8 Eylül 1999 sonrası sigortalılar 5.000 prim + 7 yıl süre! TÜFE, refah payı, staj, intibak...EYT'de emeklilik TORBASI genişliyor!

EYT düzenlemesinin Meclis'ten geçeceği tarih dört gözle bekleniyor. Yapılan son düzenleme ile 8 Eylül 1999'den önce sigortalı olanlara düzenlemeyle emeklilik yolu açılıyor. Kapsam dışında kalanlar ise gelecek yeni açıklamaları takip ediyordu. Belirlenen tarihten sonra emekli olmak isteyenler için de bir imkan bulunuyor. SGK'dan emeklilik yolu açacak yapılandırma paketi için de detaylar netleşmeye başladı. İşte, EYT düzenlemesi için son dakika gelişmeler!

EYT'li olup olmadığımı nasıl anlayabilirim?

e-Devlet sistemi üzerinden çalışma hayatım bölümüne girerek sigorta bilgilerinize bakabilirsiniz.

Eğer 8 Eylül 1999 öncesinde sigorta girişiniz yapılmış ve prim yatırılmışsa siz EYT'lisiniz. Primlerinin uzun vadeli sigorta kollarından olması ve fiili çalışma gerekiyor.

Farklı kurumlarda çalışmaları olanların şartları nasıl belirlenecek?

Farklı kurumlarda çalışanlar için uygulanan bir kural var. Son 7 yıllık sigortalılık süresine bakılıyor.

Burada son 7 yıl değil son 7 yıllık sigortalı olarak çalışılan süre önemli. Burada 3.5 yıl yani 1261 gün hangi kurumdaysa o kurumun şartları uygulanıyor. Yeni yasada bunu değiştiren bir düzenleme olmaz ise aynen uygulanacak.

Staj ile başlayan sigortalılık EYT kapsamına alınacak mı?

Mevcut düzenlemelere göre staj ya da çıraklık için yapılan sigortalar sağlık sigortaları olarak primlendiriliyor.

Bu yüzden şu anki mevzuata göre staj ya da çıraklık başlangıç olarak sayılmadığı gibi, burada ödenen primler de emeklilik hesabında kullanılmıyor.

O yüzden staj ve çıraklık ile başlayanlar EYT kapsamına giremiyor. Bu başlangıçların tescil edilmesi için yasal düzenleme gerekiyor.

8 Eylül 1999'dan kısa süre sonra sigortalı olanlar için bir hak var mı?

Burada yasanın çıktığı 8 Eylül 1999 tarihi bir sınır olarak belirleniyor.

Sonrasında ise yeni emeklilik şartları uygulanıyor. Bu tarihten önce işe girenler için yaş şartı bulunmuyordu.

Ancak bu tarihten sonra işe girenler yaş şartı olduğunu bilerek işe başlamış oldu.

Ancak sürenin 31 Aralık 1999'a uzatılması ya da sonrası için bir kademeli emeklilik getirilmesi gibi talepler de bulunuyor.

1999 sonrası sigortalı olanlar için hiç mi imkan bulunmuyor?

8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanlar için bazı istisnalar bulunuyor. Bunlardan birisi askerlik, birisi fiili hizmet süresi zammı ve bir diğeri ise staj sonrası doğum yapmak.

5510 sayılı yasanın 41'inci maddesinde belirtildiği üzere borçlanılan süreler sigorta olunan tarihten önceki zamana rastlarsa işe giriş tarihi aynı gün sayısınca geri çekiliyor. Askerliğini sigortadan önce yapanlar borçlandıkları gün kadar işe giriş tarihini öne çekebiliyor.

Böylece 8 Eylül 1999 öncesine çekilen işe giriş tarihleri EYT kapsamına girmiş oluyor.

Yine staj sonrası doğum yapan anneler de borçlanarak işe giriş tarihlerini her bir çocuk için 2 yıl geri çekebiliyor. Yıpranma bulunan mesleklerde çalışanlar açısından da bazı durumlarda işe giriş tarihleri geri çekilebiliyor. Bu durumda EYT düzenlemesinden yararlanmak mümkün olabiliyor.

EYT ile emeklilik zorunlu olacak mı?

Emeklilik işlemleri yasalarımıza göre re'sen yapılan bir işlem değil. Yani kurum şartları tamamlananları emekliye sevk etmiyor. Burada başvuru şartı aranıyor. Yani kişi istemese şartları taşısa da emekli olmayabiliyor. Bu kural EYT için de geçerli olacağından sadece başvuranlar emekli olacak. Dolayısıyla zorunlu bir emeklilik bulunmuyor. Kamu işçilerinin zorunlu emeklilik kuralı ise bu yasanın kapsamında kaldırılmış olacak.

ENFLASYON FARKI, REFAH PAYI VERİLECEK

SGK, EYT'lilerin maaşları için şu açıklamayı yaptı: "TÜFE, refah payı dikkate alınarak aylıklar ödenecek. Sigortalının gün ve kazançlarında bir değişiklik olmasa da her yılın TÜFE, gelişme hızı, aylık artışı verileri farklı olduğundan talep yılına göre aylık miktarı değişebiliyor. EYT kapsamındaki sigortalılar için farklı bir aylık hesabı yapılmayacak, TÜFE ve refah payı dikkate alınarak aylıklar ödenecek."

