Tatlı kan diye bir şey yokmuş: Sivrisinekleri çeken asıl gerçek belli oldu!
Bazı insanların sivrisinekler için adeta mıknatıs gibi görünmesinin nedeni kan grubu değil. Bilim insanları, vücut kokusundan ciltte oluşan özel bileşiklere kadar birçok etkenin sivrisineklerin hedef seçiminde rol oynadığını ortaya koydu. Araştırmalar, sanılanın aksine kokunun belirleyici olduğunu gösteriyor.
Yaz aylarında aynı ortamda bulunan kişilerden bazılarının sürekli sivrisinekler tarafından ısırılması, bazılarının ise neredeyse hiç etkilenmemesi uzun yıllardır merak konusu oluyor. Bilim insanlarına göre bu durum bir tesadüf değil. Son araştırmalar, sivrisineklerin bazı insanları diğerlerine göre daha çekici bulduğunu ve bunun arkasında karmaşık biyolojik nedenlerin bulunduğunu gösteriyor.
SİVRİSİNEKLER HEDEFLERİNİ NASIL SEÇİYOR?
Sivrisineklerin insanları bulmasını sağlayan en önemli ipuçlarının başında nefesle dışarı verilen karbondioksit geliyor. Uzmanlara göre dişi sivrisinekler, onlarca metre uzaklıktan bile bu gazı algılayabiliyor.
İsveçli araştırmacı Rickard Ignell, karbondioksitin sivrisinekler için ilk yön bulma sinyali olduğunu belirtiyor. Yaklaşık 10 metre mesafeye geldiklerinde ise insan vücudundan yayılan kokular devreye giriyor. Sivrisinekler hedeflerine yaklaştıkça vücut sıcaklığı ve nem oranı da seçimlerinde etkili oluyor.
KAN GRUBU İDDİASI BİLİMSEL OLARAK DESTEKLENMİYOR
Toplumda yaygın şekilde kabul gören "sivrisinekler belirli kan gruplarını daha çok sever" görüşü ise araştırmalar tarafından doğrulanmış değil. Fransa Kalkınma Araştırma Enstitüsü'nden tıbbi entomolog Frederic Simard, bu konuda yapılan çalışmaların sınırlı olduğunu ve mevcut verilerin kan gruplarıyla güçlü bir ilişki ortaya koymadığını söylüyor.
Uzmanlara göre sivrisineklerin tercihleri kan grubundan, göz renginden, saç renginden ve ten renginden ziyade kişinin yaydığı kimyasal sinyallerle bağlantılı.
ASIL BELİRLEYİCİ VÜCUT KOKUSU
Bilim insanlarının dikkat çektiği en önemli unsur vücut kokusu. İnsan derisinde yaşayan mikroorganizmalar, yüzlerce farklı kimyasal bileşik üretiyor. Bu bileşiklerin oluşturduğu karışım ise kişiden kişiye değişiyor.
Araştırmalar, insanların 300 ila 1000 arasında farklı kokulu bileşik salgılayabildiğini gösteriyor. Ancak sivrisineklerin bunların hangilerine tepki verdiği konusu yeni yeni aydınlatılıyor. Simard'a göre bazı insanların yaydığı kimyasal karışım sivrisinekler için çok daha çekici olabiliyor.
LABORATUVARDA DİKKAT ÇEKEN SONUÇ
Rickard Ignell ve ekibi tarafından yürütülen çalışmada, sarı humma ve dang humması taşıyabilen Aedes aegypti türü sivrisinekler incelendi. Araştırmacılar, sivrisineklerin insanlardan yayılan yaklaşık bin olası bileşikten yalnızca belirli bir bölümünü algılayabildiğini tespit etti. Çalışmada sivrisineklerin özellikle 27 farklı kokusal bileşiğe duyarlı olduğu belirlendi.
Bu sonuç, sivrisineklerin insanları rastgele seçmediğini ve belirli kimyasal işaretleri takip ettiğini ortaya koydu.
