Dokunulmazlık masada! CHP dosyasında son söz Meclis’in

Antalya'da yürütülen soruşturmada ortaya çıkan iddialar sonrası gözler Ankara'ya çevrilirken, en çok merak edilen soru ise "Dokunulmazlıklar kaldırılacak mı?" oldu. Süreç, fezlekenin hazırlanmasının ardından Adalet Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı, TBMM Başkanlığı, Karma Komisyon ve Genel Kurul aşamalarından geçecek. Nihai karar ise Meclis tarafından verilecek.

Özgür Özel

FEZLEKE HAZIRLANIRSA SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?

Yargı kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yapacağı değerlendirme sonucunda fezleke hazırlanması halinde süreç otomatik olarak işlemeye başlayacak. Hazırlanan fezlekeler, önce Adalet Bakanlığı'na gönderilecek. Bakanlık ise dosyayı Cumhurbaşkanlığı'na iletecek. Cumhurbaşkanlığı tarafından da fezlekeler TBMM Başkanlığı'na gönderilecek. TBMM Başkanlığı'nın dosyaları bekletmeden Anayasa ve Adalet Komisyonu üyelerinden oluşan Karma Komisyon'a sevk etmesi bekleniyor.

Ali Mahir Başarır

İLK DURAK KARMA KOMİSYON

Sabah'ın haberine göre Meclis aşamasında ilk incelemeyi Anayasa ve Adalet Komisyonlarından Kurulu Karma Komisyon yapacak. Komisyon, dosya kendisine ulaştıktan sonra kura yöntemiyle beş üyeden oluşan bir Hazırlık Komisyonu belirleyecek. Hazırlık Komisyonu, hakkında fezleke bulunan milletvekilinin savunmasını alacak, dosyadaki delilleri inceleyecek ve bir rapor hazırlayacak. Hazırlık Komisyonu'nun raporu bağlayıcı olmayacak. Nihai değerlendirme yine Karma Komisyon tarafından yapılacak.

ÜÇ FARKLI KARAR ÇIKABİLİR

Karma Komisyon'un önünde üç temel seçenek bulunuyor. Komisyon, dokunulmazlığın kaldırılmasını tavsiye edebilir, talebin reddedilmesine karar verebilir veya soruşturmanın yasama dönemi sonuna kadar ertelenmesini önerebilir. Mevzuatta bu aşamaya ilişkin kesin bir süre bulunmadığı için dosya uzun süre bekletilebileceği gibi kısa sürede de gündeme alınabiliyor.

Veli Ağbaba

SON KARARI TBMM GENEL KURULU VERECEK

Karma Komisyon'un hazırladığı rapor daha sonra TBMM Genel Kurulu'nun gündemine gelecek. Genel Kurul'da fezlekeye ilişkin görüşmeler yapılacak. Hakkında dokunulmazlığın kaldırılması talep edilen milletvekili kürsüye çıkarak kendisini savunabilecek. İsterse savunmasını başka bir milletvekili aracılığıyla da yaptırabilecek. Ardından oylamaya geçilecek. Milletvekili dokunulmazlığının kaldırılıp kaldırılmayacağına ilişkin nihai siyasi karar TBMM Genel Kurulu tarafından verilecek.

DOKUNULMAZLIK KALKARSA NE OLACAK?

Hukuk kaynakları, kamuoyunda sıkça dile getirilen "dokunulmazlığı kaldırılan milletvekili her konuda yargılanabilir" görüşünün doğru olmadığını belirtiyor. Buna göre dokunulmazlık kaldırılsa bile bu karar yalnızca fezlekede yer alan suçlama ve ilgili soruşturma dosyası için geçerli olacak. Başka bir ifadeyle milletvekilinin genel dokunulmazlığı tamamen ortadan kalkmayacak, yalnızca ilgili dosya bakımından yargı yolu açılacak. Dokunulmazlığın kaldırılması halinde savcılık ve mahkeme aşamalarındaki yargılama süreci başlayabilecek.

AYM YOLU DA AÇIK

TBMM Genel Kurulu'nun dokunulmazlığın kaldırılması yönünde karar vermesi halinde süreç burada da sona ermiyor. Kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından ilgili milletvekili veya başka bir milletvekili, bir hafta içerisinde kararın iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilecek. Anayasa Mahkemesi'nin vereceği karar da sürecin önemli aşamalarından biri olacak.

MİLLETVEKİLLİĞİNİN DÜŞMESİ İHTİMALİ VAR MI?

Fezleke hazırlanması ya da dokunulmazlığın kaldırılması milletvekilliğinin sona erdiği anlamına gelmiyor. Ancak yargılama sonucunda kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı çıkması halinde farklı bir süreç başlayabiliyor. Seçilmeye engel bir suçtan kesin hüküm kurulması ve 1 yıldan daha ağır bir hapis cezası alınması halinde Anayasa'da öngörülen şartların oluşması durumunda milletvekilliğinin düşmesi gündeme gelebiliyor.