Kamuda EYT hareketliliği! Binlerce memurun emekliliği için kritik detay | Öğretmen, polis, hemşire...

Emeklilikte yaşa takılanlar yasasının yürürlüğe girmesinin ardından emeklilik başvurusunda bulunanların sayısı 6 günde 600 bini geçti. Başvuruların beşte üçü e-Devlet'ten yapılırken, bankalar prim borcu olan EYT'liler için kredi desteği vermeye, promosyonda limitleri yükseltmeye başladı.

Bu yıl emekli olacak 2 milyon 250 bin EYT'linin 400 binini kamu çalışanları oluşturuyor. Kamu çalışanlarının emeklilik başvuruları hizmet takip programı (HİTAP) üzerinden yapılıyor. Eş zamanlı olarak çalıştıkları kurumların Sosyal Güvenlik Kurumu'na "ikramiye onayı" yazısı göndermesi gerekiyor.

657 sayılı memurlarla birlikte, farklı statüde işçilerin de yer aldığı kamu çalışanlarının EYT'ten yararlanma ve işten ayrılma durumları SSK, Bağ-Kur sigortalılarından farklılık gösteriyor. Cumhurbaşkanının atadığı, görevlendirdiği, TBMM'de yapılan seçimler sonucu görevlendirilenler, yükseköğretim kurumlarının öğretim üyeliklerine atananlar, Sağlık Bakanlığı tabip ve uzman tabip kadrosuna atananlar emekli olduktan sonra memur olarak işine devam edebiliyor.

Mahalli idarelerde memur kadrosuna atananların da emekli aylıkları kesilerek maaşlı devam etmeleri imkânı bulunuyor. Bu listenin dışındaki polis, öğretmen gibi kamu çalışanlarından yaşlılık aylığı alanlar kamu kurum ve kuruluşlarına açıktan atanamıyor.

Sabah Gazetesi'nden Hazal Ateş'in haberine göre EYT'de sıcak gelişmeler ve kamu çalışanlarının emeklilik başvurusuna yönelik sorularının yanıtları şöyle:

KAMU ÇALIŞANLARI DA HİZMET BORÇLANMASI YAPABİLİR Mİ, AVANTAJI VAR MI?
Hizmet borçlanması, çalışılamayan sürelerdeki prim günlerinin satın alınması anlamına geliyor. Emekli Sandığı'na (5434 sayılı yasa) tabi olanların hizmet borçlanmasını emeklilikten en az 6 ay önce yapması gerekiyor. Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonra borçlanma yapanlar bu sürenin sonunda emekliliğe başvurabilecek. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında çalışanlar için bu koşul aranmıyor. Son 7 yılın yarısından çoğu hangi sigorta kolunda geçtiyse o yasanın kuralları geçerli oluyor. Talep edilen borçlanma süreleri daha çok askerlik, yedek subay okulunda geçen süreler, aylıksız geçen süreler oluyor. Borçlanmayı düşündükleri süreler emeklilik yaş grubunu daha erkene çekiyorsa borçlanmaları fayda sağlar.

MEMURLAR ÜCRETSİZ İZİN DÖNEMİNİ BORÇLANARAK EMEKLİLİĞE HAK KAZANABİLİR Mİ?
Memuriyete 8 Eylül 1999'dan önce başlayanlar ücretsiz izin dönemini borçlanarak emekli olabiliyor. Memurluğa Ekim 2008'den önce başladıysanız aylıksız izinli geçen süreleriniz emeklilik yönünden eski derecenizde (Emekli Sandığı kapsamında) değerlendirilecektir. Bu durumda emeklilikten altı ay önceden aylıksız izin süresinin borçlanılması gerekiyor.

EMEKLİ OLDUKTAN SONRA BAĞ-KUR'A PRİM BORCU ÖDEYEBİLİR MİYİM?
SGK'nın emekli aylığı bağlaması için talepte bulunanların kendi sigortalılığı nedeniyle prim borcunun olmaması zorunluluğu bulunuyor. Bu kural sadece prim borcu olan Bağ-Kur'lular için değil, SSK'daki çalışma süresi tek başına emekli olmaya yeterli olmayan Bağ-Kur borçluları için de geçerli. SSK'daki prim günleri emekliliğe yeterli de olsa Bağ-Kur borcu varsa emeklilik başvurusu kabul edilmiyor. Öncelikle bu borcun kapatılması gerekiyor. Bankalar prim borcu olan EYT'lilere yönelik düşük faizli kredi imkânları sunmakta. Hatta bazı bankalar aylığınızı oradan almak koşuluyla hem promosyon vermekte hem de düşük faizli kredi kullandırıyor.

