A HABER GALERİ
Uzman isim değerlendirdi: Karadeniz'deki keşif Türkiye'nin ihtiyacını ne kadar karşılayacak?
Son dakika haberi... Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Sakarya Sahası'nın Tuna-1 bölgesindeki toplam doğal gaz rezervi miktarının 405 milyar metreküpü bulduğunu açıkladı. İzmir Ekonomi Üniversitesi Sürdürülebilir Enerji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Efe Biresselioğlu, Karadeniz'de yapılan yeni doğal gaz keşfiyle ilgili, 'Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın da sunmuş olduğu veriler doğrultusunda Sakarya Gaz Sahası'nda yıllık olarak 10 milyar metreküp mertebesinde doğal gaz üretimi gerçekleşirse, 2019 tüketim miktarlarına göre Türkiye'nin yıllık doğal gaz talebinin yüzde 22'sinin, yaklaşık 40 yıl boyunca bu rezervden sağlanması mümkün olacaktır.' dedi.
REZERV 2011–2019 YILLARI
ARASINDA ÜLKEMİZDE TÜKETİLEN TOPLAM DOĞAL GAZ KADAR
Sakarya Sahası'nın Tuna-1 bölgesinde bulunan 405 milyar m3 hacmindeki rezervin yaklaşık olarak 2011–2019 yılları arasında ülkemizde tüketilen toplam doğal gaz kadar olduğu öğrenildi.
10 YILLIK DOĞAL GAZ TÜKETİM MİKTARI
Ülkemizde; 2010 yılında 37.411 m3, 2011 yılında 43.697 m3, 2012 yılında 45.242 m3, 2013 yılında 45.918 m3, 2014 yılında 48.717 m3, 2015 yılında 47.999 m3, 2016 yılında 46.480 m3, 2017 yılında 53.857 m3, 2018 yılında 49.204 m3 ve 2019 yılında 45.286 m3 doğal gaz kullanıldığı öğrenildi..
Türkiye'de 10 yıllık doğal gaz tüketimin miktarının ortalamasının 46.381 m3 olduğu ifade edildi.
9 YILLIK DOĞAL GAZ İHTİYACINI KARŞILAYACAK MİKTAR
10 yıllık doğal gaz tüketim ortalamasına göre değerlendirildiğinde keşfedilen rezervin ülkemizin yaklaşık 9 yıllık doğal gaz ihtiyacını karşılayacak miktarda olduğu ifade edildi.
REZERVİN EKONOMİK DEĞERİ YAKLAŞIK 80 MİLYAR DOLAR
Rezervin ekonomik değeri yaklaşık 80 milyar dolar olduğu, gelecek dönemde fiyat artışlarını rezerv değerini yukarıya çekeceği öğrenildi. Doğalgaz rezervinin 2023 yılında kullanıma sunulması planlanıyor.
Biresselioğlu, Sakarya Gaz Sahası'nda yapılan yeni keşfe ilişkin yaptığı değerlendirmede, Fatih sondaj gemisinin temmuz ayından bu yana Karadeniz'de çalışmalarını aktif bir şekilde sürdürdüğünü söyledi.
Zonguldak'ın 170 kilometre açıklarında Tuna-1 araştırma kuyusunda yapılan çalışmalarla birlikte 2 bin 100 metre derinlikte uluslararası standartlarda dev yatak kategorisine girebilecek 320 milyar metreküplük bir doğal gaz rezervi keşfedildiğini vurgulayan Biresselioğlu, "Hız kazanan çalışmalar, bin metre daha derine inildikçe iki katmanın daha var olduğunu göstermekte. Tuna-1 araştırma kuyusunda 4 bin 500 metreyi aşkın derinliğe inilerek tamamlanan arama çalışmalarında 85 milyar metreküplük ilave bir rezerv daha keşfedilmiş bulunmaktadır. Böylece, toplam rezerv miktarı 405 milyar metreküpe çıkmıştır. Bu miktar, Türkiye tarihinde keşfedilmiş en büyük hidrokarbon kaynağıdır." dedi.
