Avrupa kavruluyor! "Ejderha Sıcakları" Türkiye'ye gelecek mi? Uzman isim A Haber'de yanıtladı

Avrupa'yı etkisi altına alan aşırı sıcak hava dalgası, günlük yaşamı olumsuz etkilemeye devam ediyor. Fransa'da yüzlerce okulun kapatılmasına neden olan sıcak hava, İspanya, İngiltere ve İtalya başta olmak üzere birçok ülkede alarm seviyesini yükseltti. A Haber canlı yayınında değerlendirmelerde bulunan İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Başkanı ve İklim Bilimci Prof. Dr. Barbaros Gönençgil ile Meteoroloji Uzmanı Adil Tek hem Avrupa'daki olağanüstü tabloyu hem de Türkiye'ye yansımalarını anlattı.

Normal şartlarda serin ve yağışlı havasıyla bilinen kuzey ülkeleri bile sıcağa teslim olmuş durumda. Binlerce okulda eğitime ara verilirken, açık hava etkinlikleri, festivaller yasaklandı, ulaşım hatları kilitlendi.

FRANSA'DA 845 OKUL KAPATILDI!

Sıcak hava dalgasının en sert vurduğu ülkelerin başında gelen Fransa'da yetkililer radikal kararlar almak zorunda kaldı. Ülke genelinde sıcağın ölümcül boyutlara ulaşması nedeniyle tam 845 okulda eğitime ara verildi. Tehlikenin büyümesi üzerine 35 ayrı bölgede tüm müzik festivalleri ve açık hava etkinlikleri tamamen yasaklandı.

İSPANYA VE BASK BÖLGESİ'NDE KIRMIZI ALARM!

İspanya genelinde termometrelerin patlama noktasına gelmesiyle birlikte özellikle Bask bölgesinde "kırmızı alarm" durumuna geçildi. Sağlık Bakanlığı halka sokağa çıkmama çağrısı yaparken, sosyal hayat da durma noktasına geldi. Birçok kentte futbolseverlerin bir araya geldiği dev ekranlı açık hava taraftar alanları, güneş çarpması riskine karşı tamamen kapatıldı.

İNGİLTERE VE BELÇİKA'DA TARİHİ ÖNLEMLER

Sıcak hava dalgasının ulaştığı kuzey hattında da durum farksız değil:

İngiltere'de Nadir Görülen Önlem: Genellikle kapalı ve yağmurlu havasıyla bilinen İngiltere'de, tarihte nadir görülen cinsten bir "kırmızı sıcaklık uyarısı" yayınlandı. Adadaki bazı stratejik şehirlerde okullar tatil edildi.

Belçika'da Ulaşım Felç Oldu: Normalde bol yağış alan ve coğrafi olarak oldukça kuzeyde yer alan Belçika'da ülke genelinde "turuncu alarm" ilan edildi. Aşırı sıcakların rayları olumsuz etkilemesi ihtimaline karşı tren seferleri peş peşe iptal edilerek durduruldu.

İTALYA'DA 12 ŞEHİRDE KIRMIZI ALARM

Akdeniz'in kalbi İtalya'da da sıcaklıklar adeta kavuruyor. Hükümet, aralarında büyük merkezlerin de bulunduğu tam 12 şehir için "kırmızı alarm" verdi. Aşırı sıcaklar ve güneşin yakıcı etkisi nedeniyle, ülkenin dünyaca ünlü bazı turistik noktalarında sezonun erkenden kapatıldığı ve turizm faaliyetlerine ara verildiği bildirildi.

25 BİN KİŞİ ÖLEBİLİR

Yapılan değerlendirmelerde, "Ejderha Sıcakları" olarak tanımlanan bu hava olayının bir haftalık süreçte 25 bin kişinin hayatını kaybetmesine yol açabileceği iddia edildi.

ADİL TEK: BU TABLO 2003'TEKİNDEN DAHA GÜÇLÜ

A Haber canlı yayınında konuşan Meteoroloji Uzmanı Adil Tek, atmosferde oluşan "omega bloğu"nun sıcaklıkları sürekli beslediğini belirtti. Tek, "2003 yılında Avrupa'da yaklaşık 15 bin kişinin ölümüne neden olan sıcak hava dalgasından daha güçlü bir yapıdan söz ediyoruz" ifadelerini kullandı.

