Başkan Erdoğan'dan Şuşa'ya tarihi ziyaret! Türkiye ve Azerbaycan imzaları attı

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, resmi temaslarda bulunmak üzere "TC-TUR" uçağıyla Azerbaycan'ın başkenti Bakü'ye geldi.

Erdoğan'ı, Bakü Haydar Aliyev Havalimanı'nda Azerbaycan Başbakan Yardımcısı Yagup Eyyübov, Azerbaycan Dışişleri Bakan Yardımcısı Halef Halefov ile Azerbaycan'ın Ankara Büyükelçisi Hazar İbrahim ve Türkiye'nin Bakü Büyükelçisi Cahit Bağcı karşıladı.

Erdoğan ile eşi Emine Erdoğan, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, AK Parti Rize Milletvekili ve NATO Parlamenter Asamblesi Türk Grubu Başkanı Osman Aşkın Bak da Azerbaycan'a geldi.

ALİYEV İLE FUZELİ ŞEHRİNDE BULUŞTU
Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Bakü'den resmi ziyarette bulunacağı Şuşa'ya gelirken, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Fuzuli şehrinde buluştu.

Sabah saatlerinde Bakü'den Şuşa'ya hareket eden Erdoğan, Fuzuli'deki mola noktasında aracından inerek kendisini bekleyen Aliyev ile kucaklaştı.

Bir süre sohbet eden iki lider, daha sonra aynı araçla Şuşa'ya hareket etti.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, yol boyunca bölgede yürütülen imar ve inşa çalışmalarına ilişkin Başkan Erdoğan'a bilgi verdi.

BAŞKAN ERDOĞAN'I RESMİ TÖRENLE KARŞILADI

Başkan Recep Tayyip Erdoğan için Şuşa Valiliği'nde karşılama töreni düzenlendi. Aliyev, Erdoğan'ı makam aracından inişinde karşıladı. Erdoğan ve Aliyev'in tören alanındaki yerlerini almasının ardından iki ülke milli marşları çalındı.

Aliyev ile tören kıtasını denetleyen Başkan Erdoğan, askerleri selamladı.

Törende, Gençlik ve Spor Bakanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, TBMM Başkan Vekili ve MHP İstanbul Milletvekili Celal Adan, AK Parti Genel Başkanvekili Binali Yıldırım, AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, AK Parti Genel Başkan Yardımcıları Mahir Ünal ve Efkan Ala, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, MİT Başkanı Hakan Fidan, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı İsmail Demir, AK Parti Ankara Milletvekili Ali İhsan Arslan ve AK Parti Rize Milletvekili ve NATO Parlamenter Asamblesi Türk Grubu Başkanı Osman Aşkın Bak da yer aldı.

BAŞ BAŞA GÖRÜŞTÜLER
Aliye ve Erdoğan, karşılamanın ardından baş başa görüştü.

Erdoğan ve Aliyev, görüşmeden sonra anlaşmaların imza törenine katılacak ve ortak basın toplantısı düzenleyecek.

ŞUŞA BEYANNAMESİ İMZALANDI
İki lider, baş başa görüşmelerinin ardından "Şuşa Beyannamesi"ni imzaladı. İmza töreni sonrasında konuşan Başkan Erdoğan, ''Herkesi Azerbaycan'ın zaferini kabullenmeye davet ediyoruz'' dedi. Erdoğan, ayrıca ''Ermenistan dayanışma elini tutmalı, tarihi fırsatı kaçırmamalı'' ifadelerini kullandı.

ANLAŞMALARA İMZA ATILDI

Aliyev ve Erdoğan'ın görüşmelerinin ardından, Şuşa başta olmak üzere Dağlık Karabağ'ın yeniden imar ve inşası için yapılacak projeler ile siyasi ve ekonomik alandaki anlaşmalara imza atıldı.

ŞUŞA BEYANNAMESİ'NDE ŞU İFADELER YER ALDI

Taraflar, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin daha da genişletilmesi ve derinleştirilmesi perspektiflerini her yönüyle inceleyerek beyan eder.
Azerbaycan, Ermenistan'ın 30 yıl süren saldırısına son verilmesi, işgal edilmiş toprakların kurtarılmasında Türkiye'nin desteğine yüksek değer vermektedir.
Taraflar, işgalden kurtarılan topraklarda Türkiye-Rusya Ortak Merkezi'nin faaliyetlerine Türkiye'nin katkısının önemli rol oynadığına vurgu yapar.
Taraflar, bölgesel ve küresel güvenlik ve istikrar meselelerinin çözümlenmesi yönünde ortak çaba gösterirler.
Taraflardan herhangi birinin bağımsızlığına veya toprak bütünlüğüne üçüncü bir devletçe tehdit ve saldırı halinde taraflar birbirine gerekli yardımı yapacak.
Taraflar, iki devlet arasında geliştirilen ve onların çıkarlarına uygun askeri-siyasi iş birliğinin üçüncü devletlere karşı olmadığını belirtirler.
Şuşa Beyannamesi'nde Türkiye ve Azerbaycan'ı birleştiren Zengezur koridorunun açılması ve Nahçıvan-Kars demir yolunun, ilişkilerin yoğunlaştırılmasına katkı sağlayacağı belirtildi.

