Dünyanın en ilginç zaman dilimi: Orada her şey tam 15 dakika geride

Birçok ülke aynı saat sistemini ve aynı takvimi kullanırken Nepal kendi yolunu izlemeyi sürdürüyor. UTC+5:45 saat dilimini kullanan ülke, resmi takviminde ise dünyanın büyük bölümünden yaklaşık 57 yıl ileride bulunuyor. Nepalliler için bu farklılık sadece teknik bir ayrıntı değil, ulusal kimliğin önemli bir parçası olarak kabul ediliyor.

NEW YORK'TA AKŞAM, KATMANDU'DA YENİ GÜN BAŞLIYOR

Basit bir zaman hesabı bile Nepal'in farklılığını ortaya koyuyor. New York'ta saat 20.40 olduğunda Katmandu'da ertesi gün sabah 06.25 yaşanıyor.

Bu sıra dışı farkın nedeni, Nepal'in UTC+5:45 saat dilimini kullanması. Dünyada çok az ülke saat farkını 45 dakikalık sistemle belirliyor. Nepal ise 1986 yılında aldığı kararla Hindistan saatinden 15 dakika ayrılarak kendi ulusal saatini oluşturdu.

NEPAL SAATİ NEDEN 45 DAKİKA FARKLI?

Nepal Standart Saati'nin geçtiği boylam, Himalayalar'daki Gaurishankar Dağı'nın üzerinden geçiyor. Bu sistem ülke için teknik bir tercihten çok bağımsızlığın sembolü olarak görülüyor. Birleşmiş Milletler eski Nepal Büyükelçisi Jaya Raj Acharya, Nepallilerin hiçbir zaman sömürgeleştirilmemiş olmaktan gurur duyduğunu belirterek farklı kimliklerin ortak bir ulusal bilinç etrafında birleştiğini ifade ediyor.

NEPAL'DE ŞU AN HANGİ YIL YAŞANIYOR?

Dünyanın büyük bölümü 2026 yılını yaşarken Nepal'de resmi takvim Bikram Sambat'a göre 2083 yılı kullanılıyor.

Uluslararası işlemlerde ise Gregoryen takvimi kullanılmaya devam ediyor.

AYNI ÜLKE BİRDEN FAZLA TAKVİM KULLANIYOR

Nepal'de sadece Bikram Sambat sistemi bulunmuyor. Ülkede kullanılan takvimler şöyle:

• Bikram Sambat resmi takvimi
• Gregoryen takvimi
• Tibet Budist takvimi
• Newar topluluğunun takvimi

Newar takvimine göre ise yıl 1146 olarak kabul ediliyor. Böylece ülkede aynı anda birden fazla zaman sistemi birlikte yaşamını sürdürüyor.

KATMANDU'DA SAAT BİR ZAMANLAR SUYLA ÖLÇÜLÜYORDU

Modern saatlerden önce Katmandu'daki Hanuman Dhoka Sarayı'nda farklı bir yöntem kullanılıyordu. Tarihçilere göre güneşin doğuşuyla birlikte suyun belirli aralıklarla kaplara dolması sayesinde resmi zaman hesaplanıyordu. İnsanlar daha sonra astrologlara danışarak düğün, tören ve isim verme gibi önemli günler için en uygun zamanı belirliyordu.

"15 DAKİKA GEÇ KALMA PAYI" ESPRİSİ

Katmandu'da yoğun trafik, dini törenler ve günlük yaşamın temposu nedeniyle zaman kavramı Batı ülkelerine göre daha esnek kabul ediliyor. Bu nedenle halk arasında sıkça dile getirilen bir espri bulunuyor:

"Zaten herkes geç kalıyor. O yüzden ülkeye 15 dakika fazladan zaman verilmiş."

MODERN BİLİM İLE GELENEK AYNI ANDA YAŞIYOR

77 yaşındaki astronomi ve astroloji uzmanı Shree Krishna Adhikari, yıllarca takvim hesaplamalarını yapan komiteye başkanlık etti. Adhikari, eski yöntemlerin bazı hatalara yol açabildiğini belirterek modern hesaplamaların önemine dikkat çekiyor. Ancak buna rağmen geleneksel takvim sisteminin terk edilmesine de karşı çıkıyor.

Adhikari'ye göre geçmişten gelen miras, Nepal kimliğinin ayrılmaz parçalarından biri.

DÜNYADAKİ TEK DİKDÖRTGEN OLMAYAN BAYRAĞA SAHİP

Nepal'in farklılığı sadece zamanla sınırlı değil. İki üçgenden oluşan bayrağı, dünyadaki tek dikdörtgen olmayan ulusal bayrak olma özelliğini taşıyor. Bayraktaki güneş ve ay sembolleri ise ülkenin kültürel mirasını temsil ediyor.