Amerikan basını yazdı: ABD ile Rusya arasında Ukrayna ve Avrupa'yı kapsayan dev anlaşma! Trump, Putin'le el sıkışmaya hazırlanıyor

Amerikan basını yazdı: ABD ile Rusya arasında Ukrayna ve Avrupa'yı kapsayan dev anlaşma! Trump, Putin'le el sıkışmaya hazırlanıyor

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in özel temsilcisi Kirill Dmitriyev ile Beyaz Saray'da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik büyük bir anlaşmaya çok yaklaştıklarını açıkladı. Anlaşmanın yalnızca Ukrayna'yı değil, Avrupa'nın tamamını kapsayabileceğini söyleyen Trump, “Büyük ve muhteşem bir anlaşma olacak, herkes bundan memnun kalacak.” dedi. Washington Post, Trump'ın açıklamalarının Avrupa'da ve Kiev'de yeni endişelere yol açabileceğine dikkat çekti.

ABD ile Rusya arasında Ukrayna savaşının geleceğini ve Avrupa'nın güvenlik mimarisini doğrudan etkileyebilecek kapsamlı bir anlaşma ihtimali gündeme geldi. Amerikan gazetesi Washington Post'un haberine göre ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in özel temsilcisi Kirill Dmitriyev ile Beyaz Saray'da yaptığı özel görüşmenin ardından Moskova ile Washington arasında büyük bir anlaşmaya çok yakın olduklarını duyurdu.

Trump'ın açıklamalarında en dikkat çekici ayrıntı ise olası anlaşmanın Ukrayna ile sınırlı kalmayacağı, Avrupa'nın tamamını kapsayabileceği yönündeki sözleri oldu.

Oval Ofis'te gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, Dmitriyev ile görüştüğünü doğruladı ancak görüşmenin içeriğine ilişkin ayrıntı vermekten kaçındı. ABD Başkanı, iki ülke arasında yürütülen temasların büyük bir uzlaşmayla sonuçlanabileceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Büyük bir anlaşma olacak ve Ukrayna'dan çok daha fazlasını kapsayacak. Hatta tüm Avrupa'yı kapsayabileceğini bile söyleyebilirim. Büyük ve muhteşem bir anlaşma olacak, herkes bundan memnun kalacak."

ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 15 Ağustos 2025'te Alaska'nın Anchorage kentindeki Elmendorf-Richardson Ortak Üssü'nde Ukrayna'daki savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerinin ardından basın toplantısı düzenledi. (Foto: REUTERS)ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 15 Ağustos 2025'te Alaska'nın Anchorage kentindeki Elmendorf-Richardson Ortak Üssü'nde Ukrayna'daki savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerinin ardından basın toplantısı düzenledi. (Foto: REUTERS)

UKRAYNA MASADA YOK, PUTİN'İN TEMSİLCİSİ BEYAZ SARAY'DA!

Washington Post'un haberinde öne çıkan en kritik ayrıntılardan biri, Trump'ın Rus temsilciyle özel görüşme gerçekleştirmesine rağmen aynı gün Beyaz Saray'da bulunan Ukraynalı temsilci David Arakhamia ile görüşmemesi oldu.

Rusya'nın baş müzakerecisi Kirill Dmitriyev, ABD First Lady'si Melania Trump'ın ev sahipliğinde düzenlenen etkinlik için Washington'daydı. Ukrayna heyetinin de katıldığı etkinlikte, Ukrayna'nın güneyindeki Rus kontrolünde bulunan Oleşki kentinde sivillerin tahliyesini sağlayan sınırlı ateşkesin insani sonuçları ele alındı.

Ancak Trump, Rus temsilciyi özel görüşme için kabul ederken Ukrayna heyetiyle görüşmediğini açıkça belirtti.

Bu gelişme, Ukrayna'nın kendi geleceğini ilgilendiren müzakerelerde devre dışı bırakılabileceği endişelerini artırdı. Washington Post, Trump'ın açıklamalarının Kiev ve Avrupa başkentlerinde kaygıyla karşılanabileceğine dikkat çekti.

