Genç yaşta kanser vakaları neden arttı? Cevap "biyolojik yaşta" gizli!
Yeni araştırmalar, günümüz gençlerinin aynı yaşta önceki kuşaklara göre biyolojik olarak daha yaşlı göründüğünü ortaya koydu. Bilim insanları, bu durumun özellikle 55 yaşından önce görülen akciğer, sindirim sistemi ve rahim kanserlerindeki artışla bağlantılı olabileceğini düşünüyor.
Son yıllarda genç yaşta görülen kanser vakalarındaki artış dikkat çekiyor. ABD ve İngiltere'den araştırmacılar, bunun nedenlerini anlamak için biyolojik yaşlanma üzerinde yoğunlaştı. Yapılan çalışma, yeni nesillerin aynı yaşta önceki kuşaklara göre biyolojik olarak daha yaşlı göründüğünü ve bunun bazı kanser türleriyle ilişkili olabileceğini gösterdi.
ERKEN YAŞTA KANSER VAKALARI NEDEN ARTIYOR?
Kanser çoğu zaman yaşlanmayla birlikte ortaya çıkan bir hastalık olarak biliniyor. Çünkü yıllar içinde hücrelerde genetik hasar birikiyor. Beslenme alışkanlıkları, hava kirliliği, güneş ışınları ve yaşam tarzı gibi birçok etken DNA üzerinde kalıcı değişikliklere yol açabiliyor.
Ancak son yıllarda tablo değişmeye başladı. Özellikle genç yetişkinlerde görülen bazı kanser türlerinde belirgin bir yükseliş dikkat çekiyor. Uzmanlar, bu değişimin arkasında tek bir neden değil, birçok faktörün birlikte etkili olduğunu düşünüyor.
ARAŞTIRMACILAR BİYOLOJİK YAŞLANMAYA ODAKLANDI
St. Louis'deki Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden moleküler epidemiyolog Yin Cao ve ekibi, tek tek risk faktörlerine bakmak yerine biyolojik yaşlanmayı incelemeyi tercih etti. Biyolojik yaş, kişinin takvim yaşından farklı olarak vücudunun ne kadar yaşlandığını gösteriyor. Bunun için kandaki çeşitli biyobelirteçler kullanılıyor.
Araştırmada İngiltere Biyobankası'ndan 154 bin 169 yetişkinin verileri incelendi. Ayrıca ABD'deki "All of Us" programına katılan 10 bin 262 kişinin sağlık kayıtları da değerlendirildi. Araştırmacılar; glikoz, kreatinin, albümin, beyaz kan hücresi sayısı ve iltihap göstergesi olan CRP dahil dokuz farklı kan belirtecinden yararlanarak "PhenoAge" adı verilen biyolojik yaş ölçümünü kullandı.
NESİLLER ARASINDA DİKKAT ÇEKEN FARK
Elde edilen sonuçlar, genç kuşakların aynı yaşta daha ileri biyolojik yaş göstergelerine sahip olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, genç doğan grupların aynı kronolojik yaşta önceki kuşaklara göre biyolojik açıdan daha yaşlı göründüğünü belirledi
Araştırmadan öne çıkan bulgular
| Bulgular | Sonuç |
|---|---|
| Genç kuşaklarda biyolojik yaşlanma | Daha hızlı |
| 1965-1974 doğumlular (BK) | %23 daha yüksek yaş farkı |
| 1990-1999 doğumlular (ABD) | %92 daha yüksek yaş farkı |
| Her 1 standart sapmalık yaş farkı artışı | Tümör riskinde %8 artış |
| Akciğer kanseri riski | %57 artış |
HANGİ KANSER TÜRLERİNDE RİSK DAHA FAZLA?
Verilerin ayrıntılı analizi, biyolojik yaş farkı puanı yüksek olan kişilerde 55 yaşından önce kansere yakalanma riskinin arttığını gösterdi. Özellikle şu kanser türlerinde daha güçlü bir ilişki tespit edildi:
- Akciğer kanseri
- Sindirim sistemi kanserleri
- Rahim kanseri
- Kolorektal kanser
Araştırmaya göre biyolojik yaş farkındaki her standart sapma artışı, erken başlangıçlı katı tümör riskini yüzde 8 yükseltti. Akciğer kanserinde ise risk artışı yüzde 57'ye kadar çıktı.
