EYT'DE SON DAKİKA: Yaş sınırı olacak mı? EYT'de YAŞ ŞARTI gelecek mi? EYT yasası ile kimler emekli olacak? Son durum...

EYT'de yaş sınırı olacak mı?, sorusu milyonlarca kişinin gündeminde yer alıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin'in, TBMM'de yaptığı açıklamalar sonrası gözler EYT şartlarına çevrildi. EYT'de yaş sınırı olup olmayacağı merak edilirken, gözler düzenlemenin Meclis'e geleceği tarihe çevrildi. Peki, EYT'de yaş sınırı olacak mı? EYT'de yaş şartı gelecek mi? EYT yasası ile kimler emekli olacak? EYT'de son durum nedir? İşte merak edilen soruların yanıtı...

EYT NE ZAMAN MECLİS'E GELECEK?

Bakan Vedat Bilgin, EYT düzenlemesine ilişkin yaptığı açıklamada, "EYT konusu Türkiye'nin önündeki en önemli konulardan biri, Türk kamuoyunun da en fazla ilgilendiği sorunlardan biri. Beni arayan arkadaşlarımız, gazeteci tanıdıklarım, doğrudan doğruya EYT'li olan yurttaşlarımız hep bu soruyu soruyorlar; niye uzadı? Bir defa herkesi dinlemek zorundayız. En son odaları dinlemeye başladık.

Meselenin bir boyutu iş adamlarının kıdem tazminatları. Doğrudan doğruya işverenleri ilgilendiriyor. İşveren, 'benim kıdemli çalışanlarım yaklaşık işletmelerde yüzde 15, en düşüğü yüzde 10, biz bunları kaybetmek istemeyiz, ama mali yükü var' deniyor.

Başka tekliflerde bulunanlar, 'şunu öteleyin' diyenler oluyor. Bir de bizim çalışmanın teknik yönüyle ilgili problemler var. Bizde büyük çoğunluğu iş değiştirmiş, evrakları bulunamıyordu, o zaman dijital dönüşüm yoktu. Bütün bunları temin etmeye çalışıyoruz. Bütün bu çalışmaları tamamladığımız zaman, gerçek boyutları ortaya çıktığı zaman kamuoyuyla paylaşacağım." ifadelerini kullandı.

Bakan Bilgin, EYT ile ilgili düzenlemenin ocak ayından önce Meclis'e geleceğini duyurarak şöyle devem etti:

"EYT konusunda en kapsamlı düzenlemeyi yapacağımızdan kimsenin endişesi olmasın. Burada temel kriterler var. Üç kriter var. Komisyonda da söyledim. Bugün yaş şartı olmasaydı haziran ayına kadar ne kadar insan emekli olabilirdi, onu açıklamıştım. 1.5 milyon demiştim. Ocak ayında biraz daha yükselecek. Türkiye'nin emekçileri, önümüzdeki günlerde asgari ücrette emekçilerimizden yana tavır alacağız. Sözleşmeli personel meselesini en geniş kapsamda çözdük, Meclis'e gelecek. EYT meselesi de gündeme geldiği zaman aynı kapsayıcılıkta olacaktır."

EYT'DE YAŞ SINIRI OLACAK MI?

EYT düzenlemesinde son viraja girildi. Milyonlarca kişinin yakından takip ettiği EYT düzenlemesinde, "Yaş sınırı, şartı olacak mı" sorusu en çok merak edilenler arasında yer aldı. Hemen şunu belirtelim ki, EYT'nin kapsamı ve içeriği henüz açıklanmadığı için "EYT'de yaş şartı olacak mı" sorusunun yanıtı da henüz belli olmadı. Söz konusu düzenleme bu ay Meclis'e gelecek ve merak edilen tüm sorular yanıt bulacak.

EYT'DE SON SÖZ BAŞKAN ERDOĞAN'IN

EYT düzenlemesinde son sözü Başkan Recep Tayyip Erdoğan söyleyecek. Çalışmanın bu ay içerisinde Meclis'e sunulması bekleniyor.

EYT KİMLERİ KAPSIYOR?

