe ihtimaliyle karşı karşıyaydı.

61 yaşındaki Llewellyn, alternatif bir güzergâh bulmak için çaresizce uğraşırken AFP'ye, "Aklımı kaybedecek gibiyim" dedi.

"Eşim düğüne katılabilmek için İngiltere'den onca yolu geldi" diyen Llewellyn, "Aman Tanrım! Keşke başka bir uçuş olsa. Keşke hemen şimdi başka bir uçağa binebilsem" ifadelerini kullandı.

Las Vegas Havalimanı'nda ise bazı yolculara uçuşlarının rüzgâr nedeniyle ertelendiği söylendi.

Havayolu şirketlerinden birinin çalışanı uçuşların durdurulmasının sekiz saat süreceğini söylerken, bir başka görevli bu sürenin 24 saati bulabileceğini belirtti.

ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) yetkilileri, sonunda Doğu Yakası saatiyle 20.15'te (cumartesi 01.15 GMT) uçuş durdurma kararını kaldırdı.

Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, onlarca yıllık eski ekipmanlardan kaynaklanan telekomünikasyon sorunlarını gerekçe göstererek, "Normal operasyonlara dönmemiz zaman alacak" açıklamasını yaptı.

Uçuşların durdurulduğu süre boyunca yolculara yeterli bilgi verilmemesi, alternatif ulaşım yolları arayan yüzlerce kişinin araç kiralama noktalarında uzun kuyruklar oluşturmasına neden oldu.

Las Vegas'tan Kaliforniya'daki Oakland kentine dönmeye çalışan Joseph Anderson, otomobille gitmeyi düşündüğünü ancak "Ülkenin tamamında ulaşım durmuşsa otoyollar da tıkanacaktır" dedi.

72 yaşındaki emekli Hava Kuvvetleri gazisi Anderson, uçağa teslim ettiği bagajını da geri alamadığını belirterek, "Bir anlamda mahsur kaldık" ifadelerini kullandı.

Anderson, "FAA'nın yolcularla daha iyi iletişim kurmasını umuyorum" diye konuştu.

Yaşanan krizin havayolu şirketlerine mali açıdan da zarar vereceği değerlendiriliyor.

ABD borsalarında mesai sonrası işlemlerde American Airlines, United Airlines ve Delta Air Lines hisseleri yüzde 1 ila 2 arasında değer kaybetti. JetBlue Airways hisselerinde ise yaklaşık yüzde 3'lük düşüş yaşandı.

American Airlines, operasyonların daha hızlı toparlanmasını sağlamak amacıyla büyük aktarma merkezleri dışındaki küçük şehirlere yapılan uçuşlara ve uluslararası seferlere öncelik verdiğini açıkladı. Şirketin bu adımla uçaklarını ve uçuş ekiplerini yeniden konumlandırarak normal operasyonlara daha hızlı dönmeyi hedeflediği belirtildi.

Uçuş durdurma kararının kaldırılmasına rağmen yolcuların yaşadığı mağduriyet sona ermedi. Boston'dan Seattle'a, New York'tan Los Angeles'a kadar birçok havalimanında yolcular, art arda gelen gecikme ve iptaller nedeniyle gidiş salonlarını ve havayolu şirketlerinin kontuarlarını doldurdu. Çok sayıda uçak kapılarda beklemeye devam etti.

Binlerce yolcunun geceyi havalimanlarında geçirmek zorunda kaldığı bildirildi.

Pensilvanya'nın West Chester bölgesinden 50 yaşındaki Edward Kargbo, saat 21.00'de Ethiopian Airlines ile Togo'nun başkenti Lomé'ye gitmek üzere uçuş planı yaptığını ancak seferinin aksadığını söyledi. Yeni uçuşunun cumartesi sabahı 06.00'ya ertelendiğini belirten Kargbo, geceyi havalimanında geçirmek zorunda kalacağını ifade etti.

Kargbo, "Bu geceyi burada geçirmek zorundayım. Mahsur kaldım" dedi.

Newark Havalimanı'nda yaşanan aksaklıktan etkilenen 47 yaşındaki Louise Maher'in Londra'ya yapacağı British Airways uçuşu da kriz nedeniyle aksadı.

Maher, "Bir noktada ağlayabilirim ama henüz değil" ifadelerini kullandı.

ABD'de havayolu şirketlerinin, yolcuların yaşadığı mağduriyet nedeniyle tazminat ödemek zorunda olmayacağı belirtildi. Bunun gerekçesi olarak kesintinin havayolu şirketlerinden değil, Federal Havacılık İdaresi'nin sistemlerindeki arızadan kaynaklanması gösterildi.