Öte yandan Trump'ın damadı ve özel temsilcisi Jared Kushner, aynı gün Brüksel'de Ukraynalı, NATO'lu ve Avrupalı yetkililerle bir araya geldi. Görüşmelerde Ukrayna'ya yönelik güvenlik garantileri ve daha geniş kapsamlı bir Avrupa güvenlik mimarisi ele alındı.

Kushner, temasların amacını tüm tarafların güvenlik kaygılarını karşılıklı mutabakata dayalı düzenlemelerle gidermek ve gelecekteki çatışma riskini azaltmak olarak açıkladı.

Ukrayna Parlamento İnsan Hakları Komiseri Dmytro Lubinets (ortada), Ukrayna Halkın Hizmetkarı Partisi Grup Başkanı David Arakhamia (solda) ve ABD First Lady'si Melania Trump (sağda), 5 Kasım 2026'da Washington'daki Beyaz Saray'da düzenlenen törende açıklamalarda bulundu. (Foto: EPA)Ukrayna Parlamento İnsan Hakları Komiseri Dmytro Lubinets (ortada), Ukrayna Halkın Hizmetkarı Partisi Grup Başkanı David Arakhamia (solda) ve ABD First Lady'si Melania Trump (sağda), 5 Kasım 2026'da Washington'daki Beyaz Saray'da düzenlenen törende açıklamalarda bulundu. (Foto: EPA)

ANLAŞMANIN OLASI ŞARTLARI DAHA ÖNCE YAZILMIŞTI

Trump'ın Putin'in temsilcisiyle yaptığı görüşmenin içeriğini açıklamaması, olası anlaşmanın hangi başlıkları kapsayacağı sorusunu gündeme getirdi.

Washington Post'un daha önce yayımladığı ve ABD'li bir yetkiliye dayandırdığı ayrı bir değerlendirme yazısında, Ukrayna savaşını sona erdirmeye yönelik üzerinde çalışılan olası anlaşma çerçevesinin dört temel başlıktan oluşabileceği aktarılmıştı.

Gazetenin 12 Ekim tarihli yazısında ele alınan bu çerçeve, Trump yönetiminin Ukrayna ve Rusya'nın savaş sonrası ekonomik ve güvenlik ihtiyaçlarını aynı pakette buluşturmayı amaçlayan bir yaklaşım üzerinde çalıştığına işaret ediyordu.

Söz konusu olası anlaşmanın öne çıkan başlıkları şöyle:

1. UKRAYNA'NIN YENİDEN İNŞASI

Olası anlaşmanın ilk ayağını Ukrayna'nın savaşta ağır hasar gören şehirlerinin ve altyapısının yeniden inşası oluşturuyor. Dünya Bankası ve yatırım şirketi BlackRock'ın, Ukrayna'nın yeniden yapılanma ihtiyaçlarını karşılayacak bir finansman çerçevesi oluşturmak istediği belirtiliyor.

Bu kapsamda yıkılan bölgelerin yeniden inşası, savaşta hayatını kaybeden ve yaralanan askerlerin ailelerine destek sağlanması ve ülke ekonomisinin yeniden ayağa kaldırılması hedefleniyor.

2. NATO'NUN 5. MADDE'SİNE BENZER GÜVENLİK GARANTİSİ

İkinci önemli başlık ise Ukrayna'ya sağlanabilecek güvenlik garantileri.

Washington Post'un görüştüğü ABD'li yetkiliye göre Ukrayna'ya, Rusya'nın yeniden saldırması halinde ABD ve Avrupa ülkelerinin askeri karşılık vermesini öngören bir güvence sunulması değerlendiriliyor. Söz konusu güvenlik taahhüdünün NATO Antlaşması'nın 5. maddesine benzer bir mekanizmaya sahip olabileceği ifade ediliyor.

