Doğduğunuz ay sağlığınızı nasıl etkiliyor? O aylarda doğanlar riskte!

İlkbaharda doğanların bazı hastalıklara yakalanma riskinin sonbaharda doğanlara göre daha yüksek olabileceği öne sürüldü. Oxford Üniversitesi'nden bilim insanları, hamilelikte güneş ışığına maruz kalma ve D vitamini düzeyinin bu farkta rol oynayabileceğini belirtirken, uzmanlar bireysel risklerin sınırlı olduğunun da altını çiziyor.

Doğduğunuz ay sağlığınızı nasıl etkiliyor? O aylarda doğanlar riskte! 1

Doğduğunuz ay gerçekten sağlığınızı etkileyebilir mi? Bilim dünyasında uzun yıllardır araştırılan bu soru yeniden gündemde. Oxford Üniversitesi'nden bilim insanlarının paylaştığı değerlendirmelere göre doğum mevsimi ile bazı hastalıkların görülme riski arasında dikkat çekici bir ilişki bulunuyor. Araştırmacılar, bu etkinin temelinde annenin gebelik döneminde maruz kaldığı güneş ışığı ve buna bağlı oluşan D vitamini seviyesinin yer alabileceğini ifade ediyor.

Doğduğunuz ay sağlığınızı nasıl etkiliyor? O aylarda doğanlar riskte! 2

İLKBAHARDA DOĞANLARDA BAZI HASTALIKLARIN RİSKİ DAHA YÜKSEK OLABİLİR

Oxford Üniversitesi Sirkadiyen Nörobilim Bölüm Başkanı Prof. Russell Foster, Cheltenham Bilim Festivali'nde sunduğu değerlendirmelerde, ilkbaharda doğan bebeklerin sonbaharda doğanlara kıyasla bazı hastalıklara yakalanma riskinin daha yüksek göründüğünü söyledi.

Araştırmalarda özellikle şu hastalıklar öne çıkıyor:

  • Astım
  • Otizm
  • Şizofreni
  • Multipl Skleroz (MS)
  • Alzheimer hastalığı

Prof. Foster, doğum ayının gelecekteki sağlık üzerinde etkili olmasının ilk bakışta şaşırtıcı görünebileceğini ancak çok sayıda epidemiyolojik çalışmanın bu ilişkiyi desteklediğini belirtti.

Doğduğunuz ay sağlığınızı nasıl etkiliyor? O aylarda doğanlar riskte! 3

BİLİM İNSANLARI D VİTAMİNİNE DİKKAT ÇEKİYOR

Araştırmacılara göre en güçlü olasılıklardan biri, annenin hamilelik sürecinde aldığı güneş ışığı miktarı. Güneş ışığı sayesinde vücutta sentezlenen D vitamininin, anne karnındaki gelişim sırasında binlerce genin çalışmasını düzenleyen önemli biyolojik süreçlerde görev aldığı ifade ediliyor.

Bilim insanları, kesin mekanizmaların henüz tam olarak çözülemediğini vurgulasa da D vitamini yetersizliğinin ilerleyen yıllarda bazı hastalıklara karşı dolaylı bir hassasiyet oluşturabileceğine yönelik kanıtların giderek güçlendiğini belirtiyor.

Doğduğunuz ay sağlığınızı nasıl etkiliyor? O aylarda doğanlar riskte! 4

KUZEY VE GÜNEY YARIM KÜREDE DİKKAT ÇEKEN BENZER TABLO

Epidemiyolojik veriler, kuzey yarım kürede mart-mayıs ayları arasında doğan kişilerde bazı hastalıkların riskinin daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Buna karşılık kasım ayında doğanlarda ortalama risk seviyelerinin daha düşük olduğu görülüyor.

Araştırmanın dikkat çeken yönlerinden biri ise güney yarım kürede aynı eğilimin yaklaşık altı ay kaymış şekilde gözlenmesi. Bilim insanları bunu, mevsimsel etkinin önemli göstergelerinden biri olarak değerlendiriyor.

Doğduğunuz ay sağlığınızı nasıl etkiliyor? O aylarda doğanlar riskte! 5

DOĞUM AYI YAŞAM SÜRESİNİ DE ETKİLEYEBİLİR Mİ?

Araştırmalarda incelenen en dikkat çekici başlıklardan biri de yaşam süresi oldu. 1970-2000 yılları arasında hayatını kaybeden 2 milyondan fazla Danimarkalı ve Avusturyalının verilerini inceleyen araştırmada:

ABD'de yapılan benzer araştırmalar ise sonbaharda doğan bireylerin ilkbaharda doğanlara göre yaklaşık 160 gün daha uzun yaşadığını ortaya koydu. Araştırmacılar, bu farkların toplum genelinde istatistiksel olarak anlamlı olduğunu ancak bireysel yaşam süresi açısından belirleyici olmadığını vurguluyor.

Doğduğunuz ay sağlığınızı nasıl etkiliyor? O aylarda doğanlar riskte! 6

MS RİSKİ NEDEN BAZI BÖLGELERDE DAHA YÜKSEK?

Çalışmalarda en güçlü ilişkilerden biri Multipl Skleroz (MS) hastalığında görüldü. Verilere göre İskoçya'da nisan ayında doğan bebeklerin MS geliştirme riski, kasım ayında doğanlara göre yaklaşık yüzde 50 daha yüksek.

Benzer enlemde bulunan Norveç'in kıyı bölgelerinde ise aynı riskin daha düşük olduğu belirlendi. Oxford Üniversitesi Klinik Nöroloğu Prof. George Ebers, bunun D vitamini bakımından zengin yağlı balık tüketimiyle ilişkili olabileceğini ifade ediyor. Norveç'in iç kesimlerinde ise balık tüketiminin azalmasıyla birlikte MS görülme sıklığının yeniden yükseldiği belirtiliyor.

Doğduğunuz ay sağlığınızı nasıl etkiliyor? O aylarda doğanlar riskte! 7

UZMANLAR UYARDI: SONUÇLAR BİREYSEL KADER ANLAMINA GELMİYOR

Cambridge Üniversitesi'nde risk algısı üzerine çalışan Prof. David Spiegelhalter ise araştırmaların yanlış yorumlanmaması gerektiğini söylüyor. Spiegelhalter'e göre milyonlarca kişinin verisi incelendiğinde küçük farklılıklar bile istatistiksel olarak anlamlı hale gelebiliyor. Ancak bu durum, tek bir kişinin sağlık geleceğinin yalnızca doğduğu aya göre şekilleneceği anlamına gelmiyor.

Uzman, mevcut bulguların bireysel risk açısından sınırlı önem taşıdığını ve doğum ayına göre yaşam planlaması yapmanın bilimsel olarak doğru bir yaklaşım olmayacağını ifade ediyor.

Doğduğunuz ay sağlığınızı nasıl etkiliyor? O aylarda doğanlar riskte! 8

ANNE ADAYLARI NE YAPMALI?

Bilim insanları, hamilelik planlamasından çok gebelik sürecindeki sağlıklı yaşam alışkanlıklarına odaklanılması gerektiğini belirtiyor. Uzmanların öne çıkardığı başlıca öneriler şunlar:

  • Doktor kontrolünde D vitamini düzeyinin takip edilmesi
  • Güvenli ve yeterli güneş ışığı alınması
  • Dengeli beslenme alışkanlıklarının sürdürülmesi
  • Gerekli durumlarda hekim önerisiyle D vitamini desteği kullanılması
A Haber
Mobil uygulamalarımızı indirin