11 Eylül saldırılarından bu yana ABD genelinde yaşanan diğer tek uçuş durdurma kararı Ocak 2023'te alınmıştı. O dönemde FAA, ülke içindeki uçuşların kalkışını yaklaşık 90 dakika boyunca durdurmuştu.

ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, yeni bir sistemin bu tür kesintileri önleyebileceğini savunarak gerekli finansmanın sağlanmaması nedeniyle Kongre'yi eleştirdi. ABD hava trafik kontrol altyapısının modernizasyonu için 50 milyar dolarlık bütçe talep etti.

Uçuş krizinden önce cuma günü Beyaz Saray ve Ulaştırma Bakanlığı da ülkenin eskiyen havalimanları ve hava trafik kontrol altyapısının yenilenmesi için Kongre'ye 30,1 milyar dolarlık bütçeyi onaylama çağrısında bulunmuştu.

Duffy, "Elimizde son derece eski bir hava trafik kontrol sistemi var. Bize bunu düzeltmek için gereken parayı verin" ifadelerini kullandı.

İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin ise kesintinin bir siber saldırıdan veya kontrolden çıkmış bir yapay zekâ sisteminden kaynaklandığına ilişkin şu ana kadar hiçbir kanıt bulunmadığını söyledi. Ancak soruşturmanın devam ettiğini ve bu ihtimallerin henüz tamamen dışlanmadığını belirtti.

Mullin, "İlk bulgular bunun mekanik kaynaklı bir sorun olduğunu gösteriyor ancak incelemelerimiz sürüyor" dedi.

Mullin ayrıca Ulusal Güvenlik Ajansı'nın (NSA), soruşturma kapsamında İç Güvenlik Bakanlığı ile birlikte çalıştığını açıkladı.

İki havayolu şirketi yetkilisinin verdiği bilgiye göre kesintinin, L3Harris Technologies tarafından yönetilen bir telekomünikasyon ağını etkilediği değerlendiriliyor. Söz konusu ağ, hava trafik kontrolörlerinin pilotlarla iletişim kurmak için kullandığı kritik radyo frekanslarını yönetiyor. L3Harris ise konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.

ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), hava trafik kontrol merkezlerinde yaşanan iletişim arızasının havalimanlarında kaosa yol açmasının ardından cuma günü ülke genelindeki uçuş durdurma kararını kaldırdı. 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana yaşanan en uzun süreli uçuş durdurma kararı böylece sona erdi.

ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, ABD hava sahasının Doğu Yakası saatiyle 20.15'te (TSİ 04.15) yeniden açıldığını duyurdu. Ancak uçuşların kademeli olarak başlayacağını ve havayolu şirketlerinin normal sefer düzenine dönmesinin zaman alacağını belirtti.

Duffy, Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada, "Süreç yavaş ilerleyecek" dedi.

FlightRadar24 verilerine göre 6 bin 600'den fazla uçuş iptal edildi, 8 bin 600'den fazla uçuşta gecikme yaşandı. Pazar günü için de şimdiden 1.500 uçuşun iptal edildiği bildirildi. Havacılık analistleri, ülke genelinde dört saat süren uçuş durdurma kararının havayolu şirketlerinin programlarını birkaç gün boyunca aksatabileceğini belirtti.

Duffy, ülke genelindeki havalimanlarında on binlerce yolcunun mahsur kaldığını söyledi. ABD Ulaştırma Bakanı, İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin ile birlikte yaşanan kesintiyi görüşmek üzere Beyaz Saray'da Oval Ofis'te Başkan Donald Trump ile bir araya geldiklerini de açıkladı.

ABD'de ülke genelinde uçuşların durdurulmasına neden olan havacılık krizi tartışılmaya devam ediyor. Teknik arıza açıklaması yapılırken siber saldırı ve güvenlik tehdidi ihtimalleri de gündeme geldi.

Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Tolga Sakman, A Haber ekranlarında yaptığı değerlendirmede, krizin dış müdahaleden ziyade ABD'nin havacılık altyapısındaki sorunları gözler önüne serdiğini belirtti. Sakman, son iki yılda benzer nedenlerle yaşanan olaylara dikkat çekerek Trump yönetiminin personel politikalarını ve modernizasyon tartışmalarını değerlendirdi.

AVRUPA'DAKİ OLAYLARLA ABD'DEKİ KRİZ ARASINDA BAĞLANTI MI VAR?

Avrupa'da kısa süre önce 34 farklı uçakta yapılan bomba ihbarları nedeniyle havacılık faaliyetlerinde yaşanan aksaklıkların hibrit savaş kapsamında değerlendirildiğini hatırlatan Sakman, ABD'deki krizin ardından da benzer ihtimallerin gündeme geldiğini söyledi.