Ayrıca Rusya'nın da Avrupa'nın güvenlik kaygılarını gidermeye yönelik anlaşmalar müzakere etmesi gündeme gelebilir.

3. RUSYA, UKRAYNA VE AVRUPA ARASINDA ENERJİ İŞ BİRLİĞİ

Olası anlaşmanın en dikkat çekici ekonomik boyutlarından birini enerji iş birliği oluşturuyor.

Washington Post'un aktardığı değerlendirmeye göre Rusya, Ukrayna ve Avrupa'yı kapsayan ekonomik bütünleşme kapsamında yeni bir enerji anlaşması gündeme gelebilir.

Bu çerçevede Rus petrolü ve doğal gazını Avrupa'ya taşıyacak bir boru hattı projesi üzerinde durulabileceği, Ukrayna ile Rusya'nın bu projeden elde edilecek gelirleri paylaşabileceği belirtiliyor.

Böyle bir düzenlemenin Avrupa'daki enerji maliyetlerini düşürmesi ve Rusya'nın Avrupa enerji pazarına uzun vadeli erişimini yeniden sağlaması hedeflenebilir.

Mevcut ekonomik yaptırımların hangi koşullarda ve ne zaman kaldırılacağı da olası anlaşmanın önemli başlıklarından biri olarak gösteriliyor.

4. CEPHE HATTINDA ATEŞKES VE TOPRAK MESELESİ

Anlaşmanın en tartışmalı başlığını ise toprak meselesi oluşturuyor.

Washington Post'un aktardığı ABD'li yetkiliye göre olası uzlaşma, mevcut cephe hattı boyunca ateşkes sağlanmasını içerebilir.

Böyle bir senaryoda Rusya'nın işgal ettiği bölgeler üzerindeki fiili kontrolünü sürdürmesi söz konusu olabilir. Bu durum, Ukrayna'nın Donbas bölgesi de dahil olmak üzere Rusya'nın kontrolündeki toprakları geri alma hedefinden vazgeçmesi anlamına gelebilecek son derece kritik bir taviz olarak değerlendiriliyor.

Ancak cephe hattının sürekli değişmesi ve bazı bölgelerde kontrol sınırlarının net olmaması, böyle bir düzenlemenin önündeki önemli sorunlardan biri.

TRUMP'IN AVRUPA PLANI KITA'DA ENDİŞE YARATTI

Washington Post'a göre Trump'ın Avrupa'yı da kapsayan büyük anlaşma açıklaması, Avrupa ülkelerinin güvenlik politikaları açısından önemli soru işaretlerini beraberinde getiriyor.

Özellikle ABD askerlerinin Avrupa'dan çekilmesi ihtimali, Rusya ile ortak ekonomik projelerin gündeme gelmesi ve Moskova'ya yönelik yaptırımların kaldırılması gibi konuların ciddi siyasi engellerle karşılaşabileceği belirtiliyor.

Trump'ın ABD askerlerini Avrupa'dan çekme kararı alması halinde Kongre'de, kendi partisinden bazı isimlerin de aralarında bulunduğu güçlü bir muhalefetle karşılaşabileceği değerlendiriliyor.

ABD Başkanı Donald Trump, 15 Ağustos 2025'te Alaska'nın Anchorage kentindeki Elmendorf-Richardson Ortak Üssü'nde Ukrayna'daki savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmeler sırasında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile konuşuyor. (Foto: REUTERS)ABD Başkanı Donald Trump, 15 Ağustos 2025'te Alaska'nın Anchorage kentindeki Elmendorf-Richardson Ortak Üssü'nde Ukrayna'daki savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmeler sırasında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile konuşuyor. (Foto: REUTERS)

Diğer taraftan Avrupa Birliği'nin Rusya'ya uyguladığı yaptırımlar, Washington ile Moskova arasında enerji ve ticaret alanında kurulabilecek yeni iş birliklerinin önündeki önemli engeller arasında gösteriliyor.

