Ek zam, promosyon, staj ve borçlanma... EYT'de yaş ÇİZELGESİ netleşti! 1999-1998-1997-1996 yılı öncesi sigorta girişi pırlanta kıymetinde!

Son dakika EYT haberleri... 3600 ek gösterge çalışması sonrasında EYT için hazırlıklar tamamlanmak üzere. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı, kritik düzenleme için Aralık ayını işaret etmişti. Düzenlemenin Ocak ayında Meclis'te onaylanması bekleniyor. 8 Eylül 1999 öncesinde olduğu gibi prim ve sigortalılık şartı aranacak. Hal böyle olunca 1999 senesi öncesi sigortalı olanlar avantajlı konumda yer alıyor. İlk etapta 1,5- 2 milyon vatandaşın düzenlemeden yararlanması bekleniyor. İşte, EYT düzenlemesi için yaşanan son gelişmeler!

TİSK'TEN EYT AÇIKLAMASI

Emeklilikte Yaşa Takılanlar konusunun bu ay TBMM'ye geleceğini açıklayan TİSK Başkanı Özgür Burak Akkol, "Emekli ile emekli olmayanlar arasındaki SGK prim farkı karşılancak. Bakan bize müjdeyi verdi. Yüzde 80'in üzerinde çalışan işe devam etmek istiyor. İşverenlere ilave maliyet olmadan istihdam ilişkisi devam edecek." dedi.

TİSK Başkanı Akkol, EYT'lilerin kıdem tazminatı için işverenlere Kredi Garanti Fonu'ndan uygun kredi müjdesinin Bakan Bilgin tarafından verildiğini açıkladı.

Yaşa takılanlara emeklilik yolunu açacak düzenlemede sona gelindi. Bu ay Meclis'e sevk edilmesi planlanan düzenleme merakla beklenirken, yapılan açıklamalar 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanlardan prim ve yıl şartını tamamlayanlara emeklilik yolunun açılacağını ortaya koyuyor.

SSK'lıların tam emeklilik için 5 bin, Bağ- Kur'lular ve memurların ise kadınlarda 7 bin 200, erkeklerde 9 bin prim günü tamamlaması gerekiyor. Peki bu süreleri eksik olanlar ne yapabilecek? Eksik primi tamamlamanın 5 yolu bulunuyor. İşte bu yollar...

İLK YOL BORÇLANMA

Erkekler askerlik borçlanmasıyla eksik primlerini tamamlayabiliyor. Eğer askerlik sigortalı olmadan önce yapılmışsa, borçlanma ile prim gün kazanıldığı gibi, sigorta giriş tarihi de borçlanılan gün kadar geriye çekiliyor. 8 Eylül 1999'dan sonra sigortalı olan ancak askerlik borçlanmasıyla başlangıcı bu tarihten önceye çekilenlerin de EYT kapsamında sayılması bekleniyor. Bu durum, düzenleme Meclis'e geldiğinde netleşecek.

Kadınların en çok 3 defaya mahsus olmak üzere doğumdan sonra prim ödemeden (en çok 2 yıl) geçirdikleri süreler borçlanılabiliyor. Çocuk başına 720 gün, en çok 2160 gün prim kazanılabiliyor. Ancak staj sonrası doğum yapanlar varsa, bu doğumlar için borçlanma yapılabiliyor.

Avukatlar, sigortalı olmaksızın ilk 6 ay mahkemelerde, kalan 6 ay da avukat yanında olmak üzere toplam 1 yıllık staj sürelerini gösteren onaylı baro belgesi ve borçlanma talep dilekçesi ile kuruma başvurmaları halinde bu süreleri borçlanabiliyor. 1 yıllık sürenin tamamını borçlanmak şart değil, ihtiyaç kadar da borçlanma yapılabiliyor.

4/c'li kamu çalışanlarının personel mevzuatına göre aylıksız izin süreleri; sigortalı olmaksızın doktora veya tıpta uzmanlık öğrenimi için geçirilen süreler; hekimlerin fahri asistanlıkta geçen süreleri; kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışanların kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik süreleri (25/2/2011'den sonraki); yurt dışında ev kadını olarak veya sigortalı çalışarak geçirilen süreler de borçlanılan sürelerden...

HİZMET TESPİTİ

Geçmişte sigortasız çalıştırılanlar hizmet tespiti yaptırabiliyor. Burada 5 yıllık bir hak düşürücü süre bulunuyor. İşveren sonrasında sigorta yapmışsa ya da girişi bildirmiş ama primi yatırmamışsa bu süre işletilmiyor. SGK kayıtlarında 'bordro, sigortalı hesap fişi, bildirge' gibi belgeler varsa hak düşürücü süre uygulanmıyor.

