İstanbul'da çok nadir görülüyor! Bu çiçek koparanın elini yakıyor! İşte cezası...

Yaklaşık iki hafta yaşam süresi olan ve halk arasında 'ayı gülü' ismiyle anılan şakayık çiçeği Antalya, Konya ve Muğla'da bazı yüksek kesimlerde yetişiyor.

Mayıs ayının başında açan ve yaklaşık iki haftalık yaşam süresi olan ayı gülünün İstanbul'da da çok nadir olarak çıktığı belirtiliyordu. Şile'de çıkan şakayık çiçeği görüntülendi.

Bölgeye yapılan doğa ziyareti sırasında keşfedilen çok sayıda ayı gülünün, kalker kayalıklarının yanında olduğu görüldü. Bulundukları yerlerde koruma altında olan ayı güllerini koparmanın 60 bin 163 TL'lik idari para cezası bulunuyor.

Şile Çevre Gönülleri Derneği Başkanı Nabi Evren, bölgedeki ayı güllerinin havaların ısınmasıyla solmaya başlayacağını belirterek, yabani şakayıkların İstanbul'da başka bir yerde bulunmadığını belirtti.

"ARTIK İSTANBUL'UN YABANİ ŞAKAYIĞI VAR"
Şile Çevre Gönülleri Derneği Başkanı Nabi Evren, "Şile'de, İstanbul'da bilhassa Kocaeli platosunda yok biliniyordu. Böyle yabancı şakayıklar yok diye biliniyordu. Bizim çevreci dostumuz Seher Bostancı burada görüyor ve fotoğraflarını çekiyor. Başka yerde olmayan bu ilginç çiçeği Prof. Dr. Neriman Özhatay'a gönderiyor. Neriman Özhatay bakıyor ve bunlar yabani şakayıklar. 'Bunların burada olmaması lazım biz yok diye biliyoruz' diyor. 'Bunları başka bir yerde mi çektin' diye soruyor. Gelip bakıyorlar ve burada yabani şakayıkları görüyorlar. Böyle tespit ediliyor. Böylelikle İstanbul'un da yabani şakayık çiçeği olduğu tespit ediliyor. Bir tesadüf ve doğa sevgisi. Artık İstanbul'un yabani şakayığı var" diye konuştu.

"KOPARMANIN 60 BİN TL GİBİ BİR CEZASI VAR"
Ayı gülü hakkında bilgi veren Nabi Evren, "Bildiğim kadarıyla Antalya'da Toros Dağları'nda, Muğla, Konya'da oldukça yabani şakayık var. Bunlar koruma altında. Koparmanın 60 bin TL gibi bir cezası var. Çünkü güzel bir çiçek. Kopardığınız an soğanlı bitkiyi tamamen yok ediyorsunuz. Böyle ağır bir cezayla karşılaşmış oluyorsunuz. Şile'de köylü sahip çıkıyor. Bu sene oldukça güzel gördüm. Yabani şakayık aynı zamanda tıbbi şakayık. Tıpta ve ilaç sanayide de kullanılıyor" ifadelerini kullandı.

"Bunların çiçeklerinin döküldüğü yerde dörder tane tohumları da çıkıyor" diyen Şile Çevre Gönülleri Derneği Başkanı Nabi Evren sözlerini şöyle sürdürdü: "Onlar toprağa düşecek ve tekrar çoğalarak böyle buradaki nesilleri devam edecek. Kopardığınız an soğanıyla birlikte zaten geliyor. Tamamen yok ediyorsunuz. Hem kendisini hem de çevresinde üreyebilecek diğer devam edecek nesilleri. Koparmamalarını da tavsiye ediyoruz."

Kuşadası'nın endemik bitki türü 'Tülüşah' için kamu kurumları ile doğa dostları seferber oldu.

Aydın Doğa Koruma ve Milli Parklar İl Müdürlüğü, Adnan Menderes Üniversitesi, Kuşadası Kaymakamlığı, Kuşadası Belediye Başkanlığı ile Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) tür koruma eylem planı çerçevesinde deneme parseli oluşturdu. Özel arazilerdeki yok olma tehlikesi altında olan 80 kök Tülüşah başka yerlere taşınarak dikildi. EKODOSD, Tülüşah'ın korunması için yaptığı girişimlerde Küresel Çevre Fonu'ndan destek alındı.

