Mesai saatlerine düzenleme geliyor! Haftalık mesai 40 saate indiriliyor | Meslek gruplarına göre kademeli azaltmaya gidilecek

Milyonlarca çalışanı doğrudan ilgilendiren iş kanunlarında değişiklik için hükümet yeni bir çalışma yaptı. Yapılan çalışmalar ücretten çalışma saatine, genel tatil ücretlerinden esnek çalışmaya kadar birçok başlıkta yeni düzenlemeleri kapsıyor.

Meslek gruplarına göre değerlendirmeler de yapılıyor. Örneğin basın iş kanunu ve denizcilik iş kanunda haftalık çalışma süresi 48 saat. Diğer meslek gruplarında haftalık çalışma süresi 45 saat.

Bu kapsamda bütün çalışanlarla ilgili çalışma saatlerinin 35- 40 saate indirmesi konusunu planlanıyor. Yeni düzenleme ile dağınık mevzuat bir arada toplanacak ve işin merkezinde çalışan olacak, çalışan güçlendirilecek.

Yeni hak kategorileri geliştirilirken, hem standart hem de mevcut haklar korunacak. Çalışanı doğrudan ilgilendiren "İş Kanunu" konusunda yeni bir perspektiften bakılıyor. Çalışma saatleri, yıllık izinler, ücretler gibi konulara değiniliyor.

ÇALIŞMA SAATLERİNE İNCE AYAR
Milyonları ilgilendiren çalışma saatleriyle ilgili yeni düzenleme için hummalı çalışma yürütülüyor. Türkiye'de 1936 tarihli İş Yasası ile çalışma süresi günde 8, haftada 48 saat olarak belirlendi.

2003 tarihli, hala yürürlükte olan İş Yasası'na göre de Türkiye'de haftalık çalışma süresi 45 saat. Bu yasaya göre bir yılda bir işçiye en fazla 270 saat fazla çalışma yaptırılabiliyor.

Hükümet bu çalışma saatlerinin sanayi çağının başladığı dönemlere göre düzenlendiği, günümüz şartları ve teknolojideki gelişmelere göre uzun olması nedeniyle yeni bir düzenleme için düğmeye bastı.

Meslek gruplarına göre değerlendirmeler de yapılıyor. Basın iş kanunu ve denizcilik iş kanunda haftalık çalışma süresi 48 saat. Diğer meslek gruplarında haftalık çalışma süresi ise 45 saat.

Tüm çalışanlarla ilgili bütüncül bir yaklaşımla çalışma saatlerinin 35- 40 saate indirmesi konusunu masada.

HEM STANDART HEM DE MEVCUT HAKLAR KORUNACAK

Yapılan çalışmada iş kanunlarını tekelleştirme yapılırken ilke olarak çalışanların güçlendirilmesi olacak. Ayrıca yeni hak kategorileri geliştirilirken, hem standart hem de mevcut haklar korunacak.

DAĞINIK MEVZUATA SON
Yeni çalışma ilişkilerinin geliştirilmesi kapsamında örneğin fazla çalışmalara ilişkin katsayı bir yerde yüzde 50 bir yerde yüzde 25 olmasına da dikkat çekiliyor. Yeni çalışma ilişkileri geliştirilecek ve dağınık mevzuat bir arada toplanacak.

ÇALIŞAN GÜÇLENİRSE İŞLETME GÜÇLENİR MOTTOSU
Yeni kanun çalışmalarının merkezinde çalışan olacak. Çalışan güçlenirse; işletme ve işveren gelişir mottosu ile hareket edilecek.

Aksi takdirde çalışan güçlenmediği takdirde düzenlemelerin bir şeyi ifade etmeyeceği değerlendiriliyor. Düzenlemede çalışanların vasıflarının gelişmesine ilişkin hükümlükler de yer alacak.

TÜRKİYE ÇOK ÇALIŞAN ÜLKELER ARASINDA

Sosyal güvenlik uzmanı Serkan Kumdakçı: Çalışma saatlerimiz için pandemi döneminden sonra bazı firmalar hibrit çalışma saatleri bazı firmalarda kısaltılmış çalışma saatlerine dönmüştü. Bu uygulamalara halen devam eden şirketler var. Dünyada bunu çok örneği var. Türkiye çalışma saatleri bakımından şu anda fazla çalışan ülkeler sıralamasında sayılabilir. Avrupa Birliği çalışma saati ortalaması yüzde 36,4'tür. Şu anda günde 7,5 saat haftada 45 saat çalışıyoruz. 1936 yılında yapılan uygulamada daha fazlaydı. 2003 yılında şu anki halini aldı.

GÜNLÜK ÇALIŞMA SAATLERİ DEĞİŞECEK

Burada basın iş yasasında farklı bir durum var. Günde 8 saat haftada 48 uygulanıyor. Bunun üzerinde çalışan firmalar da var. Bu da fazla mesai olarak adlandırılıyor. Yılda en fazla 270 saat mesai yapılabiliyor. Yapılan çalışma ise mesai saatlerinin 45 saatten daha aşağı çekilmesi ve 35 ila 45 saat arasında olması hedefleniyor. Günlük çalışma 6-6,5 saat olacak. 6 gün ve 5 gün çalışan firmalar 2'ye ayrılacak. 5 gün olanlar ise günde 7-8 saat olacak.

İŞÇİ VE İŞVEREN İÇİN POZİTİF

45 saate göre programını ayarlamış işletmeler için 40 saate düşürülmesi işçi açısından lehe bir durum ortaya çıkaracak. Burada 40 saatin üzerinde çalışıldığında mesai ücreti ödenecek. İşçiyi merkeze olan işveren açısından giderleri azaltan bir sistem. İşçinin verimini ve motivasyonunu artıracak. Bu aynı zamanda işçi sağlığında lehe bir uygulama olmuştur. Hem işveren hem işçi için verimlilik artışı olacaktır. Günlük 10 saat çalışma ile Cuma, Cumartesi ve Pazar'ın hafta sonu tatili olarak yapılması gündeme gelebilir.

BAKAN IŞIKHAN SİNYALLERİ VERMİŞTİ
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'da geçtiğimiz aylarda çalışma saatlerine yönelik düzenleme ile ilgili sinyalleri vermiş, "Sosyal Güvenlik Kurumunda sürdürülebilirliği güçlendirmek amacıyla sosyal güvenlik sisteminde kişilerin daha çok istihdamda kalmasını teşvik eden, hakkaniyeti ve aktüeryal dengeyi önceleyen yaklaşımla esnek çalışma biçimlerini yaygınlaştıracağız. Sosyal güvenlik mevzuatı ve uygulamalarını, değişen iş gücü piyasası koşullarına ve yeni nesil esnek çalışma şekillerine daha uyumlu hale getireceğiz. Kayıt dışı istihdam ve kayıt dışı ücretle mücadelede veri analizine dayalı, risk odaklı denetim faaliyetlerini artırarak prim tabanını genişleteceğiz" ifadelerini kullanmıştı.