ÖĞRETMEN, POLİS, HEMŞİRE GİBİ KAMU ÇALIŞANLARI ÖZEL SEKTÖRDE OLDUĞU GİBİ EMEKLİ OLDUKTAN SONRA AYNI KURUMDA ÇALIŞMAYA DEVAM EDEBİLİR Mİ?
Memurların, kamu çalışanlarının hem çalışma koşulları hem de emeklilikleri özel sektörden farklı. Emekli olan memur için kamu kurum ve kuruluşlarında devam edebilecekler 5335 sayılı kanun hükmünde açıkça belirtiliyor. Bu kanun kapsamında emekli olduktan sonra Cumhurbaşkanı tarafından atanan, görevlendirilenler, Meclis'te yapılan seçim sonucu görevlendirilenler emekli olup çalışmaya devam edebiliyor. Yine üniversitelerde öğretim üyesi olanlar, Bakanlıkta tabip ve uzman tabip olarak çalışanlar bu kapsamda yer alabiliyor. Bunun dışında öğretmen, imam, polis, hemşire gibi kamu çalışanları emekli olup aylık almaya hak kazandıktan sonra kadrolara açıktan atanamıyor. Yerel yönetimlerde memur kadrosuna atananların durumu da farlılık gösteriyor. Bu kadrolara atananlar kurumdan maaşını alırken emekli aylıkları ise kesiliyor.

EYT KAPSAMINDAKİ MEMURLAR BAŞVURULARINI KENDİLERİ Mİ YAPIYOR, İKRAMİYE ÖDEMELERİ NASIL YAPILIYOR?
Kamu çalışanlarının emeklilik belgeleri hizmet takip programı üzerinden gönderiliyor. Elden ya da posta yoluyla emeklilik belgesi gönderilmemesi gerekiyor. Sosyal Güvenlik Kurumu emekli aylığı ve ikramiyesi ödeme işlemlerine ilişkin belgelerin tamamını duyurdu. Çalışılan kurum ve kuruluşların SGK'ya "ikramiye onayı" yazısı göndermesi gerekiyor.

MEMURLARIN EMEKLİLİK İŞLEMLERİNİN YAPILDIĞI HİZMET TAKİP PROGRAMI (HİTAP) ÜZERİNDEN GERÇEKLEŞTİRİLEN BAŞVURULARDA BİR GECİKME OLUR MU?
Memurlar emeklilik için çalıştığı kuruma başvurabiliyor. Program üzerinden yapılan emeklilik başvurularında bir sorun yaşanması ya da işlemlerin geciktirilmesi
söz konusu değil. Memurların emeklilik için SGK'dan ayrıca bir yazı almasına gerek bulunmuyor.

KAMU ÇALIŞANLARININ EMEKLİLİK DİLEKÇESİ VERİRKEN AYIN BAŞI YA DA SONU GİBİ DİKKAT ETMESİ GEREKEN BİR TARİH VAR MIDIR?
Memurların hizmet süresi aybaşı ve ay sonu olarak hesaplanıyor. Ayın 15'inde görev maaşını alıp 16'sında emekli olanın hizmeti bir sonraki ayın 14'üne kadar esas alınırken, 15'i itibariyle de emekli aylığı bağlanıyor. Bu hesap memur maaş katsayılarının uygulandığı ocak ve temmuz ayları itibariyle yapılıyor.

KAMU KURUM YA DA KURULUŞU EMEKLİ PERSONELİN YERİNE İŞ YAPACAK ELEMAN OLMADIĞI GEREKÇESİYLE BAŞVURUYU ERTELEYEBİLİR Mİ?
Kurumlar emeklilik talepleri konusunda 5510 sayılı kanun kapsamında işlem yapmak durumunda. Buna göre, emeklilik işlemlerinin geciktirilmesi halinde kamu çalışanın en az 1 ay beklemek koşuluyla görevleri bırakabilecekleri belirtiliyor.

MEMURLUKTAN AYRILANLAR EMEKLİLİK BAŞVURUSUNU NEREYE YAPACAK?
Emekli Sandığı kapsamında çalışanlar görev yaptıkları kuruma başvururken, daha önceden ayrılanlar e-Devlet üzerinden ya da sosyal güvenlik merkezlerine giderek emeklilik başvurusunda bulunabiliyor.

MEMURLARDA 8 EYLÜL 1999 ÖNCESİ EMEKLİ OLMA KOŞULLARI NASILDI?
8 Eylül 1999'dan önce memur olanlar; Kadın memur 20 tam yıl (7200 gün) fiili hizmet süresi, Erkek memur 25 tam yıl (9000 gün) fiili hizmet süresi şartlarıyla yaş haddi aranmadan emekli olabiliyorlardı.

Ayrıca yaş haddinden emekli olmak için de;
Kadın memur 10 tam yıl (3600 gün) fiili hizmet süresi ve 60 yaşını doldurma,
Erkek memur 10 tam yıl (3600 gün) fiili hizmet süresi ve 60 yaşını doldurma şartlarını sağlayarak emekli olabiliyordu.