Uzman isme göre yüksek basınç sistemi nedeniyle hava sıkışıyor ve sıcaklıklar giderek yükseliyor. Meteorolojide "ısı kubbesi" olarak adlandırılan bu yapı, sıcak havayı kuzeye taşırken etkisini uzun süre koruyor.

SICAK HAVA TÜRKİYE'YE ULAŞACAK MI?

En çok merak edilen sorulardan biri de sıcak hava dalgasının Türkiye'yi nasıl etkileyeceği. Adil Tek'e göre sistemin merkez bölümü Türkiye'ye gelmeyecek. Ancak ayın 28-29'undan sonra sıcaklıklarda birkaç derecelik artış görülecek.

"Bizi çok fazla etkilemez. Avrupa kadar etkili bir tablo beklemiyoruz" diyen Tek, özellikle temmuz ayının ilk günlerinde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkacağını söyledi.

İSTANBUL'DA SICAKLIKLAR YÜKSELECEK

Meteoroloji Uzmanı Adil Tek, İstanbul'da hafta sonuna kadar sıcaklıkların 30-31 derece seviyelerinde seyredeceğini belirtti. Temmuz başında ise termometrelerin 32-33 dereceyi göstermesi bekleniyor. Tek, "Bu yaz görebileceğimiz en yüksek sıcaklıklardan bazıları olabilir" değerlendirmesinde bulundu.

EGE'DE TERMOMETRELER 37 DERECEYİ GÖSTEREBİLİR

Ege Bölgesi'nde sıcak hava daha belirgin hissedilecek. Özellikle İzmir, Aydın, Denizli, Manisa, Torbalı, Buca ve Kemalpaşa çevresinde sıcaklıkların 36-37 dereceye kadar çıkması bekleniyor.

Adil Tek, 30 derecenin üzerindeki değerlerin "tropikal gün" olarak değerlendirildiğini hatırlatarak yaşlılar ile kronik rahatsızlığı bulunanların dikkatli olması gerektiğini vurguladı.

ANTALYA'DA HİSSEDİLEN SICAKLIK 40 DERECEYE YAKLAŞABİLİR

Akdeniz Bölgesi'nde sıcaklığın yanı sıra nem de etkisini artırıyor. Antalya'da termometreler 35 dereceyi gösterse de yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklığın 38-40 dereceye yaklaşabileceği belirtiliyor. Adil Tek, denizden esen rüzgarın sıcaklığı düşürse bile nemi artırdığını ve bunaltıcı havanın devam ettiğini söyledi.

KARADENİZ'DE YAĞIŞLAR SÜRECEK

Türkiye genelinde yağışlar azalırken, Doğu Karadeniz'de yerel sağanaklar etkisini sürdürüyor. Özellikle Trabzon, Rize ve Artvin'in iç kesimleri için hafta sonuna doğru yağışların yeniden kuvvetlenmesi bekleniyor. Uzman isim, yaylalara çıkan vatandaşların ani yağışlara karşı hazırlıklı olması gerektiğini ifade etti.

GÜNEYDOĞU ANADOLU'DA SICAKLAR NORMAL KABUL EDİLİYOR

Şanlıurfa başta olmak üzere Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde sıcaklıklar 38 derece seviyelerine ulaşıyor. Adil Tek, bölge halkının bu değerlere alışık olduğunu belirterek, "Oralarda artık biber kurutma günleri başladı" sözleriyle sıcakların günlük yaşama etkisine dikkat çekti.

SICAK HAVALAR NE ZAMAN ETKİSİNİ KAYBEDECEK?

Meteoroloji Uzmanı Adil Tek'e göre Avrupa'daki aşırı sıcakların etkisi temmuzun ilk haftasında devam edecek. Uzman isim, "Temmuz'un 7'si veya 8'inden sonra sıcaklıklar biraz güç kaybetmeye başlayacak" dedi. Ancak uzmanlara göre önümüzdeki günlerde hem Avrupa'da hem de Türkiye'de yaz mevsiminin etkisi daha belirgin hissedilecek.

A HABER CANLI YAYININDA ÇARPICI SÖZLER

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Başkanı ve İklim Bilimci Prof. Dr. Barbaros Gönençgil, dünyayı ve Türkiye'yi etkisi altına alan sıcak hava dalgaları hakkında A Haber'de ekranlara gelen ve Cansın Helvacı'nın sunduğu Memleket Meselesi programında çarpıcı uyarılarda bulundu.

