ANALİZ | Bir felaket yüzlerce soru! İstanbul'u yağmur mu vurdu ihmal mi? Tarihten bugüne bitmeyen sel kabusu

İstanbul'da sel felaketi sonrası sokaklar göle döndü, dereler taştı, canlar gitti. Peki, İstanbul neden her büyük yağmurda aynı kabusu yaşıyor?

1961'den günümüze uzanan sel felaketleri, üzeri kapatılan dereler, betonlaşan vadiler ve cevap bekleyen sorular... A Haber Araştırma Planlama Servisi Şefi Burhan Aytekin arşivleri açtı.

Tarihi boyunca medeniyetlere başkentlik yapan mega kent, aşırı yağışlar karşısında çaresiz kalıyor.

Şiddetli yağışın ardından kentin birçok noktasında hayat felç olurken resmi makamlara binlerce ihbar ulaştı; yüzlerce su baskını ve mahsur kalma olayı meydana geldi.

Beykoz'da metrekareye 225,8 kilogram, Eyüpsultan'da 182,1 kilogram ve Sarıyer'de 174,4 kilogram yağış kaydedildi.

A Haber ekipleri felaketi anbean yerinden takip ederek detayları sahadan aktardı. Afet bölgesinde suyun akıntısına dikkat çeken A Haber muhabiri Kadir Mercan "Bakın artık havanın da aydınlanmasıyla birlikte buradaki yaşanan afeti görmek oldukça mümkün. Bizlere de uyarılar yapılıyor, akıntının çok fazla kuvvetli olduğu ifade ediliyor. Akıntının ne derece şiddetli olduğunu kameraman arkadaşım Furkan Ali Özer anbean ekranlara getiriyor" sözleriyle tehlikenin boyutunu aktardı.

Megakentteki ağır bilançoya değinen A Haber İstihbarat Şefi Ramazan Almaçayır da "Gündüz saatlerinden başlayıp gece daha da şiddetini artıran o yağışın ardından oluşan su baskınları ve taşkınların ağır bilançosunu ekranlara taşıyoruz. Bazen konuşmaktan ziyade görüntüyle buradaki olumsuzluk çok daha net anlatılabiliyor" ifadelerini kullandı.

AYAZAĞA'DA DERELER TAŞTI, ARAÇLAR SÜRÜKLENDİ
Sarıyer Ayazağa'da derenin taşması sonucu cadde adeta nehre döndü, onlarca araç sel sularına kapılarak üst üste yığıldı. Hasarın boyutunu yerinde aktaran muhabir, "Atatürk Caddesi üzerindeyiz, Derbent Yolu üzerindeyiz ve burada gerçekten ağır bir hasar var. Nerede adım atsanız selin izini, yağışın izlerini görebiliyorsunuz. Ayazağa Spor Tesisi'nin önündeyiz ve tesisin yanındaki derenin taşmasıyla birlikte çok sayıda araç sürüklendi ve sel sularına kapıldı. Araçlar adeta üst üste yığılmış durumda" dedi.

İSTANBUL'UN SU HAFIZASI: 2009 VE 2017 FELAKETLERİ
İstanbul'un yaşadığı felaketlerin temelinde yalnızca aşırı yağış değil, plansız kentleşme ve derelerin hafızasının yok sayılması yatıyor.

Eylül 2009'da Ayamama Deresi'nin taşmasıyla İkitelli tır garajı ve çevre bölgeler göle dönmüş, İstanbul ve Tekirdağ genelinde 31 can kaybı yaşanmıştı.

2009 felaketi; dere yataklarına yakın yapılaşmanın, taşkın alanlarının imara açılmasının ve altyapı yetersizliğinin faturasını en ağır şekilde ödetti.

Benzer bir kabus 2017 yılında da tekrarlandı. 27 Temmuz 2017'deki sağanak, dolu ve fırtına kenti felç ederken; 28 Eylül 2017'de Sarıyer Kireçburnu'nda metrekareye 128,9 kilogram yağış düştü.

Su birikintileri ulaşımı kilitledi, devrilen ağaçlar ve uçan çatılar geride büyük bir yıkım bıraktı.

DERELERİ HARİTADAN SİLMEK, DOĞADAKİ VARLIĞINI BİTİRMİYOR
Ayamama, Kâğıthane, Alibeyköy ve Kurbağalıdere gibi kentin doğal tahliye koridorlarının betonlaşması felaketlere davetiye çıkarıyor.

Bir dereyi haritadan silmek, üzerini kapatıp yol geçirmek veya yanına gökdelenler inşa etmek, suyun binlerce yıllık yatağını unutmasını sağlamıyor.

Normal koşullarda yatağında akan su, aşırı yağış anında genişleyeceği doğal alanları bulamayınca enerjisini sokaklara, alt geçitlere ve binalara yöneltiyor.

İstanbul'un geleceğinin, geçmişin uyarılarını dikkate almaktan ve suyun doğal koridorlarına saygı gösteren bir kent planlamasını hayata geçirmekten geçtiği bir kez daha acı bir şekilde tescillendi.