UNESCO mirası Devler Geçidi’nin yaşı yeniden hesaplandı: Tam 8 milyon yıl fark var

Kuzey İrlanda'nın en ünlü doğal yapılarından Devler Geçidi'nin oluşumuna ilişkin yeni araştırma, bölgedeki volkanik faaliyetlerin sanılandan çok daha kısa sürede gerçekleştiğini ortaya koydu. Bilim insanları, yaklaşık 40 bin bazalt sütunun oluşumunu Kuzey Atlantik'in şekillenmesine neden olan büyük ölçekli bir volkanik olayla ilişkilendirdi.

UNESCO mirası Devler Geçidi’nin yaşı yeniden hesaplandı: Tam 8 milyon yıl fark var 1

Bilim insanları, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Devler Geçidi'nin (Giant's Causeway) oluşum sürecine ilişkin önemli bir keşfe imza attı. Yeni jeokronolojik analizler, Kuzey İrlanda'daki bazalt sütunlarını oluşturan volkanik faaliyetlerin yaklaşık 5,5 milyon yıl sürdüğünü gösterdi. Bu süre, önceki tahminlerden yaklaşık 8 milyon yıl daha kısa. Araştırma, bölgedeki kaya oluşumlarının Grönland'dan İskoçya'ya kadar uzanan geniş bir volkanik sistemin parçası olduğunu ortaya koyuyor.

UNESCO mirası Devler Geçidi’nin yaşı yeniden hesaplandı: Tam 8 milyon yıl fark var 2

DEVLER GEÇİDİ'NİN JEOLOJİK GEÇMİŞİ YENİDEN YAZILDI

Antrim kıyılarında bulunan Devler Geçidi, yaklaşık 40 bin birbirine kenetlenmiş bazalt sütunundan oluşuyor. Uzun yıllardır bu yapıların yaklaşık 60 milyon yıl önce meydana gelen yoğun volkanik faaliyetler sonucunda oluştuğu biliniyordu.

Ancak yeni araştırma, bu süreçlerin zamanlamasına ilişkin daha ayrıntılı veriler sundu. Elde edilen sonuçlar, bölgedeki volkanik aktivitenin daha önce düşünüldüğünden çok daha hızlı gerçekleştiğini gösteriyor.

UNESCO mirası Devler Geçidi’nin yaşı yeniden hesaplandı: Tam 8 milyon yıl fark var 3

KUZEY ATLANTİK'İN OLUŞUMUYLA BAĞLANTI KURULDU

Araştırmayı yürüten ekip, Devler Geçidi'ni oluşturan volkanik süreçlerin yalnızca Kuzey İrlanda'yı değil, Kuzey Atlantik'in jeolojik evrimini de etkileyen büyük bir olayın parçası olduğunu belirledi.

Britanya Jeolojik Araştırma Kurumu'nda görev yapan jeokronolog Dr. Simon Tapster, söz konusu dönemde Grönland'ın günümüzdeki Britanya Adaları ile bağlantılı olduğunu, volkanik hareketlerin ardından Kuzey Atlantik Okyanusu'nun açılmaya başladığını ifade etti.

UNESCO mirası Devler Geçidi’nin yaşı yeniden hesaplandı: Tam 8 milyon yıl fark var 4

İSKOÇYA'DAKİ KAYA OLUŞUMLARIYLA ORTAK KÖKEN

Bilim insanları ayrıca Kuzey İrlanda'daki ilk lav akıntılarının, İskoçya'nın Hebrid Adaları'nda bulunan ünlü Fingal Mağarası'nın bazalt sütunlarını oluşturan aynı volkanik sistemle bağlantılı olduğunu belirledi.

UNESCO mirası Devler Geçidi’nin yaşı yeniden hesaplandı: Tam 8 milyon yıl fark var 5

Daha önce bu kaya oluşumlarının farklı dönemlerde meydana geldiği düşünülüyordu. Yeni tarihlendirme çalışmaları ise her iki bölgedeki oluşumların ortak bir volkanik süreçten kaynaklandığını gösteriyor. Araştırma kapsamında Mourne Dağları, Skye Adası ve Rùm Adası'ndaki kayaçların da aynı jeolojik olay zinciriyle ilişkili olabileceği değerlendiriliyor.

UNESCO mirası Devler Geçidi’nin yaşı yeniden hesaplandı: Tam 8 milyon yıl fark var 6

LAVLARIN SOĞUMASI SÜTUNLARI OLUŞTURDU

Devler Geçidi'nin karakteristik görünümü, yeryüzüne ulaşan lavların zamanla soğuyup büzülmesiyle meydana geldi. Soğuma sırasında oluşan gerilimler kaya kütlelerinin düzenli şekillerde çatlamasına neden oldu. Bu süreç sonucunda çoğunluğu altıgen olan bazalt sütunları ortaya çıktı. Bölgede dörtgen, beşgen, yedigen ve daha fazla kenara sahip sütunlar da bulunuyor.

Jeologlara göre bu yapılar, volkanik kayaçların soğuma süreçlerini anlamak açısından dünyanın en önemli doğal laboratuvarlarından biri olarak kabul ediliyor.

UNESCO mirası Devler Geçidi’nin yaşı yeniden hesaplandı: Tam 8 milyon yıl fark var 7

EFSANEDEN BİLİME UZANAN HİKAYE

The Guardian'a göre; İrlanda toplumunda Devler Geçidi'nin, dev savaşçı Finn McCool tarafından İskoç rakibi Benandonner'a ulaşmak için inşa edildiği anlatılıyor. Anlatıya göre Finn, Antrim kıyılarındaki dev kaya parçalarını denize fırlatarak iki ülke arasında taş bir yol oluşturdu.

UNESCO mirası Devler Geçidi’nin yaşı yeniden hesaplandı: Tam 8 milyon yıl fark var 8

Hikayenin devamında Finn, İskoç rakibinin beklediğinden çok daha büyük ve güçlü olduğunu görünce geri çekilmek zorunda kaldı. Bunun üzerine eşi Oonagh dev savaşçıyı kurtarmak için bir plan hazırladı. Finn'i dev bir bebek gibi giydiren Oonagh, Benandonner'ın eve geldiğinde gördüğü "bebeğin" babasının ne kadar büyük olabileceğini düşünmesini sağladı. Korkuya kapılan Benandonner, İskoçya'ya geri kaçarken geçidin büyük bölümünü yıktığına inanılıyor.

A Haber
Mobil uygulamalarımızı indirin