70 BİN CAN KAYBI HATIRLATMASI

Dünyanın daha önce de benzer süreçlerden geçtiğini ancak risklerin artık daha yıkıcı olduğunu belirten Prof. Dr. Barbaros Gönençgil, "2003'te Avrupa'da Fransa ve İspanya merkezli kuvvetli sıcak hava dalgasında yaklaşık 70 bin kişi hayatını kaybetmişti. 2010'da Rusya'da 50 binin üzerinde insan yaşamını yitirdi. Bunlar tekrarlanan hadiseler ancak artan nüfus ve diğer faktörlere bağlı olarak etkilenme ve riskler ciddi şekilde artıyor. Sadece hayat kayıpları değil, orman yangınları dahil pek çok konu risk altında." ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE'NİN BATISI VE GÜNEYİ MERCEK ALTINDA

Avrupa üzerindeki yüksek basınç sisteminin Türkiye'ye etkilerini değerlendiren Gönençgil, "Şu anda İtalya, Fransa ve İspanya üzerine tam anlamıyla yerleşmiş çok kuvvetli bir yüksek basınç alanı var. Orada kaldığı sürece biz ucunda kalıyoruz ama ilerlemesi söz konusu olabilir. O kadar etkili olmasa da önümüzdeki günlerde batı bölgelerde ve güneyde etkisini gösterebilir. Dünya Meteoroloji Teşkilatı'nın tanımına göre, sıcaklıkların ortalamadan 5 derece yüksek olması ve bunun en az 5 gün sürmesi gerekiyor. Bu süreç bir haftayı bulabiliyor." sözleriyle durumu özetledi.

BÜYÜKŞEHİRLER İÇİN "KENTSEL ISI ADASI" ALARMI

Betonlaşmanın sıcaklığı nasıl tetiklediğini anlatan Barbaros Gönençgil, "İstanbul ve İzmir gibi büyük kentlerde 'kentsel ısı adası' nedeniyle sıcaklıklar çok daha etkili hale gelebilir. İnsanoğlu yer özelliklerini değiştirerek, yeşilin yerine betonu koyarak bu etkileşimi bozdu. Hava yerden ısınır; yere yansıyan enerji atmosferi ısıtır. Biz yüzeyi değiştirdiğimiz için bu doğal denge bozuldu. İnsanın en büyük dahli bu noktada oluyor." dedi.

"İKLİM OLAYLARI DEPREMDEN DAHA ÖLÜMCÜL"

Toplumun deprem korkusuna karşın iklim krizinin sessizce daha büyük bir yıkım yarattığına dikkat çeken Gönençgil, "Son 50 yılın verilerine baktığınız zaman aşırı hava olaylarından hayatını kaybeden insan sayısı ve maddi-manevi kayıplar, depremlerdekilerden daha fazla. Deprem ani geliştiği için daha korkutucu geliyor ama olay uzun vadeye yayıldığında atmosferik hadiseler çok daha etkili. Planlarımızda bunu kaçırmamamız lazım." açıklamasında bulundu.

PASİFİK'TEN GELEN TEHLİKE

Küresel sistemdeki zincirleme reaksiyonun altını çizen Gönençgil, "Bu yaz beklediğimiz hadiselerin arkasında Pasifik'teki El Nino olayı var. Dünyada her şey birbirine bağlı; Atlantik'teki bir değişim Türkiye'yi etkiler. Öte yandan kutuplarda buzulların erimesiyle yeni yolların açılması, Amerika ile Rusya arasındaki jeopolitik mücadeleyi kutup noktasına taşıdı. Grönland mücadelesi bu yüzden başladı." dedi.

ORMAN YANGINLARINA DİKKAT!

Önümüzdeki günlerdeki en büyük riskin orman yangınları olduğunu vurgulayan Barbaros Gönençgil, "Avrupa'daki kadar yüksek bir sıcaklık beklemiyorum çünkü basınç merkezi İspanya ve Fransa üzerinde sabitlenmiş durumda. Ancak bu sistemin yayılma durumu söz konusu. Benim için vurgulanması gereken esas nokta, batı bölgelerimizdeki olası orman yangınlarıdır. Şu aşamada en büyük problem budur." diyerek sözlerini noktaladı.