Hasarlı konutlarla ilgili önemli detay! Tamamlayıcı sigortası olan tüm zararı tazmin edebilir

Türkiye'yi sarsan büyük depremin ardından yapı stokunun bilançosu da ortaya çıktı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 105 bin 794 binada yer alan 384 bin 545 bağımsız bölümün yıkık, acil yıkılacak ve ağır hasarlı olduğunu tespit etti.

Depremlerin vurduğu 10 ilde toplam 2 milyon 175 bin konut bulunuyor. Bu konutlardan yüzde 51.5'inde zorunlu deprem sigortası yok. Deprem bölgesinde konutu hasar görenler DASK'tan bir bölümünü tahsil edebiliyor. Eğer özel şirketlere konut sigortası yaptırmışlarsa kalan zararı da oradan tazmin edebiliyorlar.

Bölgede hem otomobiller için hem de konutlar için yapılan özel sigorta miktarı da yüzde 10'u geçmiyor. Sigorta sektörünün DASK'ın üstleneceği hasar tazminatı haricinde tahmini 40-50 milyar lira aralığında bir ödeme ile karşılaşması bekleniyor. Peki depremden hasar gören konutlarda süreç nasıl işleyecek?

ZORUNLU DEPREM SİGORTASINDA TAZMİNAT TUTARI NEDİR?
Sabah Gazetesi'nden Dilek Güngör'ün haberine göre Doğal Afet Sigortaları Kurumu'nun (DASK) zorunlu deprem sigortasında sigorta bedeli hesaplanırken meskenin metrekaresi için bir bedel belirleniyor. Burada binanın arsa değeri dikkate alınmıyor. Teminat tutarı binanın yeniden inşa bedeli üzerinden hesaplanıyor. Konut tamamen yıkılırsa poliçede yazan tazminat tutarının tamamı ödeniyor. DASK'ın depremde hasar gören konutlar için ödeyeceği en yüksek tazminat tutarı 640 bin lira.

POLİÇEDEKİ ÜST LİMİT DEĞİŞİYOR MU?
Teminat tutarının hesaplanmasına esas metrekare bedeli ise her yıl güncelleniyor. 25 Kasım 2022'den sonra betonarme bir konut için metrekare bedeli 3.016 TL oldu. Bir de teminat tutarında üst limit var. 25 Kasım 2022 tarihinden sonraki poliçeler için teminat üst limiti 640 bin TL olarak uygulanıyor.

100 metrekare bir ev düşünelim. Bu ev 25 Kasım 2022 tarihinden önce sigortalanmış ise, teminat tutarı 150.800 TL. Aynı ev 25 Kasım 2022 tarihinden sonra sigortalanmış ise teminat tutarı 301.600 TL. 25 Kasım 2022 tarihinden önce düzenlenen bir poliçe için, metrekare bedeli 25 Kasım 2022 tarihinden sonra sigortalı tarafından güncellenmemiş ise evinin yıkılması ya da ağır hasarlı olması durumunda poliçede yazılı olan teminat tutarı kadar yani 100 m2 ev için muafiyet düşüldükten sonra 147.784 TL tazminat alınması söz konusu.

EV KISMİ HASARLIYSA NE KADAR TAZMİNAT ÖDENİR?
Zorunlu deprem sigortasında tazminat ödemesi yapılabilmesi için binanın tamamen yıkılmasına gerek bulunmuyor, kısmi hasarlar da karşılanıyor. Evde kısmi hasar varsa, eksik sigorta devreye gireceği için tazminatın hesaplanması farklılaşabilir. Hasardan sonra eksper tespitinde poliçede yer alan metrekare değeri, evin gerçek metrekaresinden düşük ise tazminatın eksik ödenmesi söz konusu. Yani evin gerçek metrekaresi 100 m2 iken, poliçe 50 m2 üzerinden düzenlenmiş ise ve konut yıkılmış ya da ağır hasar almışsa ödenecek tazminat 50 m2'ye göre hesaplanıyor. Kısmı hasar durumunda ise tazminat tutarı, alınan prim ve alınması gereken primin oranlanmasıyla bulunuyor. Bir de muafiyet konusu var. Poliçede yazılı teminat tutarının yüzde 2'si kadar. Bu yüzde 2'nin üzerinde kalan hasarlar ödeniyor.

