Hükümetin evini yenilemek isteyen vatandaşlar için geliştirdiği "yarısı bizden" kampanyasında yeni gelişmeler yaşandı. Projesine otopark ve sığınak ekleyenler 1.5 kat kuralına takılıp hak kaybına uğruyordu. Artık otopark alanları proje metrekaresi dışında sayılacak. Yeni düzenleme halktan tam not aldı. İşte milyonlarca kişinin merak ettiği sorular ve yanıtları...
Hükümet, sağlıksız yapı stokunu yenilemek için kentsel dönüşümde gaza bastı.
İstanbul'daki 1.5 milyon riskli yapının hızla kentsel dönüşüme girebilmesi için hayata geçirilen 'Yarısı Bizden' kampanyası 39 ilçede süresiz uzatılırken, vatandaşın hak kaybı yaşamasının da önüne geçilecek kriterler belirlendi.
HAK KAYBI NASIL ÖNLENECEK?
Kentsel dönüşüm projeleri çerçevesinde taşınmaz maliklerine ait mevcut inşaat alanının 1.5 katına kadar olan yeni inşaat alanlarında konut yapılıyordu.
Yeni yapılacak yapı, eskisinin 1.5 katı büyüklüğünü geçerse dönüşüm sekteye uğrayabiliyordu.
Daha önceki kampanya döneminde yeni projesine otopark ve sığınak ekleyenler bir buçuk katı kuralına takılıp hak kaybına uğramış ve Yarısı Bizden kampanyasından faydalanamamıştı.
Yeni düzenleme ile otopark ve sığınaklar proje metrekaresinin dışında tutuldu. Böylece vatandaşların hak kaybının önüne geçildi.
KİMLER KATILABİLECEK?
Kampanya kapsamında ev veya iş yeri sahipleri ile kiracılara çeşitli miktarlarda kredi ve hibe desteği sunuluyor. Kampanya dahilinde kredi için gelir şartı aranmıyor bu nedenle hak sahiplerine kredi verilirken gelir ve kredi puanına bakılmıyor.
DÖNÜŞÜME 1.4 MİLYON TL
Ne kadar hibe ve kredi veriliyor?
'Yarısı Bizden' kampanyası kapsamında hak sahiplerine destek ödemeleri yapılıyor. Hak sahiplerine bir konut için 700 bin lira hibe, 700 bin lira kredi ve 1 milyon 400 bin lira veriliyor.
Aynı şekilde bu ödemeden işyerleri de yararlanabiliyor. Bir işyeri için 350 bin lira hibe, 350 bin lira kredi olma üzere 700 bin lira veriliyor.
ÖDEMELER NE ZAMAN VE NASIL YAPILIYOR?
Ödemeler hak sahibi adına yükleniciye yapılıyor. Bakanlık ödemeleri yapıdaki hak sahipleri adına "Hak sahiplerinin anlaştığı yüklenici"nin Emlak Katılım Bankası'nda açacağı vadesiz hesabına dört taksitle yapıyor.
VATANDAŞ NE ZAMAN ÖDEYECEK?
Hak sahibi kentsel dönüşüme giren binasını yeniledikten sonra ödeme yapmaya başlayacak. Yani ruhsat tarihinden 24 ay sonra ödeme başlayacak ve 10 yıla kadar vade uygulanacak.
Bununla beraber, ilk yıl taksitlerde faiz uygulanmayacak, sonraki yıllarda ise kalan borç miktarı her yıl ocak ayında yıllık TÜFE artışının yarısı oranında güncellenerek kalan taksit sayısına bölünecek
KİRACILARA DA DESTEK VAR MI?
Yarısı Bizden kampanyası dahilinde kiracıları da destek sağlanacak. Bu kapsamda taşınmazı kullanan kişiye bir kereye mahsus 100 bin lira taşınma desteği verilecek.
Dönüşüme girecek evde ev sahibi yaşıyorsa ev sahibi, kiracı varsa kiracı bu desteği alacak.
1.5 KAT KURALI VAR
Kampanya hangi şartlarda geçersiz olacak?
Projedeki bağımsız bölüm sayısı veya inşaat alanının mevcut bağımsız bölüm sayısı veya inşaat alanının bir buçuk katını geçmesi halinde kampanyadan faydalanamıyor.
