CANLI YAYIN
A HABER GALERİ
Petrol efsaneleri – Türkiye'de neden petrol yok?
Biz petrolü buluyoruz ancak başka ülkelerin baskısıyla kapatıyor muyuz?
Zaman zaman kuyuda petrol ve gaz testi yapıp kapattığımız kuyular olmuştur. Ancak bu ya ekonomik sebeplerden yada rezerbuar kısıtlılığından meydana gelmiş bir olaydır. Diyelim ki yeraltında 100TL'lik petrol var, ancak bunu çıkarmak için 500 TL'lik harcama yapmamız gerekiyor. Böyle bir durumda işin ekonomikliği ortadan kalktığı için bulunan 100 TL'lik petrolü yerinde bırakırsınız. Bu şartlarda yapılan keşif ekonomik bir keşif olmaz. Ya da petrolü keşfedersiniz ancak rezervuar şartları o kadar kötüdür ki, petrolü içinde barındıran kaya içinde ki petrolü bırakmaz ve kuyudan üretim yapılamaz. Sonuç olarak kuyu "petrol emareli" (ekonomik olmayan miktarda petrol içeren) olarak terk edilir.
Sultan II. Abdülhamid'in yaptırdığı petrol haritasındaki bilgiler doğru mudur?
Haritanın yaptırıldığı dönem göz önüne alındığında, sadece yüzey jeolojisinden bu günkü petrol trendine yaklaşık bir trend yakalanmış denebilir. Alman maden mühendisi Psul Groskoph ve Habip Necip Efendi yönetimindeki araştırma ekibinin çalışmaları ile oluşturulduğu iddia edilen bu harita ve tespit edilen hedef noktalar, teknik yönden bugün için bir şey ifade etmese de dönemin idarecilerine ışık tutabilecek bir çalışma olduğu aşikar. Kaldı ki bu tür yüzey jeolojisi çalışmaları o dönemde pek çok batılı devlet tarafından zaten yapıldığı için, Sultan II.Abdülhamid'in de bu konuda bilgi sahibi olmak için çaba sarf etmesi takdir edilmesi gereken bir durum.
Teknik yönden günüzde bir şey ifade etmesinin sebebi ise; dünyanın en büyük petrol sahalarının olduğu bu coğrafyanın geçen zaman zarfında pek çok kez, daha çeşitli ve daha yüksek teknik imkanlarla derinlemesine araştırılmış olduğu ve araştırmaya da devam edildiği gerçeğidir. Bu noktada tarihi olarak büyük değer taşıyan bu haritanın, günümüz petrol şirketleri açısından profesyonel bir değerinin olmadığının altını çizmek lazım.
Petrolde kalite ne anlama geliyor? Bizde petroller yüksek kaliteli mi? (Kaliteli petrol keşfi!" haberleri zengin olduk anlamına mı gelir?)
Petrolün kalitesi petrolün akıcılığı ile ilgili bir olaydır ve birimi API dır. Kolay akan petrolün API değeri yüksektir. Ağdalı petrolün API değeri düşüktür. Rafineriler genelde düşük API'lı (düşük kaliteli) petrolü, maliyetleri arttırdığı için almak istemezler. Şirketler de bir sahada elde ettikleri düşük kaliteli petrolü başka bir sahadan ürettikleri yüksek kaliteli petrolle karıştırılarak (paçal yaparak) rafinerilerin kabul edebileceği bir petrol kalitesini tutturmaya çalışırlar. Kaliyesine göre ham petrolün satış fiyatı da değişir. Ancak bu çok da ciddiye alınacak bir fark değildir. Bizdeki petroller hem düşük kaliteli hem de orta kalitelidir.
Türkiye'de ki tüm petrolü bulup çıkardık mı ki yurt dışında petrol arıyoruz, paramızı harcıyoruz?
