Yeni kıdem tazminatı ne kadar olacak? Faruk Erdem A Haber'de yanıtladı

Ocak ayında milyonlarca memur, emekli, asgari ücretli ve özel sektör çalışanlarının maaş zamlarının belli olmasının yanı sıra pek çok ödeme ve ücrette de değişim yaşanacak.

MİLYONLARI İLGİLENDİRİYOR!

Bunların başında milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren kıdem tazminatı geliyor. Kıdem tazminatında tavan tutar memur maaş katsayısına göre belirlenirken maaşlara yapılacak zam sonrası güncelleme olacak. Peki, yeni dönemde kıdem tazminatı tavanı ne olacak? Takvim Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Faruk Erdem, A Haber canlı yayınında yanıtladı.

İşte o açıklamalardan satır başları;

HERKESİN GELİRİ ARTACAK

Her Ocak ve Temmuz'da kıdem tazminatı da değişiyor. Onun bir tavanı var. O tavan değişiyor. Memura yapılan zam oranında değişiyor. Ocak ayı herkesin gelirinin artacağı bir ay olacak. İşte biz 4 aylık enflasyonu karşıladık biliyorsun 10,25 çıktı. Şimdi 2 ay daha gelecek. 6 aylık enflasyon belli olacak. Dolayısıyla hem emeklilerin hem de memurların Ocak'ta alacakları artışlar aşağı yukarı kesinleşmiş olacak.

NE KADAR ARTIŞ OLACAK?

Şimdi gelen tahminlere baktığın zaman işte yüzde 28,5'luk bir orta vadeli program var. Yine Merkez Bankası'nın anketleri var. Dolayısıyla 28-30 aralığında bir yıl sonu enflasyonu bekliyoruz. Bu durumda da SSK Bağ-Kur emeklisi 13-14, memur emeklisi de 19-20 bandında bir artış alacak gibi görünüyor.

Bu 19-20 bandındaki artış aslında kıdem tazminatı tavanını da arttırıyor. Her Temmuz ve Ocak'ta memura yapılan artış kadar kıdem tazminatı tavanı belirleniyor.

YENİ KIDEM TAZMİNATI NE KADAR OLACAK?

Şu anda 53 bin 919 lira. Yani şu anda 1 yıllık kıdem tazminatının en yüksek rakamı 53 bin 919 lira. İşte yüzde 20 diyelim ki bir artış olursa da bu 64 bin lirayı geçmiş olacak. Dolayısıyla Ocak'tan sonra alınacak kıdem tazminatları daha da yükselecek.

İkincisi, asgari ücret artacak Ocak'tan sonra. Asgari ücretin artışıyla birlikte en düşük kıdem tazminatı da artmış oluyor. Şimdi şu anda asgari ücret, brüt asgari ücret 26 bin 5 lira. Dolayısıyla şu anda ayrılan bir asgari ücretli her yıl için 26 bin 5 lira alırken Ocak'ta atıyorum işte yüzde 30 diyelim arttı. Bu sefer de 30 bin lira ve 33.000 lira civarında bir para yapıyor yüzde 30 artarsa. 33 bin lira üzerinden kıdem tazminatı hesaplanacak.

Ocak ayının 1'inden itibaren geçerli oluyor biliyorsun yeni asgari ücret. Dolayısıyla Ocak 1'den itibaren işten ayrılan birisi yeni asgari ücrete göre kıdem tazminatı ve yeni kıdem tazminatı tavanına göre hesaplanacak. Şu anda ayrılan da şu anki asgari ücretten. Dolayısıyla Ocak ayı hem maaşları artıracak hem de kıdem tazminatı tavanıyla birlikte alınacak en düşük kıdem tazminatını da artıracak.

KIDEM TAZMİNATI NASIL HESAPLANIYOR?

İş Kanunu'nun yani 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi hala geçerli kıdem tazminatını tarif ediyor. Orada 'son brüt ücret üzerinden ödenir' diyor. Ama bizim giydirilmiş brüt ücret dediğimiz bir hesaplama yöntemi de var. Eğer yıl içinde size düzenli olarak ve nakit olarak ödenen bir para varsa, işte atıyorum mesela veznedarlara kasa tazminatı ödeniyor ya da her bayram ikramiye veriliyor ya da her ay size bir giyecek parası veriliyor, yemek parası veriliyor, yol parası veriliyor, nakit olarak ama düzenli olarak.

GİYDİRİLMİŞ BRÜT ÜCRET

Mesela sen bu ay çok iyi çalıştın, bir prim verildi. Gelecek ay iyi çalışmadın, prim verilmedi. Bu düzenli olmadığı için bunlar sayılmıyor. Ama düzenli olarak ödenen bütün paralar brüt ücrete ekleniyor ve kıdem tazminatında hesaplamaya giriyor.

Yani atıyorum senin brüt maaşın 30 bin lira. Sana her ay da bin lira yemek parası ödeniyor nakit olarak ya da düzenli olarak. Senin artık kıdem tazminatına esas ücretin 31 bin lira olarak hesaplanıyor. Dolayısıyla bu kıdem tazminatını artırıcı bir etki yapıyor.

Yani nakit ve düzenli olarak ödenen paralar. Her Ramazan'da mesela bir para ödeniyor. Atıyorum her Ramazan'da 10 bin lira veriliyor. Ramazan yardımı olarak. Bu 10 bin lira 12'ye bölünüyor. Her aylık brüt ücretine ekleniyor. Ya da 2 bayramda veriliyor, bu sefer ikisi toplanıp 12'ye bölünüyor. Dolayısıyla hani bu giydirilmiş ücret kıdem tazminatına esas ücreti yukarıya çekiyor, dolayısıyla kıdem tazminatını artırıyor.

SÜRESİ VAR MI?

Kıdem tazminatını almanın bir süresi yok. İşten ayrıldığınız zaman ödenecek. Tek seferde ödeniyor. Taksit senin isteğin olmazsa taksitle ödenmiyor ve kıdem tazminatından damga vergisi hariç kesinti yapılamıyor. Başka hiçbir kesinti yapılamıyor. İşte haciz vesaire kesinti yapılamıyor. Sadece damga vergisi kesilebiliyor. O da binde 7,59.

BAKAN TEKİN'E ÇAĞRI

Türkiye'deki en büyük sorunlardan, yani iş mahkemelerindeki en büyük davalardan birincisi kıdem tazminatı, ikincisi de işe geri dönüş davası. Dolayısıyla hani biz sanki herkes tazminatını alıyormuş gibi hissediyoruz ama öyle değil. Biz bir fon gelmesi gündemdeydi ama taraflar anlaşamadı yani kıdem tazminatı fonu gelirse bu işçi işveren arasındaki bu sorun da ortadan kalkar. Haklarımızı çok bilmiyoruz. Ben Milli Eğitim Bakanımıza bir çağrı yapmıştım. Bir kere daha yapayım. Lütfen liselerde ya da ortaokullarda haftada bir saat Sosyal Güvenlik dersi olsun. Seçmeli bile olsa olabilir evet.