Ağaç A.Ş.'de ihale skandalı! Fidanlığa ağaçlar yığılmış, ihaleler sonradan açılmış
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) iştiraklerinden Ağaç A.Ş.’ye yönelik yolsuzluk ve ihaleye fesat karıştırma davasında, eski Satın Alma Müdürü Selim Marangoz’un mahkemedeki ifadeleri dikkat çekti. Etkin pişmanlıktan yararlanan Marangoz, kurum yöneticilerinin birbirlerini tedarikçilerden para toplamakla suçladığını, bazı alımların ihalesiz yapıldığını ve teslim edilen ürünler için sonradan ihale düzenlendiğini anlattı.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinden Ağaç A.Ş.'ye yönelik yürütülen yolsuzluk ve ihaleye fesat karıştırma davasında, eski Satın Alma Müdürü Selim Marangoz'un mahkeme huzurundaki itirafları kamu kaynaklarının nasıl yağmalandığını gözler önüne serdi.
Etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanan Marangoz, kurumun tepesindeki isimlerin birbirini "tedarikçilerden zorla para toplamakla" suçladığı kirli savaşı, açık ihalelerden kaçmak için parçalanan dosyaları ve teslimatı aylar önce yapılmış mallara sonradan nasıl geriye dönük "kılıf ihaleler" açıldığını anlattı.
"SEN SADECE ÖNÜNE GELENİ İMZALA"
İfadenin en sarsıcı bölümü, Ağaç A.Ş.'nin tepe yönetiminde dönen karşılıklı şantaj ve suçlama trafiği oldu. 2024 sonunda emekliliğe hazırlanırken aniden Satın Alma Müdürlüğü koltuğuna oturtulduğunu belirten Marangoz, göreve başladığı an Genel Müdür Ali Sukas ile görevden alınan eski Satın Alma Müdürü Ümit Polat'ın kanlı bıçaklı rüşvet kavgasının ortasında kaldığını şu sözlerle deşifre etti:
"Genel Müdürümüz Ali Sukas göreve başlarken beni uyardı; selefim Ümit Polat'ın kendi adını kullanarak 'Ali Sukas istiyor' diye tedarikçilerden zorla para topladığını, bu yüzden görevden alındığını söyledi. Ancak koltuğa oturur oturmaz bu kez Ümit Polat yanıma geldi ve tam tersini anlattı: 'Genel Müdür Ali Bey konusunda çok dikkatli ol, seni maşa gibi kullanacak ve tedarikçi firmalar üzerinden senden para talep ettirmeye çalışacak' dedi. Açıkçası her iki taraf da birbirini tedarikçilerden haraç toplamakla suçluyordu. Ben tecrübesiz olduğumu söylememe rağmen Genel Müdür bana 'Kurumda 20 yıllık geçmişin var, herkes sana güveniyor, geçmişi temiz biri lazım. Sen sadece önüne gelen teklifleri imzalayacaksın' demişti. Şimdi anlıyorum ki, bu kirli savaşın ortasında arkasına saklanacakları güvenilir ve hiçbir şeyden habersiz bir paravan arıyorlardı!"
Marangoz, bir süre sonra bu rüşvet söylentilerinin kurum koridorlarını aşıp basına sızması üzerine kimsenin kendisine doğrudan açık menfaat teklif etmeye cesaret edemediğini ifade etti.
"FİDANLIĞA SIĞMAYACAK KADAR ÇOK AĞAÇ YIĞILDI"
Duruşmada savcının çapraz sorgusuna yanıt veren Marangoz, fiilen gerçekleşmiş teslimatlara nasıl geriye dönük sahte ihale kılıfı uydurulduğunu tek tek itiraf etti:
- Duruşma Savcısı: "Yani ihale olmadan bir alım yapılıyor, daha sonra alım işleri bittikten sonra mı göstermelik ihale hazırlanıyor?"
- Selim Marangoz: "Evet, öyle bir durum olduğundan çok şüphelendim... Talep geldiğinde aslında mevsim geçmişti ve bitkiler çoktan fidanlığa gelmişti. Fidanlığa sığmayacak kadar çok ağaç yığıldı, Ağaç A.Ş.'nin böyle bir alıma ihtiyacı yoktu. Sonradan anladım ki, bu talep ihalesiz gerçekleştirilen alımları yasal zemine kavuşturmak için sonradan önüme getirilmişti."
Marangoz; Yaşam Peyzaj, İntaş Mimarlık ve Kent 1453 isimli firmalara malzeme alım ihaleleri açılmadan önce işlerin el altından verildiğini, malzemelerin kuruma teslim edilmeye başlanmasının ardından ihale evraklarının arkadan tamamlandığını kaydetti.
MEVZUATI DOLANMA TAKTİĞİ: "3G" OYUNUYLA YÖNETİM KURULUNDAN KAÇIRDILAR
Mahkeme tutanaklarına geçen beyanlara göre, kanunun zorunlu kıldığı açık ihale usulü ve yönetim kurulu denetimi şu yöntemlerle baypas edildi:
-
Eşik Değer Oyunu: Kamu İhale Kanunu'nun 3/g istisna limitlerinin altında kalmak ve yönetim kurulu onayını bertaraf edip Genel Müdür Ali Sukas'ın tek imzasıyla işi bitirmek için toplu alınması gereken ağaçlar kasıtlı olarak parça parça ihalelere bölündü.
-
Adrese Teslim Şartnameler: Yurt dışından ithal edilecek yapraklı ağaçların türleri önceden piyasadaki belirli firmalara fısıldandı. Bu şirketler ağaçları toplayıp stok yaptıktan sonra açılan ihaleleri, piyasada başka kimsede ürün bulunmadığı için doğrudan bu firmalar kazandı.
-
Üretim Sahası Olmayan "Torpilli" Firma: Üretim tesisi dahi bulunmayan SK Peyzaj (Murat Dağdeviren) isimli şirketin, Fidanlıklar Müdürü Kerem Celil Uzunlar'ın ısrarlı baskısıyla listeye sokulduğunu belirten Marangoz, savcının "Neden bu imtiyaz tanındı?" sorusuna ise "Başkanlığa yakınlığı vardı, duyuluyordu zaten" yanıtını verdi.
"ŞAİBELİ EVRAKA İMZA ATMAYINCA OPERASYON GELDİ"
Emekliliğini beklerken maaş cazibesiyle göreve başladığını, usulsüzlükleri fark ettikten sonra 3G kapsamındaki ağaç alım taleplerine onay vermeyeceğini beyan ettiğini söyleyen Marangoz, bu restin hemen ardından Ali Sukas'ın tutuklandığını ve kendisinin de 11 Mayıs'ta cezaevine girdiğini anlattı.
Savcılıkta tüm süreci etkin pişmanlık kapsamında itiraf etmesinin ardından tahliye edilen, ancak kuruma döner dönmez apar topar işten kovulan Marangoz; adli kontrol tedbirlerinin kaldırılarak beraatine karar verilmesini istedi. Ayrıca 2021 yılına ait 9 bin tonluk Kurnaköy hafriyat nakliyesi ihalesinde vekil sıfatıyla adına sahte imza atıldığını belirterek mahkemeden kriminal inceleme talep etti.
