EYT'de son dakika: EYT ne zaman çıkacak? EYT şartları ve kapsamı nasıl olacak? Son toplantı yapıldı, detaylar netleşiyor!

EYT'de son toplantı yapıldı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay başkanlığında gerçekleştirilen son toplantıya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin ile Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati de katıldı. Şimdi ise gözler EYT'nin kapsamına çevrildi. EYT ile emekli olmayı bekleyen milyonlarca kişi, yeni düzenlemenin detaylarını araştırıyor. Peki, EYT şartları ve kapsamı nasıl olacak? EYT ne zaman çıkacak? İşte haberin detayları...

EYT'DE SON TOPLANTI YAPILDI

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay başkanlığında Emeklilikte Yaşa Takılanlara ilişkin düzenleme ile ilgili son toplantı Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirildi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, TBMM AK Parti Grup Başkanı İsmet Yılmaz, AK Parti Genel Başkan Vekili Numan Kurtulmuş, AK Parti Grup Başkan Vekili Mustafa Elitaş, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Nurettin Canikli ve Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı Metin Kıratlı katıldı.

EYT NE ZAMAN MECLİS'E GELECEK?

Toplantıda EYT düzenlemesine ilişkin son durum değerlendirildi. EYT düzenlemesi Aralık ayında Meclis'e gelecek. 2023 bütçe görüşmelerinin tamamlanmasının ardından EYT düzenlemesinin Meclis'e gelerek Ocak 2023'te yasalaşması bekleniyor.

EYT KİMLERİ KAPSIYOR?

EYT'li olmak için öncelikle 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olarak çalışmaya başlamak ve prim yatırmak gerekiyor. Herhangi bir prim şartı getirilmese bile 8 Eylül 1999 öncesinde prim şartı SSK'da 5.000 gün olarak uygulanıyordu. Buna göre en az 5.000 günün olması gerekiyor. Yine SSK'lılar için erkeklerde 25 kadınlarda ise 20 yıl bekleme süresi bulunuyor. Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'nda ise erkeklerde 9.000 gün (25 yıl), kadınlarda ise 7.200 gün (20 yıl) prim isteniyor.

EYT'DE YAŞ SINIRI VAR MI?

Hemen şunu belirtelim ki, kesin olmamakla birlikte EYT düzenlemesinde yaş şartının ortadan kaldırıldığı düşünülüyor. 18 yaşında işe başlayan bir kişi 25 yıl eklendiğinde 43 yıl erkeklerde, kadınlarda 38 yaş zaten sistemde otomatik olarak görülecek. Düzenlemeye ilişkin detaylar bu ay Meclis'te görüşülecek. EYT şartları açıklanır açıklanmaz ahaber.com.tr'de olacak.

EYT'LİLERE TAZMİNAT HAKKI

EYT yasası ile ilk etapta 1.5 milyon sigortalının emekli olacağı belirtiliyor. EYT yasasından etkilenecek ve emekli olacak sigortalıların büyük çoğunluğu bir işyerinde çalışıyor. Dolasıyla emeklilik işlemleri için bu vatandaşların işten çıkış belgesi alması gerekecek.

Emeklilik için işten ayrılan çalışanlar son işyerlerinde en az 1 yıllık kıdemleri de varsa tazminat hak ediyorlar. Bu durum kıdem tazminatını düzenleyen 1475 sayılı yasanın 14. Maddesi'nin 4. Fıkrası'nda şöyle ifade ediliyor: "Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla..." Bu amaçla işten ayrılan sigortalılar çalıştıkları sürenin son brüt maaşlarıyla çarpılması sonucunda ortaya çıkan rakam kadar tazminat alabiliyorlar.

FİRMALAR HAZIR DEĞİL

Takvim Gazetesi Ekonomi Müdürü Faruk Erdem'in haberine göre, son günlerde iş dünyasından yapılan açıklamalarda yoğun bir emeklilik hareketi olacağı ve kıdem tazminat yükü oluşturacağı belirtilerek faizsiz kredi desteği isteniyor.

Çünkü bugün Türkiye'de birçok firma kıdem tazminatı için bir kaynak ayırmıyor. Oysa geçtiğimiz yıllarda gündeme gelen kıdem tazminatı fonu kabul edilse ve kurulsaydı bugün tazminat diye bir sorun olmayacaktı.

Ancak hem iş dünyası hem sendikalar buna karşı direndiler.

İş dünyasının diğer istekleri de şöyle:

● Tazminatlar için işverene faizsiz kredi.
● Sosyal güvenlik destek priminin düşürülmesi.
● Sigorta teşviklerinin kesilmemesi.

PRİM DESTEĞİ GELİYOR
Tazminatlar dışında emekli olduktan sonra çalışacak EYT'liler için de Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödenmesi gerekiyor. Bu primlerin toplamı yüzde 32 olsa da işverene düşen kısım biraz yüksek. Yani işveren normal çalışana nazaran emekli çalışan için daha yüksek prim ödüyor. Burada işverenin prim ödemelerinde 5 puanlık bir destek yapılması da gündemde. Çalışanların prim ödemeleri şu oranlarda yapılıyor:

NORMAL ÇALIŞAN
● İşçi SGK primi: Yüzde 14
● İşçi işsizlik sigortası primi : Yüzde 1
● İşveren SGK primi: Yüzde 15.5 (5 puan teşvik ile)
● İşveren işsizlik sigortası primi: Yüzde 2
● Toplam kesinti oranı: Yüzde 32.5 (5 puan teşvik hariç)

EMEKLİ ÇALIŞAN
● Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi İşveren Payı: Yüzde 2
● Sosyal Güvenlik Destek Primi İşveren Payı: Yüzde 22.5 (5 puan indirim ile yüzde 17.5 olacak)
● Sosyal Güvenlik Destek Primi İşçi Payı: Yüzde 7.5
● Toplam kesinti Yüzde 32'dir.

'TEŞVİKLER SÜRSÜN' TALEBİ
Bu noktada EYT'liler emekli olabilmek için işten çıkacakları için prim teşviklerinin kesilmesi de söz konusu olacak. Çünkü bu teşvikler işçi çıkartmamak kaydı ile veriliyor.

Bu yüzden işverenler bu teşviklerin kesilmemesini de istiyor.