Avrupa'daki olaylarda da henüz kesin bir sorumlunun belirlenemediğini ifade eden Sakman, ABD'de yaşanan gelişmelerin aynı kaynaktan kaynaklanıp kaynaklanmadığı sorusunu beraberinde getirdiğini belirtti.

Ancak Sakman'a göre ABD'deki tablo, dışarıdan gerçekleştirilmiş bir eylemden çok Amerikan havacılık idaresinin kendi içerisindeki yapısal sorunlarına işaret ediyor.

"SON İKİ YILDA BENZER NEDENLERLE 9 OLAY YAŞANDI"

ABD'deki havacılık altyapısına dikkat çeken Sakman, son iki yılda yaşanan benzer olayların sayısının dokuzu bulduğunu söyledi.

Sakman, 2025 yılında Washington'da bir yolcu uçağı ile helikopterin çarpışması sonucu 60'tan fazla kişinin hayatını kaybettiği kazayı hatırlattı. İletişim kesintilerinin daha önce de güvenlik tartışmalarına yol açtığını belirten Sakman, Pentagon'a yaklaşan bir helikopterle ve başkanlık helikopteriyle iletişimin kesildiği olayları da örnek gösterdi.

Sakman, yaşanan gelişmelerin ABD Federal Havacılık İdaresi'nin mevcut durumunu ve altyapı sorunlarını yeniden tartışmaya açtığını ifade etti.

RUSYA VE İRAN İDDİALARI YERİNE ABD'NİN KENDİ SİSTEMİ TARTIŞILIYOR

Avrupa'da yaşanan güvenlik olaylarında Rusya ve İran'ın sık sık gündeme getirildiğini belirten Sakman, ABD'deki havacılık krizinde ise tartışmaların farklı bir noktaya odaklandığını söyledi.

Sakman, Trump'ın geçmişte uluslararası gelişmeleri iç politika açısından değerlendirdiğine dikkat çekerek, bu olayda asıl tartışmanın Amerikan havacılık idaresinin geldiği nokta olduğunu vurguladı.

ELON MUSK'IN KAMU PERSONELİ KESİNTİLERİ YENİDEN GÜNDEMDE

Sakman, ABD'deki havacılık krizinin arka planında Trump yönetiminin kamu kurumlarına yönelik personel politikalarının da bulunduğunu belirtti.

Trump'ın daha önce kurduğu Hükümet Verimliliği Bakanlığı'nın başında kısa süre Elon Musk'ın bulunduğunu hatırlatan Sakman, bu süreçte çok sayıda kamu çalışanının görevden çıkarıldığını söyledi.

Söz konusu personel kesintilerinden Federal Havacılık İdaresi'nin de etkilendiğini belirten Sakman, çok sayıda çalışanın görevden alınmasına rağmen yerlerine yeni personel atanamadığını ifade etti.

Sakman'a göre eski teknoloji altyapısının yanı sıra insan kaynağındaki eksiklikler de ABD havacılık sistemindeki sorunların önemli başlıkları arasında yer alıyor.

30 MİLYAR DOLARLIK MODERNİZASYON BÜTÇESİ TARTIŞMASI

ABD Başkanı Donald Trump'ın hava trafik kontrol sisteminin yenilenmesi için 30 milyar dolarlık bütçe talebini de değerlendiren Sakman, sistemin uzun süredir yeterli yatırımı alamadığına dikkat çekti.

Daha önce yaklaşık 12,5 milyar dolarlık bir kaynağın onaylandığını hatırlatan Sakman, buna rağmen sistemdeki sorunların devam ettiğini belirtti.

Kongre'nin modernizasyon çalışmalarına yönelik itirazlarının yalnızca teknolojiyle sınırlı olmadığını ifade eden Sakman, insan kaynağının da yeniden oluşturulması gerektiği yönündeki eleştirileri aktardı.

"TRUMP KONGRE'DEN BÜTÇE KONUSUNDA BASKI GÖRECEK"

Sakman, Trump yönetiminin personel kesintileri konusunda geri adım atmak istemediğini ancak yaşanan krizlerin Kongre üzerindeki baskıyı artırabileceğini söyledi.

Ara seçimlerin ardından değişen siyasi konjonktürün ve Trump'ın önündeki iki yıllık iç politika sürecinin de önem taşıdığını belirten Sakman, yönetimin kamuoyunun taleplerini daha fazla dikkate almak zorunda kalabileceğini ifade etti.

Sakman, benzer olayların tekrarlanması nedeniyle Kongre'nin modernizasyon bütçesi konusunda Trump yönetimine baskı uygulayabileceğini kaydetti.

Uzman isim, Trump'ın talep ettiği finansmanın sağlanması durumunda ise kaynakların kullanımında Kongre'nin beklentilerinin daha belirleyici olabileceğini değerlendirdi.

