İsrail'den İran'a misilleme! Uzman isimler gelişmeleri A Haber’de değerlendirdi

Uluslararası ilişkiler uzmanı Doç. Dr. Mesut Şöhret: Beklentilere göre İsrail açısından bakılırsa yapılan misilleme dağ fare doğurdu gibidir. İran’ın 1 Ekim’de yaptığı saldırılarından sonra yapıla açıklamalar çok sertti ancak gelinen noktada saldırının İran’a zarar vermediğini söyleyebiliriz.

Stratejik ve sembolik olarak füze yapan tesislerinin hedef alındığını görüyoruz. İsrail burada ‘İran’a bana saldırdığın füzelerin tesislerini gelir vururum’ diyor. Saldırıları danışıklı dövüş gibi hissediyorum. İran’ın yapmış olduğu saldırılar da aslında böyle seyretti. ABD yönetimi her iki tarafla görüşerek saldırıların çok da tırmandırmayacak şekilde yapılmasını sağladı. İsrail karşılık verdi İran zara görmedi ABD organize etti. Bütün aktörlerin mutlu olduğu saldırı gerçekleşti.

Terör ve güvenlik uzmanı Ömer Faruk Koca: İran ile İsrail arasında çok cılız anlaşarak birbirine haber vererek boyutunun ne kadar olacağını öngörecek şekilde saldırı olmuştur. Burada ABD vekil İsrail’de tetikçidir. ABD, İsrail istediği şekilde yönetiyor ve Orta Doğu’da dış karakol olarak kullanıyor. İsrail ABD’nin şımarık çocuğudur.  

Terör ve güvenlik uzmanı Doç. Dr. Ali Fuat Gökçe: İsrail’in yapmış olduğu beklediğimiz bir misillemeydi. Askeri tesislere yönelik bir saldırı yapıldı. Nükleer ve petrol tesislerinin vurulmasına uluslararası konjonktür izin vermiyordu ve ABD’de bunu engelledi.

Bu olay burada kapandı ancak bundan sonra İsrail’in izleyeceği politika gidişatı değiştirecektir. Eğer İsrail agresif bir yol izlemeyi tercih ederse İran cevap verecektir. İran cevap verme hakkı olduğunu BM 51. madde olarak saklı tutsa da burada farklı yollar göreceğiz.

Terör ve güvenlik uzmanı Coşkun Başbuğ: İsrail’in yapmış olduğu misilleme de bir sürpriz yok. Ama süreci geçiştirmek için yapılan kamuoyunda biriken öfkeyi dindirmek için bir misilleme yapıldı. Ben askeri tesislerin vurulacağını düşünüyordum ve öyle de oldu. Nükleer ve petrol tesislerin vurulmayacağını ifade etmiştim.

Buralara yapılacak saldırılar ciddi sonuçlar doğurur. Petrol tesislerin vurulmuş olsaydı bugün çok farklı petrol fiyatları konuşacaktık. Seçime giden ve ekonomide sıkıntı yaşayan ABD için böyle bir saldırı sıkıntı yaratacaktı.

Akademisyen Dr. Necmettin Mutlu: İran seçimlerinden durum okuması yaparsak reformistler ile Devrim Muhafızları arsından ciddi bir görüş ayrılığı var. Nükleer çalışmalar nedeniyle uygulanan yaptırımlar nedeniyle İran’ın ekonomisi zayıflamış yolsuzluklar ve yasaklar ciddi tartışmaları doğurmuştur. Pezeşkiyan uluslararası toplumda İran’ın imajını düzeltmek ajandası ile göreve geldi. Politikalar da böyle şekillendi.

PSİKOLOJİK HARBİ İRAN KAZANDI

İsrail ile yaşanan gerilim içeride Devrim Muhafızlarını güçlendiren bir olgudur. İran ve İsrail karşılıklı saldırılar ile iç kamuoylarını birleştiriyor. İran, Devrim Muhafızlarına olan tepkiyi dizginliyor. Kontrollü gerilim İsrail ve İran’ın işine yarıyor. ABD burada sürece dahil olup nükleer tesislere yönelik konvansiyonel saldırıyı engelledi. Petrol tesislerine yönelik saldırıda ekonomik endişeler nedeniyle engellendi. İran Hürmüz Boğazı’nı kapatmakla tehdit etti. İsrail’in saldırısı sembolik bir saldırıdır. İran psikolojik savaşı kazandı. Halk normla yaşayışına devam ediyor. İran saldırısında İsrail halkı sığınaklara kaçmıştı. İran’ın konvansiyonel savaşı kazanıp kazanmayacağı Lübnan ve Gazze’de belli olacak.

Stratejist Mehmet Bozkuş: İsrail’in toplantı görüntülerini analiz ettiğimizde bir moral bozukluğu ve çöküntü görüyoruz. Bağlantı kopukluğu ve başarısızlık var. Bundan sonra İsrail algılar ve propagandalar ile saldırıyı büyük göstermek isteyecektir.