Önümüzdeki aylarda yine Sakarya sondaj sahasında Türkali-1 kuyusunda doğal gaz çalışmalarının devam edeceğine işaret eden Biresselioğlu, "Burada alınacak olumlu sonuçlar ile de bu miktarın daha da artması beklenmektedir. Temmuz ayında keşfedilen rezerv ve bunu takiben yeni sismik çalışmalarla yapılan rezerv miktarı revizyonu, Türkiye için pek çok fırsatı beraberinde getirebilir. Başta enerjide dışa bağımlılığın azaltılması, cari açığın düşürülmesi ve daha büyük bir çerçevede enerji güvenliğinin arttırılması gibi fırsatların elde edilebileceği beklenmektedir." diye konuştu.
Biresselioğlu, keşfedilen rezervlerin uluslararası arenada da Türkiye'nin enerji diplomasisinde daha aktif bir oyuncu olmasını sağlayacağını ve stratejik karar alma süreçlerine daha fazla katılım sağlayabilmesi gibi siyasi sonuçları da beraberinde getireceğini kaydederek, şunları söyledi:
"Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının da sunmuş olduğu veriler doğrultusunda Sakarya Gaz Sahası'nda yıllık olarak 10 milyar metreküp mertebesinde doğal gaz üretimi gerçekleşirse, 2019 tüketim miktarlarına göre Türkiye'nin yıllık doğal gaz talebinin yüzde 22'sinin, yaklaşık 40 yıl boyunca bu rezervden sağlanması mümkün olacaktır. Yapılan yeni sismik çalışmalar ve rezerv miktarı revizyonları ise söz konusu üretim miktarının kademeli olarak artması anlamına gelmektedir. İlk olarak Temmuz ayında keşfedilen 320 milyar metreküplük doğal gaz rezervi Türkiye'nin 7 yıllık ihtiyacına karşılık gelirken, duyurulan ek rezerv ile birlikte bu süre 10 yıla yaklaşmaktadır. Diğer sahalarda yapılacak keşiflerle bu rakamların artması da beklenmektedir. Bu bağlamda, Türkiye'nin denizde yapacağı aramalara devam etmesi de önemlidir."
"REZERV KOLAYCA TİCARİLEŞTİRİLEBİLECEK BİR ALANDA"
Sakarya Gaz Sahası'nın büyük enerji şirketlerinin yatırım yaptığı Romanya ve Bulgaristan doğal gaz arama sahalarına yakınlığı sebebiyle oldukça stratejik bir noktada olduğunu belirten Biresselioğlu, aynı zamanda Sakarya Gaz Sahası lokasyonunun bulunan rezervin üretime geçmesi durumunda kolayca ticarileştirilebileceği bir alanda bulunduğuna işaret etti.
Biresselioğlu, Tuna-1 kuyusunda elde edilen tecrübe ve Karadeniz'de daha önce yapılmış sondajlarda elde edilen bilgi birikimi ve uluslararası iş birlikleriyle Karadeniz ve Doğu Akdeniz'de keşiflerin devam edebileceğine işaret ederek, şöyle devam etti:
"Sakarya Gaz Sahası ve yapılan doğal gaz keşfi ile birlikte, uzun vadede Türkiye'nin değişmekte olan enerji politikasından en çok etkilenecek ülkenin her ne kadar son yıllarda ithalattaki payı azalsa da Rusya olması beklenmektedir. Sakarya doğal gaz sahasında yapılan keşiflerin zamanlamasının Türkiye'nin en önemli gaz tedarikçisi Rusya ile sözleşme güncelleme dönemine denk gelmesi ve rezervin potansiyeli, Karadeniz'deki rezervin önemini arttıran unsurlar olarak ortaya çıkmaktadır. Bu rezerv ve keşfedilecek diğer rezervler, uluslararası alanda Türkiye'nin elini güçlendirebilir. Aynı zamanda, Karadeniz ve Doğu Akdeniz'de yeni keşiflerin yapılması halinde, Türkiye doğal gaz üretiminde uzun vadede söz sahibi konuma gelebilir. Bu kapsamda, Karadeniz ve Doğu Akdeniz'de, arama çalışmaları, doğal gaz üretimi, ihracat bağlantıları gibi alanlarda uluslararası işbirlikleri de gündeme gelecektir. Burada önemli olan başka bir husus ise enerji güvenliği kavramı çerçevesindeki tedarik güvenliğidir. Türkiye'nin keşfettiği rezervler sayesinde, diğer ülkelerden, siyasi gelişmelerden, pazar koşullarından etkilenmeyen bir doğal gaz tedariğine sahip olması bu konudaki belirsizlik ve risklerin de azalması anlamına gelecektir."
