Meğer rastgele değilmiş: Yürürken neden hepimiz aynı yöne dönüyoruz?

Belirli bir hedef olmadan yürüyen insanların tamamen rastgele hareket ettiği düşünülüyordu. Ancak İspanya ve Japonya'da yapılan deneyler, bireylerin farkında olmadan sola dönmeye daha yatkın olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, bu eğilimin nedenini hala çözmeye çalışıyor.

Meğer rastgele değilmiş: Yürürken neden hepimiz aynı yöne dönüyoruz? 1

Bir parkta gezerken, festival alanında dolaşırken ya da yeni bir yeri keşfederken hangi yöne döndüğünüzü hiç düşündünüz mü? Bilim insanlarına göre bu seçim sanıldığı kadar rastgele olmayabilir. Uluslararası bir araştırma ekibinin yürüttüğü çalışma, insanların belirli bir hedef olmadan hareket ederken saat yönünün tersine, yani sola dönmeye daha yatkın olduğunu gösterdi.

Meğer rastgele değilmiş: Yürürken neden hepimiz aynı yöne dönüyoruz? 2

HEDEFSİZ YÜRÜYÜŞLERDE BEKLENMEDİK SONUÇ

Çalışma, daha önce COVID-19 döneminde sosyal mesafeyle ilgili yürütülen araştırmalar sırasında ortaya çıkan dikkat çekici bir gözlemin ardından başlatıldı. Bilim insanları bu kez insanların dönüş tercihlerini ayrıntılı şekilde incelemeye karar verdi. Araştırmanın yürütüldüğü dönemde Tokyo Üniversitesi'nde görev yapan mühendis Claudio Feliciani, elde edilen sonucun beklenmedik olduğunu söyledi.

Feliciani'ye göre insanlar serbest şekilde dolaşırken ihtiyaçlarına göre yön değiştiriyor gibi görünse de veriler, eşit koşullar altında sola dönme eğiliminin sağa dönmeye kıyasla daha güçlü olduğunu ortaya koydu.

Meğer rastgele değilmiş: Yürürken neden hepimiz aynı yöne dönüyoruz? 3

DENEYLER NASIL YAPILDI?

Araştırma farklı kültürel ve sosyal çevrelerde gerçekleştirildi. Deneyler hem İspanya'da hem de Japonya'da yapıldı. Açık ve kapalı alanlar kullanıldı, farklı genç yaş gruplarından gönüllüler çalışmaya dahil edildi.

En dikkat çekici deneylerden birinde ise 209 kişiden, masa ve sandalyelerle oluşturulan altıgen bir alan içinde tek başlarına ve tamamen özgür şekilde yürümeleri istendi. Araştırmacılar böylece kalabalık psikolojisinin veya başka insanların davranışlarının sonuçları etkilemesini önlemeyi amaçladı.

Meğer rastgele değilmiş: Yürürken neden hepimiz aynı yöne dönüyoruz? 4

Deneylerde Öne Çıkan Sonuçlar

  • Katılımcılarda istatistiksel olarak anlamlı bir sola dönme eğilimi görüldü.

  • Eğilim hem bireysel hem de grup deneylerinde ortaya çıktı.

  • Sonuçlar farklı ülkelerde benzer şekilde gözlendi.

  • Cinsiyetin belirleyici bir etkisine rastlanmadı.

  • Sağlak ya da solak olmanın sonucu değiştirmediği görüldü.

Meğer rastgele değilmiş: Yürürken neden hepimiz aynı yöne dönüyoruz? 5

YAŞ FAKTÖRÜ DİKKAT ÇEKTİ

Araştırmada önyargıyı etkileyen tek unsurun yaş olabileceği belirlendi. Daha genç katılımcıların sola yönelme eğilimi daha belirgin çıktı. Ancak çalışmada 30'lu yaşların ortasının üzerindeki bireyler yer almadığı için bu eğilimin ilerleyen yaşlarda devam edip etmediği henüz bilinmiyor.

Meğer rastgele değilmiş: Yürürken neden hepimiz aynı yöne dönüyoruz? 6

PEKİ İNSANLAR NEDEN SOLA DÖNÜYOR?

Araştırmanın en merak edilen sorusu ise bu davranışın nedeni. Bilim insanları bazı olasılıkları test etti. Katılımcıların sağ veya sol gözlerini kapatarak yapılan denemelerde de aynı eğilim görüldü. Bu nedenle nedenin görme baskınlığıyla açıklanamayacağı değerlendiriliyor.

Araştırmacılar ayrıca Dünya'nın dönüşü, Coriolis kuvveti veya manyetik alan gibi büyük ölçekli etkilerin de mevcut bulgularla örtüşmediğini belirtiyor. Şu an için kesin bir yanıt bulunmasa da uzmanlar, eğilimin biyolojik kökenli olabileceği ihtimali üzerinde duruyor.

Meğer rastgele değilmiş: Yürürken neden hepimiz aynı yöne dönüyoruz? 7

KALABALIK YÖNETİMİ İÇİN YENİ İPUÇLARI

İlk bakışta önemsiz gibi görünen bu eğilim, kalabalık yönetimi açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Özellikle şu alanlarda yeni planlamalara kapı aralayabilir:

Alan Olası Etki
Havaalanları Yolcu akışının daha verimli yönlendirilmesi
Tren istasyonları Kalabalık yoğunluğunun azaltılması
Müzeler Ziyaretçi hareketlerinin düzenlenmesi
Alışveriş merkezleri Koridor ve giriş tasarımlarının iyileştirilmesi
Stadyumlar Acil tahliye planlarının geliştirilmesi
Alan Olası Etki
Havaalanları Yolcu akışının daha verimli yönlendirilmesi
Tren istasyonları Kalabalık yoğunluğunun azaltılması
Müzeler Ziyaretçi hareketlerinin düzenlenmesi
Alışveriş merkezleri Koridor ve giriş tasarımlarının iyileştirilmesi
Stadyumlar Acil tahliye planlarının geliştirilmesi
A Haber
Mobil uygulamalarımızı indirin