'TÜLÜŞAH İÇİN EYLEM PLANI YAPIYORUZ'
Dünyada endemik olarak bilinen ve bilim dünyasına 1979 yılında Kuşadası'nda tanıtılan Tülüşah'ın (Rhaponticoides mykalea) ismini antik Mykalea'dan aldığını belirten EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, "Son 30 yılda meydana gelen yapılaşma, arazilerin tarımsal amaçla açılmasıyla birlikte yaşam alanları oldukça azalmış. EKODOSD olarak 10 yıldan bu yana izleme çalışmaları, son 2 yıldır da Doğa ve Milli Parklar Müdürlüğü ile birlikte tür eylem koruma eylem planı yapıyoruz. Yayla Mahallesi'nde Kuşadası Belediyesi'ne ait olan ve Tülüşah'ın yoğun olarak görüldüğü alanın etrafı tel örgüyle çevrildi. Koruma altına alındı. Doğada çok az sayıda kalan bu bitkinin habitatının doğal yaşam alanının korunması önem taşıyor" dedi.

'BOTANİK TURİZMİNE KAZANDIRILABİLİR'
Tülüşahın yaşam alanlarının korunarak gelecek nesillere bırakılmasının mümkün olabileceğine dikkati çeken Sürücü, "Tülüşahlar dünyada yapılan botanik turizmine kazandırılabilecek özellikte bir bitki. Turizmcilerle çalışmalarımız var. Tanıtım kitaplarında yer alması için çalışmalar yapıyoruz. Yurt dışında tanıtılmasıyla ilgili girişimler var. Bu bitkinin içinde bulunduğu makiliklerinin ve yaban hayatının korunması ve kırsal mahallelerde eko turizmin yaygınlaşması için Küresel Çevre Fonu (Global Environment Facility) başvurduk. Kabul edildi. Haziran ayı itibariyle çalışmalara başladık" diye konuştu.

Sürücü, Kuşadası Kaymakamlığı'nın farkındalık yaratmak için tülüşahı logosuna aldığını kaydetti.

'İZMİR VE MUĞLA'DA DA YAŞIYOR'
Kuşadası dışında Ege Bölgesi'nde bu bitkinin yaşadığı iki ayrı bölge daha bulunduğuna dikkati çeken Sürücü, "Asıl yaygın olduğu yer Kuşadası. Buna karşın biri İzmir'de diğeri Muğla'nın Yatağan ilçesinde iki bölgede Tülüşah'a rastlandı. Kuşadası'nda yaşayanlar zaten bu bitkiyi yıllardır 'yabani enginar' veya 'delice enginar' isimleriyle tanıyordu. Endemik bir bitki olduğunu bilmiyordu" dedi. Sürücü, Kuşadası'ndaki bir tarlanın içindeki taşlık alanda Tüllüşah'ın yeni bir popülasyon alanı bulduklarının da altını çizip, "Tarla sahibi bu yıl orayı sürecekti, ikna edip sürdürmedik. Onlar da şimdilik koruma altına alınmış oldu. Yok olmaları kaçınılmaz olan bazı bölgelerdeki tülüşahları geçen yıl Kuşadası Belediyesi'nin iş birliği ile taşıdık. Bunlardan 72'sini Güvercinada'ya 8'ini de doğal botanik parka diktik. Bu yıl hepsi çiçek açtı. Umuyoruz ki bunların sayısı hızla çoğalacak" dedi.

'SAKIN KOPARTMAYIN'
Koruma altındaki Tülüşahları koparanları çok ağır parasal cezaların beklediğine dikkati çekip, uyaran EKODOSD Başkanı sürücü, şöyle devam eti: "Endemik türlere zarar verildiğinde Milli Park yetkililerinin ceza kesme yetkisi var. Ancak bulunduğu arazi vatandaşa ait tapulu arazi ise bu arazinin koruma altına alınabilmesi için kamulaştırılması veya takas edilmesi gerekiyor. Buradaki bitkiyi korumanın başka bir çözümü yok. Ancak şikayet olursa bu bitkileri kopartanlara 40-50 bin Türk lirası civarında bir ceza var."

DHA