Yeni seçim sistemi ne getiriyor? 2023’teki Cumhurbaşkanlığı seçiminde oy hesabı neye göre olacak?
SON DAKİKA: A Haber'de yayınlanan "Melih Altınok ile Sebep Sonuç" programında "Yeni Seçim Kanunu" tartışması masaya yatırıldı. Hukukçu Avukat Mehmet Fatih Önsöz, herkesin ayrıntılarını merak ettiği "2023'teki Cumhurbaşkanlığı seçiminde oy hesabı neye göre?" sorusuna yanıt verdi. İşte detaylar
2023 Cumhurbaşkanlığı seçimi yolunda Cumhur İttifakı adına AK Parti ve MHP "Yeni Seçim Kanunu" ile önemli bir adım attı.
Peki, yeni sistemde kim nasıl pozisyon alacak? 2023'teki Cumhurbaşkanlığı seçiminde oy hesabı neye göre olacak? Bu sorulara dair önemli detayları açıklayan Avukat Mehmet Fatih Önsöz, "Milletin iradesini burada 'temsilde adalet yönetimde istikrar' şiarını milletin iradesinin tam anlamıyla istediğimiz için böyle bir değişim yapıldığını düşünüyoruz. İttifaklar kendi içerisinde zaten bunu istedikleri takdirde aşabilecekleri birçok şeye de sahipler. Milletvekili sıralamalarında listelerde ortak listelerden girilmesi gibi çeşitli alanlarda bunun önüne de geçebilirler. Burada değerlendirmemiz gereken nokta oy oranı küçük olan partileri bu ittifaklar içerinde ne oranda yer alabileceğidir." dedi ve milletvekili dağılımı ve sayısı hakkında bilinmesi gerekenleri tablo üzerinde anlattı.
D'HONDT SİSTEMİ NEDİR?
Bir seçim bölgesinde partilerin aldığı oy miktarı, o bölgenin milletvekili sayısına ulaşana kadar birden başlayarak bölünüyor.
Elde edilen paylar, parti farkı gözetmeksizin, büyükten küçüğe doğru sıralanıyor. Milletvekilleri, bu sıralamaya göre partilere dağıtılıyor.
ÖRNEK HESAPLAMA
Örnek bir hesaplamaya göre, yedi milletvekili çıkaracak bir seçim bölgesinde A partisi 60 bin, B partisi 25 bin, C partisi de 14 bin oy almış olsun. Her partinin aldığı oy toplamı, sırasıyla 1'e, 2'ye, 3'e, 4'e bölünür ve o seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısına ulaşıncaya kadar bu işleme devam edilir.
A partisine birinci olduğu için bir milletvekili verilir. A partisinin oyu ikiye bölünür. A partisinin oyu hala en çok olduğu için A partisinin oyu bu sefer üçe bölünür. (60000/3=20000)
Bu işlemden sonra en çok oy B partisinde olduğu için B'ye bir milletvekili verilir ve oyu ikiye bölünür. (25000/2=12500) Kalan sayılar arasında en büyük A olduğu için bir milletvekili daha verilir ve A'nın oyu bu defa dörde bölünür. (60000/4=15000)
Ortaya çıkan sayılar arasında en büyük oy yine A'nın oyu olduğundan yine bir milletvekili verilir ve bu kez de oyları beşe bölünür (60000/5=12000). Bu işlemden sonra en büyük oy C'ye aittir ve C'nin hanesine bir milletvekili eklenir; C'nin oyları ikiye bölünür (14000/2=7000). Bu yedinci ve son işlem sonucunda en büyük sayı B'ye ait olduğu için son milletvekilliğini B partisi alır.
Sonuç olarak, bu bölgeden A Partisi dört, B Partisi iki, C Partisi de bir milletvekili çıkarır.