EYT'li olmak için öncelikle 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olarak çalışmaya başlamak ve prim yatırmak gerekiyor. Herhangi bir prim şartı getirilmese bile 8 Eylül 1999 öncesinde prim şartı SSK'da 5.000 gün olarak uygulanıyordu. Buna göre en az 5.000 günün olması gerekiyor. Yine SSK'lılar için erkeklerde 25 kadınlarda ise 20 yıl bekleme süresi bulunuyor. Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'nda ise erkeklerde 9.000 gün (25 yıl), kadınlarda ise 7.200 gün (20 yıl) prim isteniyor.

EYT'LİLERE TAZMİNAT HAKKI

EYT yasası ile ilk etapta 1.5 milyon sigortalının emekli olacağı belirtiliyor. EYT yasasından etkilenecek ve emekli olacak sigortalıların büyük çoğunluğu bir işyerinde çalışıyor. Dolasıyla emeklilik işlemleri için bu vatandaşların işten çıkış belgesi alması gerekecek.

Emeklilik için işten ayrılan çalışanlar son işyerlerinde en az 1 yıllık kıdemleri de varsa tazminat hak ediyorlar. Bu durum kıdem tazminatını düzenleyen 1475 sayılı yasanın 14. Maddesi'nin 4. Fıkrası'nda şöyle ifade ediliyor: "Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla..." Bu amaçla işten ayrılan sigortalılar çalıştıkları sürenin son brüt maaşlarıyla çarpılması sonucunda ortaya çıkan rakam kadar tazminat alabiliyorlar.

FİRMALAR HAZIR DEĞİL

Takvim Gazetesi Ekonomi Müdürü Faruk Erdem'in haberine göre, son günlerde iş dünyasından yapılan açıklamalarda yoğun bir emeklilik hareketi olacağı ve kıdem tazminat yükü oluşturacağı belirtilerek faizsiz kredi desteği isteniyor.

Çünkü bugün Türkiye'de birçok firma kıdem tazminatı için bir kaynak ayırmıyor. Oysa geçtiğimiz yıllarda gündeme gelen kıdem tazminatı fonu kabul edilse ve kurulsaydı bugün tazminat diye bir sorun olmayacaktı.

Ancak hem iş dünyası hem sendikalar buna karşı direndiler.

İş dünyasının diğer istekleri de şöyle:

● Tazminatlar için işverene faizsiz kredi.
● Sosyal güvenlik destek priminin düşürülmesi.
● Sigorta teşviklerinin kesilmemesi.

PRİM DESTEĞİ GELİYOR
Tazminatlar dışında emekli olduktan sonra çalışacak EYT'liler için de Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödenmesi gerekiyor. Bu primlerin toplamı yüzde 32 olsa da işverene düşen kısım biraz yüksek. Yani işveren normal çalışana nazaran emekli çalışan için daha yüksek prim ödüyor. Burada işverenin prim ödemelerinde 5 puanlık bir destek yapılması da gündemde. Çalışanların prim ödemeleri şu oranlarda yapılıyor:

NORMAL ÇALIŞAN
● İşçi SGK primi: Yüzde 14
● İşçi işsizlik sigortası primi : Yüzde 1
● İşveren SGK primi: Yüzde 15.5 (5 puan teşvik ile)
● İşveren işsizlik sigortası primi: Yüzde 2
● Toplam kesinti oranı: Yüzde 32.5 (5 puan teşvik hariç)

EMEKLİ ÇALIŞAN
● Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi İşveren Payı: Yüzde 2
● Sosyal Güvenlik Destek Primi İşveren Payı: Yüzde 22.5 (5 puan indirim ile yüzde 17.5 olacak)
● Sosyal Güvenlik Destek Primi İşçi Payı: Yüzde 7.5
● Toplam kesinti Yüzde 32'dir.

'TEŞVİKLER SÜRSÜN' TALEBİ
Bu noktada EYT'liler emekli olabilmek için işten çıkacakları için prim teşviklerinin kesilmesi de söz konusu olacak. Çünkü bu teşvikler işçi çıkartmamak kaydı ile veriliyor.

Bu yüzden işverenler bu teşviklerin kesilmemesini de istiyor.