SEMBOLİK BİR ÖNEME SAHİP
Erdoğan, bugüne kadar, ilişkilerin "tek millet iki devlet" anlayışıyla geliştirildiği kardeş ülke Azerbaycan'a çok sayıda resmi ve çalışma ziyaretinde bulundu. Ancak Brüksel'deki NATO Zirvesi'nin ardından Azerbaycan'a yapacağı ve 2 gün sürecek resmi ziyaret sembolik bir öneme de sahip.

MİLLİ MECLİSE HİTAP EDECEK
Başkan Erdoğan ve Aliyev daha sonra Şuşa'da temaslarda bulunacak.

Erdoğan, 16 Haziran Çarşamba ise Azerbaycan Milli Meclisi Başkanı Sahibe Gafarova ile görüşecek, Milli Meclise hitap edecek.

TÜRKİYE-GALLER MAÇINI ALİYEV İLE TRİBÜNDE İZLEYECEK
Başkan Erdoğan, 2020 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda mücadele eden A Milli Futbol Milli Takımı'nı Azerbaycan'da yalnız bırakmayacak.

Başkan Erdoğan en son 9-10 Aralık 2020'de Azerbaycan'a resmi ziyarette bulunmuş, Azerbaycan'ın, Ermenistan işgalindeki topraklarının kurtarılması dolayısıyla Azadlık Meydanı'nda düzenlenen Zafer Geçidi Töreni'ne katılmıştı.

Azerbaycan için bir şehirden daha fazla anlam taşıyor
Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın ziyaret ettiği Şuşa, Azerbaycanlılar için çok sayıda tarihi anıta sahip olması ve pek çok seçkin bilim ve kültür adamının burada doğması nedeniyle sadece bir şehir olmaktan çok daha fazla anlam taşıyor.

Şuşa, Azerbaycan tarih ve kültürünün simgelerinden olmasının yanı sıra hem bölgeye hakim coğrafi konumu hem de Dağlık Karabağ'ın en büyük şehri Hankendi'ne giden yolun üzerinde bulunması nedeniyle stratejik önemi bulunuyor.

.

Karabağ Hanı Penahali tarafından 1752'de kurulan Şuşa, hem çok sayıda tarihi anıta sahip olması hem de çok sayıda seçkin bilim ve kültür adamının burada doğması dolayısıyla sadece Şuşalılar için değil, tüm Azerbaycanlılar için önemli bir kent.

Başkan Erdoğan'ın, Karabağ'ın sembol şehri Şuşa'ya yapacağı ziyaret, Azerbaycan'ın Kafkasya'da yalnız olmadığını ve iki ülkenin birlikteliğini, dosta düşmana gösterecek olması açısından sembolik ve tarihi nitelik taşıyor.

Bugüne kadar hiçbir Türkiye liderinin Karabağ'da bulunmaması dolayısıyla Erdoğan'ın ziyaretiyle bir ilki gerçekleşmiş olacak.

Ziyaret kapsamında Türkiye ile Azerbaycan arasında Karabağ'ın yeniden imar ve inşası için yapılacak projeler ile siyasi ve ekonomik alandaki anlaşmalara imza atılacak. Bu anlaşmaların Şuşa'da yapılması, Karabağ ve Güney Kafkasya'yla ilgili planları olan tüm güçlere mesaj niteliği taşıyacak.

15 Haziran tarihinin, Azerbaycan Milli Kurtuluş Günü olması da ziyarete başka bir önem kazandırıyor.

- "Azerbaycan müziğinin beşiği" Şuşa

Tarihi ve kültürel zenginlikleri ve doğal güzellikleri nedeniyle Karabağ'ın sembol şehri olarak kabul edilen Şuşa, ünlü besteci ve müzisyenleri ile "Azerbaycan müziğinin beşiği" diye de nitelendiriliyor.

Merhum Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev, Şuşa'yı "Bu, Azerbaycan halkının, atalarımızın yarattığı büyük bir anıttır. Şuşa, sadece Şuşa halkı için değil, tüm Azerbaycanlılar için aziz şehir, aziz kale, aziz anıttır." sözleriyle anlatmıştı.

Nitekim, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de Şuşa'yı, Azerbaycan'ın "kültür başkenti" ilan etti.

Sovyetler Birliği'nin dağılma sürecinde yıllardır planladıkları Azerbaycan'a karşı toprak iddialarını hayata geçirmek için saldırıya geçen Ermenistan'ın başlıca hedeflerinden biri de Şuşa oldu.

Ermeniler, 1991'de başlattıkları saldırılarla önce Hankendi şehrini işgal etti. Ardından 26 Şubat 1992'de Hocalı kasabası Ermenistan ordusunun eline geçti. Hocalı'da aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 613 sivili katlederek yüzyılın en büyük katliamlarından birine imza atan Ermenistan güçleri, 8 Mayıs 1992'de de Şuşa'yı işgal etti.

Şuşa'nın savunmasında yüzlerce Azerbaycanlı hayatını kaybetti, çok sayıda Azerbaycanlı esir düştü veya bir daha kendilerinden haber alınamadı.

İşgal, Azerbaycan ekonomisini büyük kayba uğrattı. Binlerce kişi topraklarını terk etmek zorunda kaldı. Azerbaycanlılara ait 300'den fazla tarihi anıt tahrip edildi. İşgalden önce 20 binden fazla Azerbaycanlının yaşadığı Şuşa'ya işgal sonrasında Ermeniler yerleştirildi.