1 Nisan 2023'ten önce yeni yapıya ilişkin yapı ruhsatı alınmış ise kampanyaya dahil olunamıyor.
YÜKLENİCİLERE DE VERMİŞTİ
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, "Artık 'Yarısı Bizden'de tarih kısıtlamasını kaldırıyoruz, 39 ilçemizde, vatandaşımızın süresiz başvuru yapmasının önünü açıyoruz.
Yine, yeni üretilecek projelerde, otopark ve sığınak alanlarını proje metrekaresinin dışında tutuyoruz. Hiçbir kardeşimizin, hak kaybı yaşamasına izin vermiyoruz.
Yüklenici firmalarımız için de bir iyileştirme yapıyor; işe başladıkları anda sözleşme bedelinin yüzde 30'unu hemen ödüyoruz" diye konuşmuştu.
15 SORUDA YARISI BİZDEN KAMPANYASI Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, İstanbul'da büyük dönüşümü sağlayacak Kentsel Dönüşümde Yarısı Bizden desteğinin ayrıntılarını paylaştı. Bakan Kurum, "Her bir vatandaşımızı sağlıksız konutlardan çıkarana kadar bize durmak yok" mesajını verdi.
"Yarısı Bizden", İstanbul'da kentsel dönüşümü hızlandırmak ve güvenli yerleşimleri sağlamak için başlatılmıştı. 26 Nisan- 2 Haziran 2023 tarihlerini kapsayan ilk başvuru döneminde e-devlet üzerinden 106 bin 225 bina ve 1 milyon 225 bin 63 bağımsız bölüme ilişkin başvuru toplandı.
Geçen hafta başlatılan yeni başvuru süreciyle birlikte artık süre kısıtlaması olmadan talepler toplanacak. Risk analizleri tamamlanan 39 ilçenin tamamında dönüşüme uygun tüm riskli yapıların hak sahipleri yardımdan faydalanabilecek. Kampanyada vatandaşların talepleri doğrultusunda düzenlemeler de yapıldı.
"BİZE DURMAK YOK"
Bakan Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla yeni döneme ilişkin ayrıntıları açıkladı. Vatandaşların merak ettiği sorulara yanıt veren bilgilerin bulunduğu paylaşımda sürecin detayları yer aldı. Bakan Kurum paylaşımında, "Her bir vatandaşımızı sağlıksız konutlardan çıkarana kadar bize durmak yok. İstanbul'da Yarısı Bizden'de yeni dönemi başlattık. İşte merak ettiğiniz soruların yanıtları" ifadesini kullandı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bu destekten kimlerin nasıl faydalanacağını, başvuruların nereye ve nasıl yapılacağını, yeni kampanya dönemiyle birlikte vatandaşlara hangi kolaylıklar sağlandığını 15 soruda yanıtladı. İşte o sorular ve yanıtları:
1-YARISI BİZDEN KAMPANYASI'NDAN FAYDALANMAK İÇİN E-DEVLET BAŞVURUSU ŞART MI? Yeni dönemde e-Devlet başvurusuna gerek yok.
2-KAMPANYADAN KİMLER FAYDALANABİLİR?
İstanbul'daki riskli yapı sahiplerinin tümü kampanyaya başvurabilir.
3-EV/İŞYERİMİN RİSKLİ OLUP OLMADIĞINI NASIL ÖĞRENEBİLİRİM?
Bakanlığa bağlı lisanslı kuruluşlara karot örneği aldırarak, yapının risk durumu tespit edilebilir.
4-RİSKLİ YAPI OLDUĞUNU TESPİT ETTİRDİKTEN SONRA EV/İŞYERİNİ DÖNÜŞTÜRMEK İÇİN İLK OLARAK NEREYE BAŞVURMAK GEREKİYOR?
Riskli yapı, hak sahiplerinin ortak kararla belirleyecekleri bir yükleniciyle imzalayacakları sözleşme ile projelendirme ve yapı ruhsatı işlemleri tamamlanır. Ardından kuracakları kat irtifakı (hisse sahiplerinin paylarının tespiti) işlemlerinden sonra Yarısı Bizden desteği için ilçe belediyelerine başvuru yapılır.
5-YARISI BİZDEN İÇİN PROJE ÖN ŞARTLARI NELERDİR?
