Milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiriyor! Kullanılmayan yıllık iznin parası ödenir mi?

Yargıtay'ın hafta tatili günlerinin yıllık izin süresinden sayılmayacağına yönelik kararı, izin sistematiğinde önemli değişikliklere yol açtı.

Peki çalışanlar yıllık izinlerini kaç gün kullanabilir? Ne kadar çalıştıktan sonra yıllık izne hak kazanılır? Kullanılmayan yıllık izin karşılığında ödeme alınabilir mi? İşte milyonlarca çalışanın merak ettiği yıllık izin konusundaki detaylar...

YILLIK İZİN NE ZAMAN HAK EDİLİR?

Çalışanlar, işe başladıkları tarihten itibaren deneme süresini de kapsayan bir yıllık çalışma süresini doldurduğunda yıllık izin hakkı kazanır. Bir yıldan az süre çalışanların yıllık izin hakkı bulunmaz.

Yıllık izin süresi kıdeme ve yaşa göre değişir. Buna göre; 1-5 yıl arası çalışanlar 14 gün, 5-15 yıl arası çalışanlar 20 gün, 15 yıl ve üzeri çalışanlar ise 26 gün izin kullanabilir. 18 yaş ve altındaki çalışanlar ile 50 yaş ve üzerindeki çalışanların yıllık izin süresi ise 20 günden az olamaz.

MEMURLARIN YILLIK İZİN SÜRESİ NE KADAR?

Sabah'tan Önder Yılmaz'ın haberine göre hizmet süresi 10 yıla kadar olan memurlar 20 gün, 10 yıl ve üzeri hizmeti bulunanlar ise 30 gün yıllık izin kullanır.

Öğretmenler izin haklarını yaz tatili döneminde kullanır. Radyoaktif alanlarda çalışanlara ise her yıl yıllık izinlerine ek olarak bir ay sağlık izni verilir.

Memurlar iki yıllık izin sürelerini birleştirerek kullanabilir. Memurların izinli olduğu cumartesi ve pazar günleri yıllık izin hesabına dahil edilir.

YILLIK İZİN ÜCRETİ NASIL HESAPLANIR?

Çalışanın vefatı veya işten ayrılması halinde kullanılmayan yıllık izinlere ilişkin ücretler, son brüt maaş esas alınarak hesaplanır.

Hesaplama yapılırken SGK primi, işsizlik sigortası primi ile gelir ve damga vergisi kesintileri dikkate alınır.

Yıllık izinler bölünerek kullanılabilir. Çeşitli nedenlerle kullanılamayan izinlerin iptal edilmesi veya yok sayılması söz konusu değildir.

YILLIK İZİN KULLANDIRILMAZSA ÇALIŞANA FESİH HAKKI DOĞAR MI?

Evet. Yıllık izin hakkının işveren tarafından iyi niyet kurallarına aykırı şekilde kullandırılmaması halinde çalışan açısından haklı fesih hakkı doğar.

FESİH DURUMUNDA KULLANILMAYAN İZİNLERİN AKIBETİ NE OLUR?

HAFTA TATİLLERİ İLE RESMİ TATİLLER YILLIK İZİN KAPSAMINDA SAYILIR MI?

Hayır. Bu konuda Yargıtay kısa süre önce önemli bir karara imza atarak tartışmalara son noktayı koydu.

CUMARTESİ GÜNLERİ YILLIK İZİN SÜRESİNE DAHİL MİDİR?

Bu konu bazı soru işaretleri barındırmaktadır. İş Kanunu'na göre cumartesi günleri iş günü olarak kabul edilir. Bu nedenle cumartesi günleri yıllık izin süresi içinde değerlendirilebilir.

Ancak çalışanlar için hafta tatili yalnızca cumartesi ve pazar günleriyle sınırlı değildir. Haftalık çalışma süresi 45 saattir ve hafta tatilinin mutlaka hafta sonuna denk gelmesi zorunlu değildir.

İHBAR SÜRESİ BOYUNCA YILLIK İZİN KULLANDIRILIR MI?

İş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmesi halinde ihbar süresi içinde yıllık izin kullandırılamaz.

Aksi durumda işveren ihbar tazminatı ödemek zorunda kalabilir. İşverenin yıllık izin ücretini ödemek yerine izin kullandırmak istemesi halinde ise ihbar süresi, izin süresi kadar uzar.

ÇALIŞAN ZORLA YILLIK İZNE ÇIKARILABİLİR Mİ?

Evet. Yıllık izni kullandırma yükümlülüğü işverene aittir. Çalışan yıllık iznini kullanmak istemese bile işveren çalışanı yıllık izne çıkarabilir.

Ancak işveren çalışanı ücretsiz izne çıkarmaya zorlayamaz.

Çalışanın rızası dışında ücretsiz izne çıkarılması haklı fesih sebebi oluşturur.

YILLIK İZİN KULLANIRKEN RAPOR ALINIRSA İZİN SÜRESİ UZAR MI?

Yıllık izin sırasında hastalık nedeniyle alınan sağlık raporu, yıllık izin süresinden düşülmez.

İşveren, rapor nedeniyle kullanılamayan izin süresini daha sonraki bir tarihte kullandırır.

MEVSİMLİK VE EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLARIN İZİN HAKKI VAR MI?

Mevsimlik işçiler için aynı işverene bağlı olarak en az bir yıllık çalışma koşulu sağlanamadığından yıllık izin hakkı doğmaz.

Kısmi süreli çalışanların yıllık izin hakkı bakımından tam süreli çalışanlardan herhangi bir farkı bulunmaz.

Ev hizmetlerinde 10 günden fazla süreyle çalışan ve başka bir iş kapsamında çalışmayan geçici işçiler için, özel istihdam büroları tarafından bir yıllık çalışma süresinin sonunda yıllık izin kullandırılır.

GAZETECİLER YILDA KAÇ GÜN İZİN KULLANIR?

Günlük süreli yayınlarda çalışan gazeteciler, en az bir yıl çalışmış olmaları şartıyla yılda 4 hafta izin hakkına sahip olur.

10 yıldan fazla kıdeme sahip gazeteciler ise yılda 6 hafta izin kullanabilir.

Haftalık, 15 günlük veya aylık periyotlarla yayımlanan gazete ve dergilerde çalışanlara ise her 6 aylık çalışma dönemi için 2 hafta izin verilir.