Avrupa ülkeleri, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgalinin ardından Moskova'dan enerji alımlarını azaltmak için çeşitli adımlar atmıştı.

UKRAYNA'DAN RUS PETROL RAFİNERİLERİNE SALDIRI

Diplomatik temaslar sürerken sahadaki çatışmalar da devam ediyor. Ukrayna, Rusya'nın petrol ve enerji altyapısına yönelik saldırılarını yeniden yoğunlaştırdı.

Ukrayna'nın çarşamba gecesi düzenlediği İHA saldırılarında Rusya'nın en büyük petrol rafinerilerinden biri olan Ryazan Rafinerisi ile Wildberries şirketine ait bir lojistik merkezi hedef alındı.

2024 yılında yaklaşık 14 milyon ton ham petrol işleyen Ryazan Rafinerisi, Rusya'nın toplam petrol işleme kapasitesinin yaklaşık yüzde 4,9'unu oluşturuyor. Moskova'ya benzin sağlayan üç önemli tesisten biri olan rafineri, yıl başından bu yana Ukrayna'nın defalarca hedef aldığı tesisler arasında bulunuyor.

Ukrayna'nın Nijniy Novgorod ve Yaroslavl bölgelerindeki diğer iki önemli rafineriye yönelik saldırıları da Rusya'nın akaryakıt tedarikinde baskı oluşturdu.

Rusya-Ukrayna savaşı sürerken, Samara Bölge Valisi'nin bölgede geniş çaplı İHA saldırısı düzenlendiğini bildirmesinin ardından Novokuybişevsk Petrol Rafinerisi üzerinde dumanlar yükseliyor. (Foto: REUTERS)Rusya-Ukrayna savaşı sürerken, Samara Bölge Valisi'nin bölgede geniş çaplı İHA saldırısı düzenlendiğini bildirmesinin ardından Novokuybişevsk Petrol Rafinerisi üzerinde dumanlar yükseliyor. (Foto: REUTERS)

Ukrayna Savunma İstihbaratı, eylül ayından bu yana Rusya'nın 38 büyük rafinerisinden 15'inin faaliyet dışı bırakıldığını ileri sürdü. Ancak Washington Post, bu iddiayı bağımsız olarak doğrulayamadığını bildirdi.

Trump ise Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarının küresel dizel fiyatlarını artırdığını savunarak Kiev yönetimine operasyonları durdurması yönünde baskı yapıyor.

Ukrayna Parlamentosu Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Oleksandr Merezhko ise Washington Post'a yaptığı açıklamada, Rusya'nın saldırıları sürerken Kiev'in rafinerileri hedef almaktan vazgeçmesinin mümkün olmadığını söyledi.

Merezhko, "Her gün öldürülüyoruz. Elimizde fazla baskı aracı yok. Bu saldırılar Putin'e gerçekten zarar veren belki de tek şey. Bunları durdurursak onlar bize saldırmayı bırakmayacak." ifadelerini kullandı.

GÖZLER ABU DABİ'DEKİ KRİTİK GÖRÜŞMELERDE

ABD, Rusya ve Ukrayna arasındaki diplomatik temasların önümüzdeki hafta Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de devam etmesi bekleniyor.

10-11 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilmesi planlanan görüşmelerde savaşın sona erdirilmesi, güvenlik garantileri ve tarafların uzlaşabileceği koşulların ele alınması öngörülüyor.

Ancak Trump'ın Putin'in temsilcisiyle yaptığı özel görüşmenin ardından Ukrayna heyetiyle bir araya gelmemesi, müzakere sürecinde Kiev'in nasıl bir konumda olacağına ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.

Washington Post'un değerlendirmesine göre Trump'ın Avrupa'yı da kapsayan kapsamlı bir anlaşma arayışı, yalnızca Ukrayna savaşının sona erdirilmesini değil, Rusya'nın Avrupa ile ilişkilerinin ve kıtanın güvenlik düzeninin yeniden şekillendirilmesini de gündeme taşıyor.

A Haber
Mobil uygulamalarımızı indirin