Her gün taratıyoruz ama bilmiyoruz: QR kodun arkasındaki binlerce yıllık gerçek
Günlük yaşamın vazgeçilmezlerinden biri haline gelen QR kodlarının ortaya çıkış hikayesi, teknoloji dünyasının en ilginç örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor. 1994 yılında geliştirilen sistemin temelinde ise modern mühendislikten çok, yaklaşık 2 bin 500 yıllık strateji oyunu Go'dan alınan ilham bulunuyor.
Restoran menülerinden toplu taşıma biletlerine, temassız ödemelerden hastane kayıtlarına kadar hayatın birçok alanında kullanılan QR kodları, bugün sıradan bir teknoloji gibi görünse de ortaya çıkış hikayesi oldukça dikkat çekici. İlk kez 1994 yılında Japonya'da geliştirilen QR kodu, klasik barkodların yetersiz kaldığı bir dönemde doğdu. Sistemin tasarımına ise dünyanın en eski strateji oyunlarından biri yön verdi.
QR KODUNU KİM İCAT ETTİ?
QR kodu, 1994 yılında Japonya merkezli Denso Wave şirketinde mühendis olarak görev yapan Masahiro Hara tarafından geliştirildi. Denso Wave, Toyota Grubu bünyesindeki Denso Corporation'ın bir iştirakiydi ve otomotiv üretiminde kullanılan parçaların daha hızlı takip edilmesini sağlayacak yeni bir sisteme ihtiyaç duyuyordu.
O dönemde kullanılan klasik barkodlar yalnızca sınırlı miktarda bilgi depolayabiliyor, ayrıca her barkodun tek tek okutulması gerekiyordu. Bu durum üretim süreçlerini yavaşlatıyor ve verimliliği düşürüyordu.
İLHAM KAYNAĞI BİNLERCE YILLIK "GO" OYUNU
Masahiro Hara'nın çözümü beklenmedik bir yerden geldi. Hara, siyah ve beyaz taşların kareli bir tahta üzerinde dizildiği geleneksel Go oyunundan ilham aldı.
Kökeni milattan önce 500'lü yıllara kadar uzanan Go, Çin'de ortaya çıktı ve zamanla Japonya ile Kore'de yaygınlaştı. İki oyuncunun 19x19 kareden oluşan oyun alanında üstünlük kurmaya çalıştığı bu oyun, stratejik derinliğiyle tanınıyor.
Go'nun karmaşıklığı uzun yıllar bilgisayarlar için de büyük bir meydan okumaydı. Profesyonel bir Go oyuncusunun yapay zeka tarafından yenilmesi ancak 2016 yılında mümkün oldu. Bu durum oyunun ne kadar fazla olasılık barındırdığını ortaya koydu. Hara da Go'daki siyah-beyaz düzeni inceleyerek her açıdan kolay okunabilen ve çok daha fazla veri taşıyabilen yeni bir kod sistemi geliştirdi.
QR KODU NEDEN KLASİK BARKODLARDAN DAHA AVANTAJLI?
QR kodlarını klasik barkodlardan ayıran en önemli özellik veri kapasitesi. Standart barkodlar yalnızca dikey çizgilerden oluşur ve sınırlı sayıda rakam taşıyabilir. QR kodları ise hem yatay hem de dikey eksende bilgi depolayabilir. İçerisindeki "modül" adı verilen küçük siyah ve beyaz kareler sayesinde çok daha fazla veri saklanabilir.
Barkod ile QR kodu arasındaki temel farklar
| Özellik | Klasik barkod | QR kod |
|---|---|---|
| Veri kapasitesi | Sınırlı | Binlerce karakter |
| Okuma yönü | Tek yönden | Her açıdan |
| Kullanım alanı | Ürün takibi | Link, belge, ödeme, bilet, görsel ve daha fazlası |
| Tarama hızı | Tek tek | Çok daha hızlı |
En gelişmiş QR kod sürümlerinden biri olan Versiyon 40, 4 binden fazla alfanümerik karakteri tek bir kod içinde saklayabiliyor.
