SREBRENİTSA SOYKIRIMI NEDİR? Srebrenitsa katliamı nerede, hangi ülkede? Srebrenitsa'da ne oldu?

"Srebrenitsa soykırımı nedir, ne yaşandı?" sorusu günün araştırılan konuları arasında. Srebrenitsa Katliamı olarak bilinen diğer adıyla Bosna Katliamı, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana Avrupa'da işlenen en korkunç katliamlardan biri olarak anılır. Peki, Srebrenitsa katliamı ne zaman, nerede oldu? İşte, Srebrenitse soykırımı hakkında tüm detaylar...

Srebrenitsa katliamının bugün 28. yıl dönümü... Bosna Hersek'in doğusunda yer alan o zaman Birleşmiş Milletler tarafından güvenli bölge ilan edilmesine rağmen Sırp Ratko Mladic komutasındaki ağır silahlı askerler Bosnalı binlerce insanı çocuk, genç, yaşlı kadın demeden katletti.

Avrupa ülkelerinin seyrettiği katliam Avrupa'nın göbeğinde tam 5 gün sürdü. 8 binden fazla masum insan katledildi. İnsan hakları savunucusu olduğunu her platformda dile getiren ve insan hakları konusunda konuşmaktan bir an olsun geri durmayan Avrupa bundan 28 yıl önce Avrupa'nın göbeğinde yaşananları sadece izledi.

SREBRENİTSA NEREDE?

Srebrenitsa Katliamı ya da Srebrenitsa Soykırımı, 1991-1995 Yugoslavya İç Savaşı (Hırvatistan Savaşı ve Bosna Savaşı)'nda Sırp Cumhuriyeti Ordusu'nun Srebrenitsa'ya karşı giriştiği Krivaya '95 Harekâtı esnasında Temmuz 1995'te yaşanan ve en az 8.372 Bosnalı'nın Bosna-Hersek'in Srebrenitsa kentinde general Ratko Mladiç komutasındaki ağır silahlarla donatılmış Sırp ordusu tarafından öldürülmesine verilen addır.

Katliamda bir kısım kadın ve küçük yaşta çocuğun da öldürüldüğü, belgelerle kanıtlanmıştır. Sırp Cumhuriyeti Ordusunun dışında katliama "Akrepler" olarak tanınan Sırbistan özel güvenlik güçleri de katılmıştır. Birleşmiş Milletler Srebrenitsa'yı güvenli bölge ilan etmiş olmasına karşın 400 silahlı Hollanda barış gücü askerinin varlığı katliamı önleyememiştir.

Öldürülen Bosnalı sivillerden birisi olan, 13 yaşındaki Sadık Ömer Hüseinoviç'in mezarı
Srebrenitsa katliami II. Dünya Savaşı'ndan bu yana Avrupa'da gerçekleşmiş en büyük toplu insan kıyımı olması ve Avrupa'daki hukuksal olarak ilk kez belgelenmiş soykırım olması açısından da önem taşır.

SREBRENİTSA SOYKIRIMI NEDİR?

Yugoslavya'nın çöküşü üzerine 1992 yılında Sırpların Bosna'da başlattıkları soykırımın ardından bölgeye zoraki olarak müdahale eden Birleşmiş Milletler'in güvenli bölge ilan edilen 6 bölge arasında Srebrenitsa da bulunmaktaydı.

Savaştan önce nüfusu 24 bin civarı olan kentin nüfusu diğer bölgelerden gelen mülteci göçleriyle 60 bin civarına gelmişti. Artık Srebrenitsa 'açlık' ve 'hastalıklar' ile mücadele eden bir 'toplama kampı'na dönüşmüştü. Müslümanların elindeki silahlar BM Barış Gücü tarafından koruma gerekçesiyle toplanmıştı.

Ratko Mladiç komutasındaki Sırplar Srebrenitsa'ya olan saldırılarını sıklaştırdıklarında müslümanların toplanan silahlarını geri almak için yaptıkları başvuru, sorumlu Hollanda komutanı Thom Karremans tarafından reddedildi. BM yalnızca iki F16'yı kent üzerinde bir uçuş yaptırmakla yetindi.

Hollandalı askerler bir gece yarısı Bosna'daki BM Barış Gücü komutanı Hollandalı generalden aldıkları emir doğrultusunda kenti boşalttılar. Savaş sırasında şehrin güvenliğinden sorumlu olan Hollandalı Komutan Thom Karremans kendisine sığınan 25 bin mülteciyi ve şehri Sırplara teslim etti.

Daha sonra orataya çıkan bir video kasedinde Sırp generalin kenti boşaltan Hollandalı komutana bir hediye verirken görüntüleri çekilecekti. Bir hafta süren katliam II. Dünya Savaşı'ından sonra insanlığa yapılan en büyük suç olarak arşivlerde yer aldı.

Katliamdan 15 yıl sonra 27 Haziran 2017 tarihinde Hollanda Mahkemesi, Srebrenista katliamıyla ilgili Hollanda askerlerinin yasa dışı hareket ettiğine, Hollanda'nın kısmen hatalı olduğuna karar vererek Hollanda askerlerini suçlu buldu. Mahkeme, Srebrenitsa'da ölümlerin %30'undan Hollanda hükûmetinin sorumlu olduğunu açıkladı.

Lahey Adalet Divanı bir hafta süren katliamın bir 'soykırım' olarak kabul etti; ancak Sırbistan'ın sorumlu tutulmayacağına karar verdi.

SREBRENİTSA SOYKIRIMINDA ARANAN, YARGILANAN VE MAHKUM OLAN KİŞİLER....

11 Temmuz 1995 günü Ratko Mladiç silahlarından arındırılmış kente hiç zorlanmadan girdi. Sonra da Sırp askerler Bosna Müslümanları ve Bosna Hırvatlarını yollarda, dağlarda öldürdüler. Sırp askerler cesetlerin kimlikleri tespit edilmesin diye cesetleri parçalayarak sayıları 64'ü bulan toplu mezarlara gömdüler.

Uluslararası Savaş Suçluları Mahkemesi Tarafından Srebrenitsa Soykırımından Dolayı Aranan, Yargılanan ve Mahkûm Olan Sırp Üst Subaylar ve Siyasilerin listesidir.

-Momčilo Krajišnik

-Bilyana Plavsiç

-Ratko Mladiç

-Zdravko Tolimir

-Radovan Karadžić

Bosna Hersek'in doğusundaki Srebrenitsa'da, 1995'teki soykırımda katledilen 30 kurbanın yeşil çuhaya sarılı tabutları, defnedilecekleri Potoçari Anıt Mezarlığı'na taşındı.