Sandığınız gibi değil! Bilim insanları cevapladı: Bulmaca çözmek gerçekten beyni genç tutmaya yeter mi?
Yaş ilerledikçe zihin sağlığını koruma konusu daha da önemli bir hale geliyor. Söz konusu beyin jimnastiği olunca akıllara gelen ilk şey de bulmaca çözmek oluyor ancak bilim insanlarına göre durum sandığımızdan daha farklı.
Yaşlanmayla birlikte zihin sağlığını koruma konusu, son yıllarda her zamankinden fazla önem kazandı. Bu konuda çoğu kişinin aklına gelen ilk yöntem ise bulmaca çözmek. Frontiers in Human Neuroscience dergisinde yayımlanan 2020 tarihli bir çalışma, bulmaca ve kelime oyunlarının en yaygın bilişsel egzersizler arasında yer aldığını gösteriyor. Ancak uzmanlara göre, yaşlı bireylerin zihin sağlığını korumasında bulmacalar tek başına yeterli değil.
Zekanın Sırrı Bulmacada mı Gizli?
Dr. Kellyann Niotis, bulmaca çözmeyi sevenlerin genellikle yüksek sözel zekaya sahip olduğunu ve bunun daha düşük demans riski ile bağlantılı olabileceğini belirtiyor. Dr. Gary Small ise, beynin gerçek anlamda çalışması için bulmacanın "tam doğru zorlukta" olması gerektiğini vurguluyor.
Araştırmalar Gerçeği Ortaya Çıkardı
12 hafta boyunca bulmaca çözen hafif bilişsel bozukluğu olan kişilerde sınırlı ama olumlu gelişmeler görüldü. 2024'te yapılan bir araştırma ise masa oyunları, bulmacalar ve video oyunlarının muhakeme, hafıza ve sözel yetenekleri güçlendirdiğini ortaya koydu.
Yine de uzmanlar, bulmacaların tek başına mucize olmadığını ve bu etkinin genellikle "korelasyon" olduğuna dikkat çekiyor.
Bulmacalar Tek Başına Yeterli Değil
Lancet'in 2024 raporu, yaşlılıkta demans riskini etkileyen 13 faktör belirledi: hipertansiyon, obezite, diyabet, sosyal izolasyon ve hareketsizlik bunlardan sadece bazıları. İlginç olan, bulmaca çözmenin bu listede yer almaması. Uzmanlar, bulmacaların faydalı olduğunu ama tek başına yeterli olmadığını vurguluyor.