Yeni projedeki yapı (otopark ve sığınak hariç), eski yapının bir buçuk katı büyüklüğünü geçmemeli. 1 Nisan 2023'ten sonra hazırlanmış ruhsat projeleriyle bu kampanyadan faydalanılabilir.
6-HAK SAHİPLERİ SÖZLEŞMEYİ NE ZAMAN VE KİMİNLE İMZALAYACAK?
İlçe belediyesince hak sahibi tespiti tamamlanmış riskli yapılar için Bakanlığın oluşturacağı randevu tarihinde Bakanlık ile hibe taahhütnamesi ve kredi sözleşmesi imzalanır.
7-HER KONUT/İŞYERİ İÇİN NE KADAR HİBE VE KREDİ ÖDENECEK?
Hak sahibinin bir konutu için 700 bin TL hibe ve 700 bin TL kredi, diğer her bir konutu için 1 milyon 400 bin TL kredi verilecek. Hak sahibinin bir dükkanı için 350 bin TL hibe ve 350 bin TL kredi, diğer her bir dükkanı için ise 700 bin TL kredi desteği sağlanacak.
8-BAKANLIK YARISI BİZDEN ÖDEMESİNİ HAK SAHİBİNE Mİ YÜKLENİCİYE Mİ YAPACAK?
Ödemeler hak sahipleri adına yükleniciye yapılacak.
9. ÖDEME NE ZAMAN VE NASIL YAPILACAK?
İlk ödeme iş başlayınca yüzde 30 oranında yapılacak. Ardından inşaatın devam etme süreci incelenerek taşıyıcı sistemin bitiminde %30, yapı sıvaya kadar hazır duruma getirildiğinde %30 oranında ödeme yapılacak. Son aşamada ise yapı kullanım izin belgesi alındığında %10 oranında ödeme yapılacak.
10-KREDİ GERİ ÖDEMELERİ NE ZAMAN VE HANGİ ŞARTLARDA GERÇEKLEŞTİRİLECEK?
Kredi geri ödemeleri yapı ruhsatının alınmasından 2 yıl sonra başlar. 10 yıla kadar vade uygulanır. Ödemenin başladığı yıl faiz uygulanmaz. Sonraki yıllar Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranının yarısı kadar güncelleme yapılır.
11-TAHLİYE DESTEĞİ NE KADAR?
Tahliye desteği tek seferde 100 bin TL olarak ödenir.
12-TAHLİYE DESTEĞİNDEN KİRACILAR DA FAYDALANABİLİR Mİ? Tahliye yani taşınma desteği daire/iş yerinde oturan kiracıysa kiracıya, değilse ev sahibine ödenir.
13-OTOPARK VE SIĞINAK YAPTIĞIMDA HAK KAYBI OLACAK MI? Yeni üretilecek projede otopark ve sığınak alanları inşaat alanı metrekaresinin dışında tutulacak. Böylece yapı sahibi hak kaybına uğramayacak.
14-KREDİ İÇİN GELİR ŞARTI ARANIYOR MU?
Hak sahiplerine kredi verilirken gelir ve kredi puanına bakılmaz.
15-HANGİ TARİHLER ARASINDA BAŞVURU YAPILACAK? Kampanyaya vatandaşlar süre kısıtlaması olmadan başvurabilecek.
YARISI BİZDEN'DE NELER DEĞİŞTİ?
*Artık e-Devlet başvurusuna gerek kalmayacak.
*Yarısı Bizden desteğinden faydalanırken yeni yapılacak yapının eski yapının bir buçuk katı büyüklüğünü geçmemesi gerekiyor. Daha önceki kampanya döneminde yeni projesine otopark ve sığınak ekleyenler 'bir buçuk katı' kuralına takılıp hak kaybına uğrayabiliyordu. Yeni düzenleme ile otopark ve sığınaklar proje metrekaresinin dışında tutuldu. Böylece vatandaşların hak kaybının önüne geçildi. Bu sayede çok sayıda vatandaşın kampanyadan faydalanması bekleniyor.
*Yapımı hızlandırmak ve yüklenicilerin projeye ilgisini artırmak için ilk ödeme oranına artış yapıldı. Daha önce hak sahiplerinin yüklenicilerine, %10 oranında yapılan 1. hakediş ödemesi artık %30 olarak düzenlendi.