ABD'de ülke genelinde uçuşların güvenlik gerekçesiyle durdurulmasına neden olan havacılık krizinde yeni gelişme yaşandı. 11 Eylül saldırılarından sonra ülkenin yaşadığı en büyük havacılık krizlerinden biri olarak nitelendirilen olayın ardından Federal Havacılık İdaresi (FAA), 4 saatten fazla süren uçuş durdurma kararını kaldırdı. Ancak havalimanlarında uçuş trafiği henüz normale dönmedi. A Haber Washington Muhabiri İrfan Sapmaz, ABD'de yaşanan krizin son durumunu ve soruşturmadaki gelişmeleri aktardı.

4 SAATLİK UÇUŞ YASAĞI KALDIRILDI

A Haber Washington Muhabiri İrfan Sapmaz'ın aktardığı bilgilere göre ABD Federal Havacılık İdaresi, ülke genelindeki uçakların kalkış yasağını kaldırdı. Washington saatiyle yaklaşık 20.30 sıralarında yapılan açıklamayla 4 saatten fazla devam eden uçuş durdurma kararı resmen sona erdi.

Ancak uçuşların yeniden başlaması, havalimanlarının tamamen normale döndüğü anlamına gelmiyor. İptal edilen ve geciken uçuşların oluşturduğu yoğunluğun giderilmesinin birkaç gün sürebileceği belirtiliyor.

4 BİN 700'DEN FAZLA UÇUŞ İPTAL EDİLDİ

Kriz nedeniyle ABD genelinde 4 bin 700'den fazla uçuş iptal edildi, 10 binden fazla uçuşta ise gecikme yaşandı. Cumartesi günü için de 700'ün üzerinde uçuşun iptal edildiği bildirildi.

Havacılık uzmanları, havayolu şirketlerinin normal uçuş programlarına dönmesinin birkaç gün alabileceğini değerlendiriyor.

TRUMP: HAVA TRAFİK SİSTEMİNDEKİ EKİPMANLAR 55 YILLIK

ABD Başkanı Donald Trump da havacılık krizini yakından takip etti. Fox News televizyonuna iki ayrı açıklama yapan Trump, yaşanan olayın siber saldırı veya yapay zekâ kaynaklı görünmediğini belirtti.

Trump, Federal Havacılık İdaresi'nin kullandığı eski iletişim altyapısına dikkat çekerek hava trafik kontrol sistemindeki bazı ekipmanların 55 yıllık olduğunu ve değiştirilmesi gerektiğini söyledi.

Söz konusu sistemlerin yenilenmesi için Kongre ile görüşmeler yapıldığını ancak gerekli çalışmaların henüz tamamlanmadığını ifade eden Trump, daha önce sistemin modernizasyonu için 30 milyar dolarlık bütçe teklifi sunduğunu da hatırlattı.

CBS: KRİZİN NEDENİ İLETİŞİM AĞINDAKİ GÜNCELLEME OLABİLİR

Havacılık kriziyle ilgili dikkat çeken bir iddia da Amerikan CBS televizyonundan geldi.

CBS'in birden fazla kaynağa dayandırdığı haberine göre hava trafik kontrol merkezlerini birbirine bağlayan özel iletişim ağına yapılan bir güncelleme, sistemin yeniden başlatılması sırasında çökmesine yol açmış olabilir.

Haberde söz konusu telekomünikasyon ağının ABD merkezli savunma ve teknoloji şirketi L3Harris tarafından işletildiği belirtildi. Ancak bu iddia henüz Federal Havacılık İdaresi tarafından yürütülen teknik soruşturmayla kesinleştirilmiş değil.

22 BÖLGESEL HAVA TRAFİK KONTROL MERKEZİ ETKİLENDİ

ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, sistemdeki istikrarsızlığın Washington saatiyle yaklaşık 15.25'te ortaya çıktığını açıkladı.

Arızanın ülke genelindeki 22 bölgesel hava trafik kontrol merkezini etkilediği belirtildi. Söz konusu merkezler, uçakların farklı hava sahaları arasında güvenli şekilde yönlendirilmesinden sorumlu.

Bu nedenle Federal Havacılık İdaresi, havadaki uçakların güvenliğini korumak amacıyla yeni kalkışları durdurmak zorunda kaldı.

ABD'DEN SALDIRI AÇIKLAMASI: KASITLI BİR MÜDAHALE BULGUSU YOK

ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, olayın şu ana kadar kasıtlı bir saldırı olduğuna ilişkin herhangi bir bulgu bulunmadığını açıkladı.