EŞYALAR DASK KAPSAMINDA MI?
Eşyalar DASK kapsamında değil. Ancak eşyalar için ihtiyari deprem sigortası almışsanız, oradaki sigorta bedeli (azami) esas alınarak hesaplanan tazminat ödenir.

KOLON KESİLMİŞSE NE OLACAK?
Taşıyıcı sistemine zarar verilmiş bir bina depremde buna bağlı olarak yıkılırsa sigorta normal şartlarda ödenmiyor. Ancak bu denli büyük bir depremde kolon kesilip kesilmediğinin yıkık binalarda belirlenemeyeceği varsayılarak bütün depremzedelere ödeme yapılabileceği belirtiliyor.

NEREYE BAŞVURMAK GEREKİYOR?
DASK'a hasar ihbarlarınızı ALO 125'i arayarak, e-devlet ve www.dask.gov.tr internet sitelerinden yapabilirsiniz. Sigorta eksperleri binanızdaki hasarı tespit edip tazminat ödeme sürecini başlatıyor. DASK'ta hasar tespiti yapılan evlerde ödemelere hemen başlandı.

DASK TAZMİNATI ALAN DİĞER YARDIMLARDAN MAHRUM KALIR MIYIZ?
Zorunlu Deprem Sigortası'nda tazminat alan depremzedeler devletin diğer yardımlarından da yararlanabilir.
Konutun sahibi vefat ederse tazminat alınabilir mi? Konutun sahibinin vefat etmesi durumunda veraset ilamında görülen hak sahiplerine tazminat ödemesi yapılıyor.

HEM DASK HEM KONUT SİGORTANIZ VARSA NASIL ÖDEME OLACAK?
Hem DASK hem konut sigortası poliçesi var ise oluşan hasar tutarı öncelikli olarak DASK tarafından, artan kısmı ise konut poliçesini düzenleyen şirketten karşılanıyor. Diyelim ki, 100 m2 ev için 301.600 TL DASK teminatı olsun ve DASK bedelini aşan kısım için de ihtiyari olarak 160.000 TL deprem teminatı içeren konut sigortası olsun. Ev depremde yıkılmış veya ağır hasar almışsa DASK 295.568 TL, sigorta şirketi ise 160.000 TL öder.

TRAFİK SİGORTASI DEPREMDE HASAR ALAN ARAÇLARIN HASARINI KARŞILAR MI?
Trafik sigortası kendi aracınızdaki hasarları değil kaza sonucu karşı tarafın hasar masraflarını karşılar. Bu açıdan zorunlu trafik sigortası deprem sonucu aracınızdaki masrafları ödemez. Ancak kaskonuz varsa poliçenize göre araç zararını sigorta şirketinden alabilirsiniz. Eğer kasko poliçesinde deprem teminatı var ve muafiyetsizse hasar masraflarını yüzde 100 şekilde alabilirsiniz.

YÜZDE 51'İNDE ZORUNLU SİGORTA YOK
Türkıye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik Genel Müdürü Atilla Benli, "Depremler nedeniyle kaybettiğimiz canları geri getiremeyiz ama deprem teminatı içeren sigortalara sahip kişilere sigorta şirketlerinin ödeyeceği tazminatlar ile mal kayıplarının önemli ölçüde yerine koyulması mümkün" dedi. Benli'nin verdiği bilgiye göre, depremlerin vurduğu 10 ilde toplam 2 milyon 175 bin konut bulunuyor. Bu konutlardan yüzde 48.5'i için Doğal ve Afet Sigortaları Kurumu'na (DASK) Zorunlu Deprem Sigortası yaptırılırken, yüzde 51.5'inin ise zorunlu deprem sigortası bulunmuyor.