Bu soruya en güzel cevap petrol ülkesi olmayan Fransa'nin TOTAL, İtalya'nın ENI, İspanya'nın REPSOL ve Avusturya'nın OMV şirketleri ile verilebilir. Türkiye gibi petrol ülkesi olmayan bu ülkeler, büyük ölçekli petrol şirketlerine sahiptirler. Petrolün kolayca taşınabilir bir emtia olmasından dolayı yurtdışında ürettikleri petrolü ülkelerine getirerek petrol ihtiyaçlarını karşıladıkları gibi getiremedikleri petrolü ürettikleri yerde satıp, aşağı yukarı aynı fiyattan kendilerine yakın bir petrol üreticisinden petrol satın alma yolu ile yurtdışında ürettikleri petrolü kendi ülkelerine getirmiş olur. Hatta, yukarıda ismi zikredilen TOTAL ve ENI gibi şirketler " yurt dışında kendi ürettiklerinin petrol ihtiyacından daha fazla üretim yaparak" ülkelerini net petrol ihraç eden ülke konumuna getirmişlerdir.
Ne kadar petrol bulursak benzin fiyatı yarıya iner?
Benzin fiyatları bulunan petrol ile alakalı değildir.Petrolün uluslar arası pazarda satış fiyatı dünyadaki petrol borsalarında belirlenir. Bu baz fiyatın üzerine her ülke kendi mali politikalarına uygun bir vergilendirme uygular. Türkiye'deki yüksek akaryakıt önemli bir bölümü akaryakıt üzerindeki vergilendirmedir. Akaryakıt temininde ağırlıklı olarak dışa bağımlı olduğumuzdan, yüksek miktarda petrol çıkarıp ihraç eden bazı ülkeler gibi, iç piyasada ucuz akaryakıt satışını tercih etmiyor olabiliriz. Çünkü petrol ihraç eden bir ülke ile petrol ithal eden bir ülkedeki akaryakıt ve maliyetlerinin ülke ekonomileri üzerindeki etkileri de farklı olacaktır.
Ne kadar petrol bulursak benzin fiyatı yarıya iner?
Benzin fiyatları bulunan petrol ile alakalı değildir.Petrolün uluslar arası pazarda satış fiyatı dünyadaki petrol borsalarında belirlenir. Bu baz fiyatın üzerine her ülke kendi mali politikalarına uygun bir vergilendirme uygular. Türkiye'deki yüksek akaryakıt önemli bir bölümü akaryakıt üzerindeki vergilendirmedir. Akaryakıt temininde ağırlıklı olarak dışa bağımlı olduğumuzdan, yüksek miktarda petrol çıkarıp ihraç eden bazı ülkeler gibi, iç piyasada ucuz akaryakıt satışını tercih etmiyor olabiliriz. Çünkü petrol ihraç eden bir ülke ile petrol ithal eden bir ülkedeki akaryakıt ve maliyetlerinin ülke ekonomileri üzerindeki etkileri de farklı olacaktır.
Bir yerde petrol bulunursa oraya hemen rafineri kurulur mu?
Bir yerde petrol bulunursa orada hemen rafineri kurulmaz. Rafinerinin kurulması için rafinerinin işletme ömrünce işleyeceği petrolün kolayca temini gerekir. Bunun için rafineri ya uzun süreli olarak çok büyük bir petrol üretiminin gerçekleştiği yerde, ya da petrolün içerden ve/veya dışarıdan kolayca ve kesintisiz olarak getirebileceği yerlerde kurulur. Petrol en kolay şekilde yüzen tankerlerce taşındığı için, rafinerilerin çoğu deniz kenarında ya da petrol taşıyan boru hatlarının kesişme yerlerinde kurulur.
Arazimde petrol çıkarsa zengin olur muyum?
Arazinizde petrol çıkarsa zengin olamazsınız. Türkiye'de yeraltı zenginlikleri devlete aittir. Devlet de PİGM ( Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) aracılığı ile petrol ve doğalgaz arama ve üretimi ruhsatlarını belirli şartlarda başvurmuş firmalara verebilir. Bu durumda arazi sahibine, ancak kuyunun üzerinde oturduğu arazi parçasının kamulaştırma bedeli ödenir.
Sultan Abdulhamid Ha'ın petrol haritası...