Krizi bir telekomünikasyon kesintisi olarak tanımlayan Mullin, yolcuların güvenliği konusunda endişe edilmesini gerektirecek bir durum bildirilmediğini söyledi. Ayrıca Başkan Donald Trump'ın kriz hakkında bilgilendirildiğini doğruladı.

Federal yetkililerin kesintinin nedenini belirlemek amacıyla incelemelerini sürdürdüğü bildirildi.

YAPAY ZEKÂ SİSTEMİ DE TARTIŞMALARIN ODAĞINDA

Kriz sonrasında Federal Havacılık İdaresi'nin 22 bölgesel kontrol merkezinde yaygınlaştırdığı Smart adlı yapay zekâ destekli hava trafik yönetim sistemi de gündeme geldi.

Ancak sistemi geliştiren Air Traffic Control Systems şirketi Aircap Intelligence, yaşanan kesintinin kendi teknolojisinden kaynaklanmadığını açıkladı.

Microsoft da önceki gün yaşanan hizmet kesintisiyle Federal Havacılık İdaresi'nin yaşadığı kriz arasında bağlantı bulunduğuna ilişkin herhangi bir gösterge olmadığını bildirdi.

Böylece şu ana kadar herhangi bir yazılım veya şirket, arızanın kesin sorumlusu olarak tespit edilmiş değil.

ABD BASININDA KRİZİN YANKILARI

A Haber Washington Muhabiri İrfan Sapmaz, Amerikan basınında krize ilişkin öne çıkan değerlendirmeleri de aktardı.

Reuters: ABD hava trafik kontrol sistemindeki eski teknoloji, personel sıkıntıları ve iletişim altyapısı sorunlarının yeniden gündeme geldiğini duyurdu.

Associated Press (AP): Kesintinin ülke genelinde uçuşların durdurulmasına yol açan son derece nadir olaylardan biri olduğunu vurguladı.

Axios: Uçuş yasağının kaldırılmasına rağmen uçakların ve uçuş ekiplerinin farklı havalimanlarında kalması nedeniyle gecikmelerin hafta sonuna yayılabileceğine dikkat çekti.

Fox News: Yönetimin kamuoyunu kriz hakkında neden daha erken bilgilendirmediği konusunu gündeme taşıdı. Sunucu Laura Ingraham, yolcuların açık ve hızlı yanıtlar beklediğini belirtti.

30 MİLYAR DOLARLIK MODERNİZASYON BÜTÇESİ YENİDEN GÜNDEMDE

Yaşanan kriz, ABD'de hava trafik kontrol sisteminin modernizasyonu için talep edilen ilave 30 milyar dolarlık bütçeyi de yeniden gündeme getirdi.

ABD Kongresi daha önce modernizasyon çalışmaları için 12,5 milyar dolarlık kaynağı onaylamıştı. Ancak Trump yönetimi, sistemin kapsamlı şekilde yenilenebilmesi için daha fazla finansmana ihtiyaç duyulduğunu savunuyor.

A Haber Washington Muhabiri İrfan Sapmaz, ABD'de uçuşların yeniden başlamasına rağmen havacılık sistemindeki aksaklıkların sürdüğünü, iptal ve gecikmelerin giderilmesinin birkaç gün alabileceğini aktardı.

ABD genelinde iptal edilen uçuşlar yeniden başlatılırken ABD İç Güvenlik Bakanı, seferlerin durdurulmasına yol açan krizin siber saldırı kaynaklı olmadığını belirtti. Bakan, yaşanan aksaklığın Microsoft ile herhangi bir bağlantısının bulunmadığını savundu.

ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) tarafından hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen bir arıza nedeniyle ABD’deki tüm havalimanlarında uçuşların durdurulması emri verildi.

Konuyla ilgili olarak ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, sanal medya hesabı üzerinden açıklamalarda bulundu. Duffy, "FAA, tüm Hava Trafik Kontrol Merkezlerini etkileyen bir iletişim sorununun ardından ABD genelindeki tüm havalimanlarında uçuşları durdurma kararı aldı" dedi. Duffy, olaya ilişkin gelişmeleri kamuoyu ile paylaşacaklarını bildirdi.

“KÖTÜ NİYETLİ BİR SALDIRI BELİRTİSİ YOK”

FAA genelinde bir telekomünikasyon kesintisi yaşandığını ve uçuşları tedbir amaçlı durdurduklarını söyleyen ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, "Şu an itibarıyla bunun bize yönelik kötü niyetli bir saldırı olduğuna dair hiçbir belirti yok, durum yalnızca bir telekomünikasyon kesintisinden ibaret." dedi. Mullin, olayın Amerikan halkı için bir güvenlik tehdidi oluşturmadığını veya başka bir '11 Eylül' olmadığını belirtti. Öte yandan, gece saatlerinden itibaren uçuşların durdurulması sonrası 16 bin 438 seferde gecikme yaşanırken, 3 bin 635 sefer iptal edildi. 545 uçuş ise başka havalimanlarına yönlendirildi.