TOPTAN ÖDEMENİN İHYASI

Yıl ve yaş şartını tamamladığı halde primi yetmediği için emekli olamayanlar bu sürelerin parasını SGK'ya başvurarak geri alabiliyor. Daha sonra isteyenler bu süreleri ihya edebiliyor. Alınan toptan ödeme, güncelleme katsayısıyla güncellenerek ödenirse bu hizmetler yeniden kazanılabiliyor.

BAĞ-KUR'LUYA İHYA İMKANI

Bağ-Kur'lular için prim kazanmanın yollarından biri de 'ihya'. Daha önce prim borcu nedeniyle hizmet süreleri dondurulan Bağ-Kur'lular, bu günleri ihya ile yeniden kazanabiliyor. Burada ihtiyaç kadar süre değil, tüm süreler ihya edilebiliyor. Ödemenin tutarı da güncel asgari ücret üzerinden hesaplanıyor.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTA

Primini tamamlamak isteyenlerin başvurabileceği yollardan biri de isteğe bağlı sigorta... Ancak burada toplu ödeme imkanı olmadığı için primi tamamlamak zaman alıyor. Dikkat edilmesi gereken bir nokta da ödemelerin 1261 günü, yani 3.5 yılı bulmaması. Bu sayı aşılırsa isteğe bağlı sigorta Bağ-Kur kapsamında olduğu için emeklilik hesabı da Bağ- Kur'a göre yapılıyor. Son 7 yılda hangi kurumdan prim çoksa, o kurumdan emekli olunuyor. SSK'dan emeklilik planlayanlar buna dikkat etmeli.

KÜLLİYE'DE EYT VE ASGARİ ÜCRET ZİRVESİ

Başkan Erdoğan, Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin ile görüştü. Toplantıda EYT ve asgari ücret zammının ele alındığı bildirildi.

EYT YASA TASARISI ARALIK'TA MECLİS'TE OCAK'TA YÜRÜRLÜLÜKTE

Bu sürecin bir ayağını da Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi oluşturuyor. Bu düzenlemenin de çalışmalarında sona gelindi. Düzenleme kabinede görüşüldükten sonra yine Aralık ayında Meclis'e gelerek yasalaşma sürecine girecek.

Aralık ayında yasa çalışmasının tamamlanmasının ardından ilk etapta 1.5 milyon sigortalının emeklilik hakkına kavuşması bekleniyor. Bu durumda emeklilik hakkını kazanacak olan 1.5 milyon kişi ilk etapta Ocak ayı ile birlikte emeklilik işlemlerini başlatacak.

Şartları tamam olmayanlar da daha sonra tamamladıklarında EYT yasasından yararlanacak. Ocak ayında yapılacak emeklilik başvurusu sonrasında ilk maaş hesabı da 1 Şubat itibariyle başlatılacak.

Bir aylık sürenin ardından Mart ayında hem Ocak hem Şubat hem de Mart ayının maaşları toplu olarak ödenmiş olacak.

EYT'LİLER EMEKLİ PROMOSYONU İLE ÇİFTE ÖDEME ALACAK

EYT'liler ilk ödemelerini alacakları banka ve şubesini e-devletten ya da emeklilik işlemleri sırasında seçebilecek. Böylece EYT'linin emekli maaşı tercih ettiği bu banka şubesine yatırılacak.

Bilindiği gibi bankalar emeklilere 3 yıl kendi şubelerinden maaş almaları şartı ile promosyon ödüyor. Bu promosyon rekabeti sonrasında rakamlar geçtiğimiz aylarda 10 bin liraya kadar çıkmıştı.

Geçtiğimiz ay Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) promosyonda en az rakamları yeniden belirledi. Buna göre maaşı 3.500 liraya kadar olanlar için 3.000TL, 3.500-7.500 lira arası olanlar için 3.500 TL, 7.500-10.000 lira arası olanlar için 4.500 TL ve 10.000 liradan fazla maaş alanlar için ise 5.000 liraya çıkartıldı. Bankalar bu miktarlardan daha az promosyon ödeyemeyecek.

Ancak bunun üzerinde promosyon serbest olmaya devam edecek. Burada yine rekabet sonucu rakamlar 8 bin lira seviyesine kadar çıkıyor.

EMEKLİ PROMOSYON RAKAMLARI DAHA DA ARTABİLİR

Bankaların rekabeti daha çok emekliye maaş ödeme üzerinden yürütülüyor. Bu durumda emekli olacak 1,5 milyon emekliyi kendi bankasına çekmek için yüksek miktarlarda promosyonlar da ödenebilecek.

Bu rekabet emeklilere yararken rakamın yeniden 10 bin liraların üzerine çıkması da bekleniyor. EYT'liler böylece banka seçerken kendileri için en iyi şartları sunun kurumları tercih edecek.

Burada sunulan imkanlarla birlikte şartlara da bakmakta fayda var. Çünkü bazı bankalar yüksek promosyon karşılığında emeklilerden değişik ürünleri kullanmasını zorunlu tutuyor.