Haritadan silinmek üzereler! Dünyanın en hızlı kuruyan 9 gölü

Bir zamanlar yaşamın merkezinde bulunan göller, nehirler ve bataklıklar bugün ciddi bir su kaybıyla karşı karşıya. Farklı yıllara ait uydu görüntüleri, dünyanın çeşitli bölgelerinde yaşanan değişimin boyutunu gözler önüne seriyor. Kuraklık, yükselen sıcaklıklar, su kaynaklarının yönünün değiştirilmesi ve artan insan talebi nedeniyle bazı alanlar birkaç on yıl içinde tanınmaz hale geldi.

SU KAYBI NEDEN HIZLANDI?

Su kaynaklarındaki küçülme tek bir nedene bağlanmıyor. Bilim insanlarına göre iklim değişikliği, uzun süren kuraklıklar, tarımsal sulama, nüfus artışı ve kontrolsüz yeraltı suyu kullanımı birçok bölgede aynı anda etkili oluyor.

Uydu görüntüleri ise rakamların anlatmakta zorlandığı değişimi doğrudan görünür hale getiriyor.

PARANA NEHRİ (ARJANTİN)

Yaklaşık 4 bin 900 kilometre uzunluğundaki Parana Nehri, Güney Amerika'nın en önemli ticaret yollarından biri olarak kabul ediliyor. Brezilya, Paraguay ve Arjantin'i birbirine bağlayan nehirde son yıllarda su seviyeleri belirgin şekilde düştü.

1990 ile 2026 yılları arasında kaydedilen uydu görüntüleri, Rosario Limanı çevresinde nehir yatağının bazı bölümlerinin açığa çıktığını ve yeni adacıkların oluştuğunu gösterdi. Uzun süren kuraklık, su kaybının başlıca nedenleri arasında yer alıyor.

POOPO GÖLÜ (BOLİVYA)

Bir dönem Bolivya'nın ikinci büyük gölü olan Poopo Gölü, deniz seviyesinden yaklaşık 3 bin 700 metre yüksekte bulunuyordu. Yaklaşık bin kilometrekarelik alana sahip olan göl, balıkçılık faaliyetleri ve Uru halkının yaşamı için önemliydi. Ancak 1984 ile 2020 yılları arasında yaşanan değişim, gölün büyük bölümünün kuruduğunu ortaya koydu.

Kuraklık, su yönlendirmeleri ve küresel ısınma nedeniyle geniş alanlar tuzlu düzlüklere dönüştü.

NGAMİ GÖLÜ (BOTSVANA)

Botsvana'daki Okavango Deltası'nın güneybatısında bulunan Ngami Gölü, bölgeye ulaşan su miktarına bağlı olarak zaman zaman genişliyor, zaman zaman küçülüyor. Ancak 1984 ve 2020 yıllarına ait görüntüler, uzun süren kuraklıklar ve düzensiz su akışı nedeniyle gölün bazı dönemlerde neredeyse tamamen kuruduğunu ortaya koydu.

ACULEO GÖLÜ (ŞİLİ)

Şili'nin başkenti Santiago yakınlarında bulunan Aculeo Gölü, geçmişte önemli bir su kaynağı ve rekreasyon alanı olarak kullanılıyordu. 2007 ve 2026 yılları arasındaki uydu görüntüleri, gölün büyük ölçüde kuruduğunu gösterdi. Uzmanlar, uzun süren kuraklık ve su kıtlığının göldeki kaybı hızlandırdığına dikkat çekiyor.

URMİYE GÖLÜ (İRAN)

Bir zamanlar Orta Doğu'nun en büyük tuzlu su göllerinden biri olan Urmiye Gölü, 1990'lı yıllarda yaklaşık 6 bin kilometrekarelik alana sahipti. Günümüzde ise gölün yüzeyi yaklaşık 581 kilometrekareye kadar geriledi.

Ardı ardına gelen kuraklıklar, tarımsal sulama faaliyetleri, nehirlerin yönünün değiştirilmesi ve yeraltı suyu kullanımı göldeki küçülmeyi hızlandırdı.

EL-CİBAYŞ GÖLÜ (IRAK)

Irak'ın güneyinde bulunan El-Çibayş Bataklıkları, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Mezopotamya Sulak Alanları'nın önemli parçaları arasında bulunuyor. Dicle ve Fırat nehirlerinden beslenen bölge, Orta Doğu'nun en önemli sulak alan ekosistemlerinden biri olarak gösteriliyor. Ancak 1984 ile 2020 yılları arasında çekilen görüntüler, bataklık alanlarının önemli ölçüde değişime uğradığını ortaya koydu.

AMBOVOMBE (MADAGASKAR)

Madagaskar'ın güneyindeki Ambovombe bölgesi uzun yıllardır kuraklıkla mücadele ediyor. 1985 ile 2020 yıllarına ait görüntüler, su kaynaklarının ve tarım alanlarının ciddi zarar gördüğünü gösterdi. Yetersiz yağışlar, yükselen sıcaklıklar ve kum fırtınaları bölgede yaşayan insanların geçim kaynaklarını da olumsuz etkiliyor.

FAGUİBİNE GÖLÜ (MALİ)

Mali'nin kuzeyinde, Sahra Çölü'nün kenarında bulunan Faguibine Gölü geçmişte Nijer Nehri'nin taşkın sularıyla besleniyordu. Ancak 1984 ile 2020 yılları arasında yaşanan değişim, gölün büyük ölçüde kuruduğunu gösterdi.

Azalan taşkınlar, kuraklık ve tortu birikimi bölgedeki çölleşmeyi hızlandırırken, yerel halkın suya ve otlaklara erişimini de zorlaştırdı.

MEAD GÖLÜ (ABD)

Nevada ile Arizona sınırında bulunan Mead Gölü, Amerika Birleşik Devletleri'nin kapasite bakımından en büyük rezervuarı olarak biliniyor. Hoover Barajı'nın inşa edilmesiyle oluşturulan rezervuar, milyonlarca insanın su ihtiyacını karşılıyor. Ancak 1984 ile 2020 yılları arasında kaydedilen görüntüler, göldeki su seviyesinin ciddi ölçüde gerilediğini ortaya koydu.