Amerikan Federal Havacılık Dairesi: Ülke genelinde uçuş yasağı sona erdi.

FBI, yaşanan kesintinin bir yazılım güncellemesinden kaynaklanmış olma ihtimalini araştırırken ABD İç Güvenlik Bakanı, uluslararası uçuşlar için öncelik listesi oluşturulacağını açıkladı. ABD Ulusal Havacılık Dairesi ise 42 Avrupa ülkesinden ABD'ye yapılacak uçuşların askıya alınmasını istedi. 

FAA'nın X sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, geçici bir telekomünikasyon kesintisi yaşandığı bildirildi.

Açıklamada, tedbir amacıyla tüm uçuşların durdurulduğu belirtilerek, tüm uçuşların durumunun tespit edildiği ve uluslararası uçuşların her birinin ayrı ayrı değerlendirileceği bildirildi.

"BAŞKA BİR 11 EYLÜL DEĞİL"

İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin de Beyaz Saray'ın bahçesinde basın mensuplarına yaptığı açıklamada, FAA genelinde bir telekomünikasyon kesintisi yaşandığını ve uçuşları tedbir amaçlı durdurduklarını söyledi.

Şu anda havada olan ve iniş yapacak uçakların durumunun kontrol altında olduğunu dile getiren Mullin, uçakların öncelik sırasına göre ineceğini anlattı.

Mullin, "Şu an itibarıyla bunun bize yönelik kötü niyetli bir saldırı olduğuna dair hiçbir belirti yok, durum yalnızca bir telekomünikasyon kesintisinden ibaret." dedi.

İç Güvenlik Bakanı Mullin, olayın Amerikan halkı için bir güvenlik tehdidi oluşturmadığını veya başka bir "11 Eylül" olmadığını kaydetti.

ABD'Lİ HAVA YOLU ŞİRKETLERİNİN AÇIKLAMALARI

ABD'li hava yolu şirketi United Airlines'dan konuya ilişkin yapılan açıklamada, FAA'nın ülke genelinde uçuşları durdurma kararına ilişkin gerekli adımların atıldığı belirtildi.

Açıklamada, halihazırda havada olan United Airlines uçuşlarının devam edeceği, FAA'nın uçuşları durdurma kararı yürürlükte olduğu sürece yeni iç hat uçuşlarının gerçekleştirilmeyeceği kaydedildi.

American Airlines'dan yapılan açıklamada da halihazırda havada olan uçakların varış noktalarına doğru uçuşlarına devam edebileceği bildirildi.

Açıklamada, FAA'nın ülke genelindeki uçuşların kalkışlarını durdurma kararının ne kadar süreceğine bağlı olarak günün geri kalanında uçuş programında aksamalar yaşanmasının beklendiği aktarıldı.

Uçuş takip sitesi FlightAware'in verilerine göre, Türkiye saatiyle 01.45 itibarıyla ülke genelinde 10 binden fazla uçuşta gecikme yaşanırken, binden fazla uçuş iptal edildi.

Amerikan hava ulaşımında büyük bir krizin patlak verdiğini bildiren A Haber muhabiri İrfan Sapmaz, kararın ABD genelinde ciddi bir ulaşım krizine yol açtığını belirtti. Sapmaz, "Karar, Amerikan hava ulaşımında büyük bir krize yol açtı. Havacılık Komuta Merkezi, bütün hava yolu şirketlerine ve uçuş operatörlerine acil bildirim gönderdi. Bildirimde, olağanüstü koşullar ve uçuş güvenliği gerekçe gösterilerek tüm kalkışların ikinci bir emre kadar durdurulması istendi. Havada bulunan uçaklar ile ABD'ye gelen uluslararası seferler ise ayrı prosedürler kapsamında değerlendiriliyor." ifadelerini kullandı.

ABD'DE 22 HAVA TRAFİK KONTROL MERKEZİ ETKİLENDİ

Sürece ilişkin resmi açıklamaların ayrıntılarını paylaşan Sapmaz, "ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, krizle ilgili ilk önemli açıklamayı yaptı. Duffy, ülke genelindeki 22 bölgesel hava trafik kontrol merkezini etkileyen bir iletişim problemi yaşandığını duyurdu. Bu merkezler, uçakların havalimanları arasındaki güzergahlarda güvenli şekilde ilerlemesini sağlayan kritik hava trafik yönetimi altyapısını oluşturuyor. Teknik ekipler, iletişim kesintisinin kaynağını tespit etmek ve sistemleri yeniden çalışır hale getirmek için çalışmalarını sürdürüyor." dedi.