"TÜRKİYE'DE PETROL YOK SÖYLEMİ TARİHE GÖMÜLDÜ"
Türkiye Enerji Stratejileri ve Politikaları Araştırma Merkezi (TESPAM) Başkanı Oğuzhan Akyener de, Tuna-1 kuyusunda daha alt katmanlarda ulaşılan seviyelerin test edilmesi neticesinde yüzde 26 oranında bir rezerv artışı sağlandığını belirtti.
Türkiye'nin hidrokarbon tarihindeki en büyük rezervi keşfettiğini ve bu keşfi Karadeniz gibi zor bir alanda, bakir bir bölgede, derin denizde gerçekleştirdiğini vurgulayan Akyener, "Türkiye, yakaladığı büyük balık ile Türkiye'de petrol yok söylemini tarihe gömmüş, bu bağlamda yeni umutların yeşermesini sağlamıştır. Tüm bu süreçleri de profesyonel bir şekilde yerli imkanlarla yönetebilmiştir." dedi.
Akyener, 405 milyar metreküplük bir rezerve sahip gaz sahasının ortalama 16 ila 16,5 milyar metreküp arasında bir plato seviyesiyle üretilebileceğini ve ilk üretimin 2023'te başlayacağı varsayılırsa 2027'lerde Türkiye'nin üretiminin neredeyse yüzde 30'unun yerli kaynakla gerçekleşebileceğini söyledi.
Keşfedilen rezerv miktarının ne anlama geldiğinin bazı kıyaslamalar yapılarak anlaşılabileceğini ifade eden Akyener, şunları kaydetti:
"Örneğin üzerinde büyük kavgaların döndüğü Doğu Akdeniz'e odaklanırsak, Mısır kendi kaynak potansiyelini üreterek, LNG yoluyla ihracat çalışmaları yapmakta, İsrail ise tam kapasite üretime geçebilmek için Türkiye gibi bir rotaya veya büyük bir markete ihtiyaç duymakta. Geriye keşfedilmiş ve üzerinde kavgaların döndüğü rezerv anlamında sadece Kıbrıs adasının güneyindeki Afrodit, Calipso ve Glaucus yapıları kalmakta. Bu üç yapının tahmini rezervlerini topladığımızda ise yaklaşık olarak 319 milyar metreküplük bir hacim ortaya çıkmakta. Dolayısıyla, Türkiye Karadeniz'de Doğu Akdeniz'deki kavganın enerji boyutu noktasındaki sebepleri dahilinde masada duran pastadan daha büyük bir pastayı keşfetmiş durumdadır. Öte yandan ilave 85 milyar metreküplük rezerv artışı ise neredeyse 89 milyar metreküplük Glaucus yapısı ile aynı oranda kaynağa sahiptir. Yani bu rezerv artışı ile her ne kadar aynı saha içerisinde olsa da, Türkiye sanki yeni bir saha bulmuş gibidir. Öte yandan bu keşiflerle Türkiye'nin eli, Güney Gaz Koridoru fikrini her yönlü destekleyen AB ve ABD ile en büyük gaz ihracatçısı konumunda olan Rusya karşısında daha da güçlenecektir. Bu sektör dahilinde geliştirilen milli teknolojiler, mavi vatanımızda çok daha büyük atılımların yapılabilmesine zemin hazırlayacaktır."