İsrail yöneticileri arasında yaşanan çatışama ayyuka çıkmıştır. İran’da halkın çok sakin şekilde hayatına devam ettiğini A Haber’de ekran gelen görüntülerden görebiliyoruz. Bu bir psikolojik üstünlük İran halkında bulunuyor

Terör ve güvenlik uzmanı İsmail Cingöz: İran ilk etapta bir sessiz kalacaktır. İran sabır politikasını uyguladığını söylüyor ancak bu saatten sonra vursa da inandırıcılığını kaybetmiştir. İran tarafından yapılan füze saldırılar başarısız olmuştur. Balistik füze saldırıları da çok etkili olmamıştır.

İsrail son olarak yaptığı saldırlar da çok etkili olmamıştır. İran ve İsrail sıkıştıkları zaman birbirlerini adeta partner gibi kullanıp saldırı yapıyor gibi davranıyorlar. Genellikle kıyıdan köşeden noktalar vurulur.

Uluslararası ilişkiler uzmanı Prof. Dr. Esat Arslan: Tesnim ajansını takip ettiğiniz zaman oradan gelen bilgiler İsrail’in ki ile farklıdır. 100 savaş uçağı katılmadı. Saldırının kısıtlı olduğu belirtiyor. İsrail’den gelen toplantı görüntülerine bakılırsa İsrail’in zayıf saldırısını büyük gösterme çabası var. Radar tesisleri hedef alınmış.

Artık bölgede İsrail ve ABD’nin caydırıcılığı geride kalmıştır. Siyonist rejiminin kendilerinin küçük karşı koyma çabaları ABD’deki Yahudi seçmene büyük gösterme gayretleri akamete uğramıştır. Suudi Arabistan, İsrail’in İran’a yönelik saldırısını kınadı. Bu yeni bir adımdır. Bu Çin’in bölgedeki adımlarının ortaya koymaktadır. İran’ın maruz kaldığı askeri saldırı egemenliğin ihlalidir çıkışı kıymetlidir. Artık saflar sıklaşıyor. ABD’nin hiç beklemediği öfkenin bütünleştirdiği toplumlar olarak karşısına çıkmıştır.

İsrail’in hedef aldığı yerlerin hepsi insanların yaşadığı yerlere uzak yerler. Hiçbir can kaybının olmaması için seçilmiş yerler. Tahran’da simgesel olarak Hümeyni’nin türbesinin yakınındaki bir S-300 hava bataryası vuruldu. Bunu kesin bir bilgi olarak veriyorum. Burada Tahran’a siyasi olarak da mesajlar veriliyor.

İlk dalgadan sonra silah üretim tesislerini hedef aldı. İHA’lar, SİHA’lar ve yedek parça üretim yerleri hedef alındı. Füze üretim yerleri de hedef alınan yerler arasında. Huzistan, İlam ve Tahran hedef alındı. ABD’nin baskıları ise yaramış ve nükleer ve petrol kelimesi geçen hiçbir yer hedef alınmamış durumda. İsrail tarafından İran’a bu bildirilmiş. Karşılıklı saldırıları bitirmek için böyle bir yol izlendi.

Havada yakıt ikmali yapılan Irak hava sahasının güneyi olarak görünüyor. Suriye sahasında hareketlilik yaşandı. F-15 ve F-16’lar alçak uçuş yaparak yem olarak kullanıldı ve F-35’ler atmosfere yakın uçarak ilerlemiş. İran’ın açıkladığı gibi değil oldukça hasarlı bir bombalanma yaşanmış durumda.

Orta Doğu uzmanı Mete Sohtaoğlu: İsrail’in ilk saldırısı İran’ın hava savunma sistemlerini hedef aldı. İçinde tanker uçaklarının da olduğu 100 civarı uçaklarla İran’a saldırılar düzenlendi. ABD’ye ait EP-18 elektronik taarruz uçağı da hava grubunu korumak için harekata katıldı. Sinyal karıştırıcı görevi yaptı ve yerden gelecek saldırıları engelledi. ABD bir tek bu konuda destek verdi savaş uçağı olarak destek sağlamadı.

Uluslararası ilişkiler uzmanı Dr. Cihan Günyel: İran, Haniye ve Nasrallah suikastlarından sonra ABD’ye bildirmeden İsrail’e balistik füzeleri gönderdi ve coğrafi, stratejik anlamda zayıf olduğunun mesajını verdi. İran burada caydırıcılığını ortaya koydu ve ABD bunu kabul etti.

Askeri stratejist İbrahim Keleş: İsrail’in tamamı İran’ın Tebriz şehri kadar değil. İran buradan  daha öteye gitmez. İran’ın saha savunma sistemleri konusunda zayıf olduğunu dile getirmiştim. Onlarda S-300’ler var ve bazı geliştirdikleri sistemler var. Bazı füzeleri yakalamışlar bazıları da isabet etmiş.

İran’ın coğrafyası çok büyük her yere hava savunma sistemi kurması çok mümkün değil. İran ile İsrail’in hava savunma sistemlerini karşılaştırdığımızda hataya düşeriz.