Krizin büyük havalimanlarında ciddi bir kaosa yol açtığını belirten Sapmaz, "New York, Washington, Chicago, Atlanta, Los Angeles ve diğer büyük havacılık merkezlerinde uçuş programları bu karardan ciddi şekilde etkilendi. Binlerce yolcuyu ilgilendiren gelişme, iç hatların yanı sıra uluslararası uçuş bağlantılarında da gecikme ve iptal riskini artırdı. Hava yolu şirketleri, yolcularından uçuş durumlarını kontrol etmelerini istedi." sözleriyle yaşanan tablonun boyutlarını aktardı.

11 EYLÜL'DEN SONRA İKİNCİ KEZ ÜLKE GENELİNDE KALKIŞLAR DURDURULDU

Olayın arka planındaki nedenlerin henüz aydınlatılamadığını vurgulayan Sapmaz, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Krizin ardından üzerinde durulması gereken en önemli konu, iletişim sistemlerinde yaşanan kesintinin neden kaynaklandığı. Şu ana kadar siber saldırı, sabotaj ya da terör eylemini işaret eden doğrulanmış herhangi bir resmi bilgi açıklanmadı. Dolayısıyla olayın kasıtlı bir saldırı olduğunu söylemek şu an için mümkün değil. Teknik arızanın kesin nedeni araştırılıyor.

Amerika Birleşik Devletleri'nde ülke genelinde uçuş kalkışlarının durdurulması son derece nadir yaşanan bir durum. 350 milyonluk nüfusa ve günlük yüz binlerce uçuşa sahip bir ülkeden bahsediyoruz. 11 Eylül 2001 terör saldırılarının ardından alınan kapsamlı uçuş durdurma kararından sonra, Ocak 2023'te Havacılık İdaresinin pilot bilgilendirme sisteminde meydana gelen arıza nedeniyle benzer bir kriz yaşanmıştı."

SİBER SALDIRI İHTİMALİ VE GÜVENLİK ZAFİYETLERİ

Stüdyodan yöneltilen, 11 Eylül ve Ocak 2023'te yaşanan krizler hatırlatılarak olayın bir siber saldırı senaryosu ya da Avrupa'daki bomba ihbarlarına benzer bir provokasyon olup olamayacağına ilişkin soruyu yanıtlayan İrfan Sapmaz, şu ifadeleri kullandı:

"Her şey mümkün, Sinan. Ancak şuna dikkat çekmek istiyorum: Hatırlayacaksın, geçen yıl Washington D.C.'deki DCA Havalimanı üzerinde bir helikopter ile bir uçak çarpışmış, 68 kişi hayatını kaybetmişti. Daha sonra Donald Trump bir soruşturma başlattı. ABD'nin başkentinde bulunan DCA Havalimanı'ndaki teknik eksiklikler de gündeme getirilmişti. Bu kapsamda ülke genelindeki tüm havalimanlarında iyileştirmeye gidilmesi yönünde çalışmalar başlatılmıştı."

Siber saldırı tehdidinin ciddiyetine dikkat çeken Sapmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Siber saldırı meselesi son derece ciddi bir konu. Amerikan devleti, özellikle Çin, Rusya ve İran'la yaşadığı gerginlikler nedeniyle siber saldırılara maruz kalıyor. Bu olayın bir siber saldırı olma ihtimali de yüksek. Ancak henüz resmi bir açıklama yapılmadığı için bu konuda kesin bir değerlendirmede bulunmak erken.

Washington D.C.'den Dulles Havalimanı'na giderken Microsoft'un dev gökdelenlerinin de olduğu büyük iş merkezleri bulunuyor. Acaba sorun oradan mı kaynaklandı? Şu anda teknik açıdan herhangi bir açıklama yapılmıyor. Bunun yapılmaması da normal. Çünkü Amerika Birleşik Devletleri gibi bir ülkede siber güvenlik alanında Çin'e, Rusya'ya ve özellikle İranlı hackerlara karşı inanılmaz bir mücadele yürütülüyor. Bu nedenle siber saldırı ihtimali de göz ardı edilemez. Yaşananlar Amerika açısından son derece ciddi bir olay."

HAVADAKİ UÇAKLARIN DURUMU VE TOPLUMSAL PARANOYA

ABD dışından gelen ve halihazırda havada bulunan uçakların akıbeti ile güvenli inişlerine ilişkin soruyu da yanıtlayan Sapmaz, "Şu anda havada olan uçaklar da var. Yapılan açıklamalara göre bu uçakları en güvenli şekilde indirmeye çalışıyorlar. Ancak ben şuna dikkat çekmek istiyorum: 11 Eylül saldırılarında New York'taki İkiz Kuleler ve Pentagon hedef alındığında dönemin ABD Başkanı George W. Bush, güvenlik gerekçesiyle Air Force One uçağında 8 saat boyunca havada kaldı. Güvenlik endişeleri nedeniyle uçağı yere indiremediler." dedi.

