ABD ile Kanada arasında ticaret krizi: Trump yönetimi yüzde 50 tarife getirdi, Carney görüşmeleri askıya aldı
ABD, iki uzun süredir müttefik olan ülkenin ticaret anlaşmasına varamamasının ardından cumartesi günü bazı Kanada mallarına yüzde 50 gümrük vergisi uygulamaya başladı. Taraflar, günler süren müzakerelerin sonuçsuz kalmasından birbirini sorumlu tuttu.
Yeni tarifeler, saat gece yarısını biraz geçtikten sonra yürürlüğe girdi ve yaklaşık 20 milyar dolarlık Kanada malını kapsıyor. Bunlar arasında artık nadiren kullanılan tahta hokey sopaları gibi ürünler de bulunuyor.
Söz konusu ürünler, Kanada'nın ABD'ye yaptığı ihracatın yüzde 5'inden biraz fazlasını oluşturuyor. Bu nedenle yeni tarifelerin, Meksika'nın ardından ABD'nin en büyük ticaret ortağı olan Kanada açısından tek başına ekonomik dengeleri değiştirmesi beklenmiyor.
Ancak yeni vergiler, Başkan Donald Trump ile Kanada Başbakanı Mark Carney arasındaki gerilimi artırdı. Ayrıca ABD, Kanada ve Meksika arasındaki serbest ticaret anlaşmasının yenilenmesine yönelik daha kapsamlı görüşmelerin de zorlaşması bekleniyor.
Carney, ticaret müzakerelerini askıya aldığını ve Kanada'nın yeni tarifelere "dolarına dolar" karşılık vereceğini açıkladı.
"ABD ile ticaret müzakerelerini askıya almaya ve Kanada müzakerecilerinin Ottawa'ya dönmesi talimatını vermeye karar verdim." diyen Carney, müzakerecilerin son dakikaya kadar Kanada'nın çıkarlarını savunmak için iyi niyetle çalıştığını belirtti.
Carney, "Ancak ABD'nin önerdiği şartlarda son dakikada yapılan değişiklikler adaletsiz ve ekonomik açıdan mantıksızdı. Ayrıca herhangi bir anlaşmanın güvenilirliğini sorgulamamıza neden oldu." ifadelerini kullandı.
İki büyük ekonominin merkez bankalarını yöneten ilk ve tek kişi olan Carney, geçen yıl Trump'a karşı Kanada'nın çıkarlarını savunma sözü vererek seçilmişti. Carney, halen genel olarak kamuoyunun desteğini koruyor. Anketler, Kanadalıların çoğunun Trump'a herhangi bir taviz verilmesine karşı olduğunu gösteriyor.
Bir insansız hava aracıyla çekilen görüntüde, 14 Nisan 2025'te Kanada'nın Quebec eyaletindeki Montreal kentinde bulunan Montreal Limanı'ndaki nakliye konteynerleri görülüyor. (REUTERS)
ANLAŞMA TAM İMZALANACAKKEN MASA DEVRİLDİ
Saatler önce iki tarafın anlaşmaya oldukça yaklaştığı görülüyordu. Kaynaklara göre üzerinde çalışılan anlaşma, çelik, alüminyum ve otomobiller üzerindeki tarifelerin düşürülmesini ve Amerikan alkollü içeceklerinin Kanada'daki devlet tekelindeki içki mağazalarına yeniden dönmesini sağlayabilirdi.
Ancak ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Beyaz Saray'daki basın toplantısında Kanada'nın anlaşmayı sonuçlandırmayı reddettiğini söyledi.
Greer, "Bu gece Kanada, bu hafta başında üzerinde anlaşmaya varılan şartlar kapsamında ticaret anlaşmasını sonuçlandırmayı reddetti." dedi.
Greer, bunun Kanada açısından kaçırılmış bir fırsat olduğunu belirterek, ABD'nin G7'de en hızlı büyüyen ekonomi olduğunu ve Kanada'nın ABD ile ortaklık kurma fırsatını değerlendiremediğini savundu.
Trump yönetiminden üst düzey bir yetkili ise ABD'nin teklifinin Kanada'yı ABD'ye ihracat yapan büyük ülkeler arasında en avantajlı gümrük tarifesi konumuna getireceğini söyledi.
Ancak yetkiliye göre Kanada, özellikle çelik, alüminyum, otomobiller ve yumuşak ağaç kerestesi konusunda ek tavizler istedi.
Yetkili, ABD'nin yeni vergileri uygulamaya koymasının ardından başka bir görüşmenin planlanmadığını belirtti.
TRUMP DAHA ÖNCE ÇOK SAYIDA ÜRÜNÜ HEDEF ALMIŞTI
Trump, geçen ay Kanada'dan ithal edilen şarap, mobilya, süt ürünleri, çimento, giyim, balıkçılık malzemeleri ve hokey ekipmanları da dahil olmak üzere çok sayıda ürüne yeni vergiler getirmekle tehdit etmişti.
ABD-Meksika-Kanada Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında tercihli tarifeden yararlanamayan ürünlere getirilen yeni vergilerin, halihazırda kırılgan durumdaki bazı sektörleri ciddi bir darbe riskiyle karşı karşıya bırakabileceği belirtiliyor.
Ticaret uzmanları, bunun bazı sektörlerde iş kayıplarına ve şirketlerin kapanmasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
ÜÇ GÜNLÜK GÖRÜŞMENİN ARDINDAN YÜZDE 50'LİK VERGİ
ABD yönetiminin kararı, Kanada'nın ABD ile ticaretten sorumlu Bakanı Dominic LeBlanc ile Greer arasında Washington'da üç gün süren görüşmelerin ardından geldi.
Yeni vergiler, ABD'nin Kanada çeliği, kerestesi ve otomobillerine yönelik mevcut tarifelerine ekleniyor.
Söz konusu sektörler son 18 ayda ağır darbe aldı. Ancak ekonomik sıkıntının büyük ölçüde bu sektörlerle sınırlı kaldığı belirtiliyor.
