Yeni “Yalta” düzeni mi kuruluyor? Üç lider tek masa… “Coğrafi ve jeopolitik kaynaklar paylaşılıyor”
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Çin'deki tarihi buluşması, yeni bir “Yalta” düzeninin kurulup kurulmadığı sorusunu gündeme taşıdı. Üç nükleer gücün aynı masada buluşmasını A Haber ekranlarında değerlendiren Askeri Stratejist Doç. Dr. Cüneyt Küsmez, küresel güç mücadelesine dikkat çekerek “Coğrafi ve jeopolitik kaynakların paylaşımı söz konusu” diyerek çarpıcı tespitlerde bulundu.
Dünyanın gözü bu zirveye çevrildi! Üç nükleer güç aynı masada buluşurken, küresel dengeleri değiştirecek kritik zirve dünya gündemine oturdu. Trump, Cinping ve Putin'in Çin'deki buluşmasını uzman isim A Haber'de değerlendirdi.
YENİ DÜNYA DÜZENİNİN KUTUPLARI BELİRLENDİ
Zirvenin ekonomik boyutunun ötesinde üç nükleer gücün bir araya gelişinin askeri ve jeopolitik anlamının sorgulanması üzerine değerlendirmelerde bulunan Askeri Stratejist Doç. Dr. Cüneyt Küsmez, "Görünürde bir ekonomik birlikteliğin boyutları belki tartışılacak ama aslında öyle değil. Üç liderin bir araya gelmesi; dünyanın küresel politikalarında kimin neyi nasıl yaptığı, kimin gücünün ne kadar olduğu ve politikaları belirleyenlerin ne derece etkili olduğunun tartışılacağı bir zemin sunuyor." ifadelerini kullandı.

Süreci tarihi dönüm noktalarıyla kıyaslayan Doç. Dr. Cüneyt Küsmez, "İkinci Dünya Harbi'nin sonucundaki Yalta Konferansı'nda dünyanın parselizasyonu revizyonistler ve statükocular arasında nasıl gerçekleştiyse, bu zirve de yeni dünya düzeninde önümüzdeki uzun vadede belki onun ilk başlangıcı olacak. Çünkü çok kutuplu bir dünya düzenine doğru gidiş var ve o kutuplar bu toplantıda artık netleşti; Çin, Rusya ve Amerika bunun en başat aktörleridir." sözleriyle aktardı.
"COĞRAFİ VE JEOPOLİTİK KAYNAKLARIN PAYLAŞIMI…"
Kaynakların paylaşımına dikkat çeken Doç. Dr. Cüneyt Küsmez, "Sanırım burada coğrafi ve jeopolitik olarak kaynakların kullanımının bir paylaşımı var. Amerika, Asya-Pasifik ve bunların arasında kalan bir Rusya tablosu mevcut. Bu kaynakların ve taşınmasını sağlayan enerji hatlarının ne ölçüde şekilleneceği, olası bir krizde askeri ve politik uygulamaların nasıl ortaya çıkacağı konuşuluyor. Dolayısıyla bu ülkelerin ellerindeki nükleer güç de temel belirleyici faktör olacaktır." dedi.

TARİHİ YALTA BENZETMESİ: İNGİLTERE GÖLGEDE KALMIŞTI
Yalta Konferansı'nda Nazi Almanyası gibi somut bir düşmana karşı ABD, İngiltere ve Rusya'nın masada yer aldığı hatırlatılarak bugünkü zirvenin hedeflerinin sorulması üzerine Doç. Dr. Cüneyt Küsmez, "Yalta'da Almanya'nın ötesinde, savaş sonrasındaki dünyanın ve özellikle Avrupa'nın nasıl şekilleneceği belirleniyordu. 1945 yılı İkinci Dünya Harbi'nin son aşamalarıydı; Almanya'nın yenilgisi henüz resmiyete kavuşmamıştı ancak neticelenmek üzereydi. Dolayısıyla Doğu Avrupa'da, yani Rusya ile Avrupa arasındaki ülkelerin geleceğine dair bir parselizasyon söz konusuydu." ifadelerini kullandı.
O dönemde inisiyatifin dağılımına değinen Doç. Dr. Cüneyt Küsmez, "Fikri paylaşım üç lider üzerinden yapıldı ve son noktayı Sovyet Rusya koydu. Çünkü Rusya gerçekten inisiyatifi ele almış ve harbin sonunda çok güçlü bir konuma ulaşmıştı. İngiltere ise Amerika'nın gölgesinde kalarak ve Amerika sayesinde Avrupa'nın Alman işgalinden kurtulmasının bir örneğini teşkil etmişti. Dolayısıyla İngiltere'nin Yalta'da küresel konumundan biraz daha düştüğünü, Amerika ve Rusya'nın ise öne çıktığını görmüştük." değerlendirmesinde bulundu.

"İNGİLTERE AVRUPA'YA SIKIŞTI, MASADA YERİNİ ÇİN ALDI"
İngiltere'nin küresel arenadaki etkisini tamamen yitirip yitirmediği, Rus karşıtlığını bu sebeple mi tırmandırdığı ve oluşan yeni denklemde yerini Çin'e mi bıraktığı yönündeki değerlendirmeleri onaylayan Doç. Dr. Cüneyt Küsmez, "Evet, aynen öyle. Bu üçlü konumlamada artık İngiltere yerine Çin'i görüyoruz. İngiltere günümüzde Amerikan politikalarının, özellikle Washington'ın Avrupa'da uyguladığı stratejilerin temsilcisi durumundadır." ifadelerini kullandı.
Avrupa içi dengelere dikkat çeken Doç. Dr. Cüneyt Küsmez, "Amerika, Avrupa'yı kendi güdümünden çıkartıp kendi kendine yeter bir konuma sokmak istiyor ve burada en büyük rolü İngiltere'ye veriyor. Buradan şunu anlıyoruz: İngiltere daha küçülmüş, Avrupa içerisine sıkışmış ve Almanya ile Fransa liderliği arasındaki o görünmeyen rekabetin uygulayıcısı konumuna gelmiştir. Küresel politikalarda artık İngiltere'yi pek görmüyoruz; nitekim İsrail bile İngiltere'yi artık Orta Doğu'da tanımıyor, Netanyahu'nun son dönem demeçlerinde de bu durum açıkça görülüyor." sözleriyle durumu özetledi.
ABD'nin kıtadan çekilme stratejisini ve Çin'in yeni pozisyonunu aktaran Doç. Dr. Cüneyt Küsmez, "Yeni dünya düzeninde İngiltere'ye nasıl bir rol biçileceği Avrupa ve çevresindeki jeopolitik şartlarla şekilleniyor. Amerika küresel politikalarında sorumluluk alanlarını belirlemiş gibi duruyor; Latin Amerika, Güney Amerika, Pasifik, Asya ve Orta Doğu'nun bir kısmı kendi üzerinden gidiyor. Ancak Amerika, 1939 ve 1945'ten beri bütün yükünü çektiği ve ayağının saplandığı Avrupa'dan artık kurtulmak istiyor ve bu rolü İngiltere'ye devrediyor. Bu yüzden İngiltere bu zirvede yok. Gerçekleşen bu zirve, ekonomik bir birlikteliğin çok ötesinde dünya liderlerinin yeni bir konumlanışını gösteriyor. Bundan sonra Çin'i sadece dünya ticaretinde değil; Orta Doğu'da, Güney Amerika'da ve Asya-Pasifik'te, yani küresel politikalarda çok daha fazla göreceğiz." ifadeleriyle sözlerini tamamladı.