11 Eylül saldırılarının ardından Amerikan toplumunda ciddi bir korku sendromu oluştuğunu belirten Sapmaz, şöyle konuştu:

"11 Eylül saldırılarından sonra özellikle Amerikan toplumunda ciddi bir korku sendromu oluştu. Bu nedenle şu an havalimanlarında yaşanan durumu tahmin edebiliyorum. Amerikalılar böyle durumlarda çok panikliyor. Evlerdeki kameralar aracılığıyla ortak güvenlik çemberleri oluşturuyorlar. Bir mahalledeki 50 ev, kameralar üzerinden saldırıları, kaybolan köpekleri veya silahlı olayları sürekli takip ediyor. İnsanı hasta edecek derecede bir güvenlik endişesi söz konusu. Mevcut durumun Amerikan toplumunu son derece etkilediğini düşünüyorum."

TRUMP DÖNEMİ, BEYAZ SARAY'DAKİ GÜVENLİK ÖNLEMLERİ VE DERİN YAPI SENARYOSU

Gelişmelerin siyasi ve istihbari boyutuna değinen İrfan Sapmaz, seçim döneminde Washington D.C.'den gerçekleştirdikleri yayınlarda ABD'deki derin yapı tartışmalarına dikkat çektiğini belirtti.

Sapmaz, "Seçim döneminde Washington D.C.'den kesintisiz yayınlar yaptığımız sırada bir konuya dikkat çekmiştim. Amerika Birleşik Devletleri içerisindeki bu derin yapının, Temsilciler Meclisi ve Senatoyu Donald Trump'a kaybettirmede çok önemli bir rol oynadığını söylemiştim. Bana ulaşan çok özel istihbarat bilgilerine göre, rejim değişikliğine gitmek amacıyla Donald Trump'ı artık gözden çıkardıklarını ifade etmiştim. Elimde, bu saldırıların arkasında ne olduğuna ilişkin kesin bir delil yok. Ancak durum son derece ciddi." dedi.

Yayında olduğu sırada Trump'ın Truth Social hesabını kontrol ettiğini belirten Sapmaz, Beyaz Saray çevresindeki güvenlik önlemlerine de dikkat çekti:

"Donald Trump'ın göreve gelmesinin ardından Beyaz Saray'ın çevresindeki güvenlik tedbirleri oldukça dikkat çekiyor. Geçtiğimiz günlerde bir kişi ateş açmış, saldırgan dahil iki kişi hayatını kaybetmişti. Olayın Beyaz Saray'la ilgisi olmadığı açıklanmıştı. Ancak Biden döneminde Beyaz Saray'ın çevresi açıktı ve yüksek duvarlarla çevrili değildi. Şimdi ise Ulusal Muhafızlar, Beyaz Saray çevresindeki güvenlik çemberini daraltmış durumda. İnsanlar artık Lafayette Parkı'na bile giriş yapamıyor."

Yönetim kademesindeki güvenlik önlemlerinin olağanüstü seviyeye ulaştığını aktaran Sapmaz, "Geçtiğimiz günlerde Hazine Bakanı ve önceki Dışişleri Bakanı Marco Rubio gibi isimler, güvenlik gerekçesiyle Potomac Nehri kıyısında, DCA Havalimanı'nın karşısında yer alan Wharf adlı askeri bölgeye taşındı. Donald Trump döneminde güvenlik çemberlerinin inanılmaz ölçüde daraltıldığını görüyorum. Bu nedenle bugün yaşanan gelişme beni oldukça endişelendirdi." ifadelerini kullandı.

ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, konuya ilişkin açıklamayı sosyal medya hesabından yaptı. Duffy, "FAA, tüm Hava Trafik Kontrol Merkezlerini etkileyen bir iletişim sorununun ardından ABD genelindeki tüm havalimanlarında uçuşları durdurma kararı aldı." ifadelerini kullandı.

FAA teknisyenlerinin sorunun kaynağını araştırdığını belirten Duffy, gelişmeler hakkında kamuoyunu bilgilendirmeye devam edeceklerini kaydetti.

11 EYLÜL'DEN BU YANA BİR İLK: 7 BİNDEN FAZLA UÇUŞ ETKİLENDİ

ABD genelinde alınan acil durum kararının ardından 7 binden fazla uçuşun iptal edildiği veya ertelendiği bildirildi. Ülke çapında uygulanan uçuş durdurma kararının, 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana bir ilk olduğu belirtildi.