Babülmendep krizi küresel ticareti vurdu! LNG ve petrol maliyetlerinde artış
Husilerin Babülmendep Boğazı'nın kontrolünü ele geçirdiğini açıklamasının ardından küresel ticaret trafiği ciddi oranda düşerken, Brent petrol fiyatlarının 110 dolara ulaşması enerjideki yeni krizi gündeme getirdi. Petrol ticaretinde yüzde 11'i LNG'nin ise yüzde 8'inin geçiş güzergahı olan Babülmendep Boğazı'nın kapanması durumunda ortaya çıkacak senaryolar A Haber'de masaya yatırıldı. Enerji uzmanı Altuğ Karataş LNG ve petrol ticaretinin Babülmendep'ten Ümit Burnu'na kaydığını ve bu rotanın büyük bir maliyet artışına neden olduğunu belirtti.
İran destekli Husilerin Yemen'de kıyı kentlerini ele geçirmesi ve Suudi Arabistan sınırına düzenlediği saldırılar sürerken, milis güçlerin Babülmendep Boğazı'nda fiili kontrol sağladıklarını açıklaması dünya ticaretindeki sevkiyatın yarı yarıya düşürmesine neden oldu.
Kızıldeniz'deki kriz başta Brent petrol fiyatlarının yükselmesine neden olurken, Babülmendep Boğazı'nın kapanması durumunda küresel enerji ticaretini nasıl etkileyeceği gündemde en çok konuşulan başlıklar arasında yerini aldı. A Haber'e konuk olan enerji uzmanı Altuğ Karataş, gazeteci Bülent Erandaç, askeri stratejist Doç. Dr. Kemal Olçar Yemen'deki son durumu ve dünya ticaretinin önümüzdeki seyrine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
BABÜLMENDEP'TE SEVKİYAT YARI YARIYA DÜŞTÜ
Kızıldeniz hattındaki sevkiyat grafiklerini değerlendiren Enerji Uzmanı Altuğ Karataş, "Husilerin saldırıları bugün olmadı, daha önceden de oldu ve olduğu müddetçe iki farklı grafik göstereceğim. Babülmendep'ten geçen petrol 2023'te 9.3 milyon varilken, 2024'te Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre 4.1'e, 2025'te 4.5'e ve 4.8'e geriledi; yani yaklaşık yarı yarıya düşmüş durumda" ifadelerini kullandı.
"LNG VE PETROL ÜMİT BURNUNA SEVK EDİLİYOR"
Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatında çok daha çarpıcı bir tablonun ortaya çıktığına işaret eden Enerji Uzmanı Altuğ Karataş,"LNG tarafı daha da ilginç. Ümit Burnu'ndan, yani son 5-10 yılda son derece popüler olan sıvılaştırılmış doğal gazın geçişi 2023'te 2.1 milyar metreküpken, bakın neredeyse 5 katına çıkmış 2026 projeksiyonunda. Hem petrol hem de LNG aslında Ümit Burnu'na doğru sevk ediliyor. Babülmendep'ten geçiş azalırken, Ümit Burnu'ndan geçişte 4 katı bir artış görülüyor" sözleriyle aktardı.
ROTANIN UZAMASI MALİYETLERİ FIRLATTI
Mecburi rota değişikliğinin denizcilik sektörüne ağır faturalar çıkardığını belirten enerji uzmanı Altuğ Karataş, "Gemi sahipleri bunu tercih etmek zorunda kalıyor; çünkü mesafe 17 bin ila 20 bin kilometre, yani ortalama 19 bin kilometre uzuyor. Bu tablo, orta ölçekli ve büyük petrol gemilerinde gemi başına her seferde 250 bin dolar ile 1 milyon dolar arasında bir maliyet artışı anlamına geliyor. Bu da petrolün varil fiyatına 0.3 dolar ile 1 dolar arasında etki yapabilir. Petrol tarafında bu durum çok keskin değil ama LNG'de çok daha ciddi. LNG'de metreküp başına 3 ila 8 dolar seviyesinde lojistik maliyet artışına sebep oluyor. Gemiyi 19-20 gün uzattığınızda mevcut gemi trafiğindeki gemi sayısı yetersiz kalıyor ve arz azaldığı için navlun bedelleri kıymetleniyor" değerlendirmesinde bulundu.
"KÜRESEL GÜÇLERİN MENFAATLERİ DÜNYAYI ETKİLİYOR"
Krizin perde arkasındaki finansal kazanç ağını işaret eden gazeteci Bülent Erandaç, "Bunun Ümit Burnu'ndan geçmesini isteyenler kim? Sigorta merkezi İngiltere. Küresel çetenin, küresel sermayeyi yöneten grupların buradaki menfaatlerine bakmak lazım bütün dünyada. En küçük olayda bile Ümit Burnu'ndan dolaştırıldığı anda maliyet yükseliyor. Ancak navlun fiyatları öyle büyük rakamlara ulaşıyor ki bunu yapmak zorunda kalıyorlar." ifadelerini kullandı.
"REFAH MUHAFIZI ORADAYKEN GEMİLER NEDEN DOLAŞIYOR?"
Batılı donanmaların bölgedeki varlığına rağmen gemilerin yönlendirilmesini sorgulayan askeri stratejist Doç. Dr. Kemal Olçar, "Burada bir tuhaflık var. 2023'ün sonunda Kızıldeniz'de bir 'Refah Muhafızı' birliği kuruldu. Amerikalılar orada, Fransızlar orada, İngilizler orada, İsrail denen katil sürüsü orada. Adamlar Kızıldeniz'i açık tutmak için bir filo kurdular ve hâlâ oradalar. Nasıl oluyor da Babülmendep'ten geçişi engelliyorsunuz da bütün Afrika'yı dolandırıyorsunuz? O zaman onlar tutuyor geçmeyin kardeşim diye navlunun artması için. Husilerin tek başına gücü buna yeter mi?" şeklinde konuştu.
RUS PETROLÜ VE GAZINDA HUSİ SEÇİCİLİĞİ
Bölgedeki deniz taşımacılığının dinamiklerini ve Rusya faktörünü açıklayan enerji uzmanı Altuğ Karataş, "Gemi ticareti yapanlar, Hürmüz Boğazı kapandığında nasıl gemilerini geçirmedilerse, risklere karşı bunu yapmak istemedilerse kimse onları zorlayamaz. Ancak doğru bir yaklaşım var; Rusya, Ukrayna savaşından sonra Avrupa pazarını kaybettiği için Hindistan ve Çin'e yöneldi. Peki bu enerji nereden geçecek? Hem bizim boğazlarımızdan hem de Süveyş ve Babülmendep'ten geçecek. Bölgenin tıkanması Rus petrolü ve gazını engellemeye mi yönelik sorusu akıllara gelebilir. Fakat Husiler, Rus gemilerine saldırı yapmıyor. Tıpkı Hürmüz'de olduğu gibi burada da bir seçicilik var. Rus gemilerinin geçişinin azaldığı kanaatinde değilim; Rus petrolü ve gazı Çin ile Hindistan'a bu hat üzerinden gitmeye devam ediyor." ifadeleriyle sözlerini noktaladı.