YAPILANDIRMA PAKETİ

Yapılandırma paketi haberleri devlete borcu olan vatandaşları heyecanlandırırdı. Kabine toplantısında ele alınacak paketten EYT'lilere de müjde çıkması bekleniyor. Daha öncekiler gibi bir düzenleme gelirse çok sayıda EYT'liye SGK'dan emeklilik yolu açılacak. Aynı zamanda prim şartını düşürme imkanı da sağlanacak. Nasıl mı olacak? İşte detayları...

Vatandaşların devlete olan vergi, ceza ve prim borçları için yapılandırma paketi hazırlığı yapılması büyük heyecan yarattı. Düzenleme kamuya borcu olan vatandaşlara ödeme kolaylığı sağlayacak. Ancak avantajları bununla bitmeyecek.

Daha öncekiler gibi bir düzenleme gelirse çok sayıda EYT'liye emeklilik yolu açılacak. Bağ-Kur prim borcu olanlara yapılandırma ve sildirme imkanının yanı sıra dondurulmuş hizmet günlerini daha az ödemeyle ihya etme kolaylığı gündemde.

Böylece EYT düzenlemesiyle emekli olmak için prim kazanmak, prim borcunu ödemek ya da sildirmek isteyenler önemli bir fırsat yakalayacak. Hatta bazı kişilere daha az primle emeklilik imkanı doğacak. Tabii bir de kamu bankalarından kredi kolaylığı da gündeme gelebilecek. İşte yapılandırma düzenlemesinin EYT'lilere sağlaması beklenen 5 kolaylık...

1- BORCU KAPATANA EMEKLİLİK

Öncelikle Bağ-Kur prim borcu olduğu için emekli olamayanlar, bunları yapılandırmayla kolayca ödeyebilecek. Böylece EYT kapsamındaysa yapılandırmayla borcunu kapatır kapatmaz emeklilik yolu açılacak.

Düzenleme kapsamında borçların gecikme faizlerinin, zamlarının silinmesi, bunun yerine Yİ-ÜFE üzerinden hesaplama yapılması, peşin ödemede bu Yİ-ÜFE tutarından da indirim yapılması bekleniyor.

2- KREDİ KOLAYLIĞI DA GÜNDEMDE

Ayrıca daha önceki yapılandırma yasaları çıktığında nakit sıkıntısı olanlar için kamu bankaları kredi kolaylığı sağlamıştı.

Bu krediyle yapılandırma avantajı kapsamında borcun kapatılması, geri ödemenin de emekli aylığıyla aydan aya yapılmasının yolu açılmıştı. Bu yönde de bir beklenti bulunuyor.

Ayrıca kredi paketiyle doğum ve askerlik borçlanması yaparak emekli olabileceklere de finansman desteği sağlanması gündemde.

3- BORCU SİLDİRENE EMEKLİLİK

Yapılandırma yasasıyla beklenen bir imkan da belirlenen sürede ödenmeyen Bağ-Kur prim borçlarının silinerek, bu sürelere ait hizmet sürelerinin dondurulması. Önceki yapılandırma yasalarında bu yönde bir düzenleme yapılmıştı.

Aynı imkan sağlanırsa prim borcu nedeniyle emekli olamayacak bazı EYT'lilere kolaylık sağlanmış olacak. Emeklilik için prim borcunun olduğu sürelere ihtiyacı bulunmayanlar, bu imkandan yararlanacak.

EYT'liler borcu silinip hizmet süreleri dondurulduğunda eğer emeklilik için diğer primleri yetiyorsa emeklilik başvurusu yapabilecek.

4- PRİM ŞARTINI DÜŞÜRECEK İMKAN

Borçların silinmesi imkanı gelirse, bazı EYT'lilere SSK'dan emeklilik yolu da açılacak. Öyle ki; bazı kişiler son 7 yılda Bağ-Kur hizmet süreleri daha fazla olduğundan emeklilik için Bağ-Kur prim şartlarına tabi bulunuyor.

Bu da kadın ise 7200, erkek ise 9000 günü tamamlaması anlamına geliyor. Prim borcu silinirken, bu borca ait sürelerin dondurulmasıyla bazı kişiler SSK emeklilik koşullarına tabi olabilecek.

Bu durumda da EYT düzenlemesinin ardından 5000 gün primle emeklilik yolu açılacak.

5- HESAPLI İHYA DA GÜNDEMDE

Yine yapılandırma düzenlemesiyle beklenen bir imkan da ihya kolaylığı olacak. Geçmişte prim borcu nedeniyle dondurulan hizmet süreleri olanlar bu günlerinin tamamını ihya talebinde bulunulan tarihteki asgari ücret üzerinden ödeme yaparak canlandırılabiliyor.

Asgari ücretin yüzde 34.5'i üzerinden hesaplama yapılıyor.

Örneğin; Ocak ayı gelmeden başvuran kişinin ihya edilecek her gün için 74,42 lira ödemesi gerekirken, söz konusu başvuruyu 1 Ocak'tan sonra yapmışsa tutar 115,09 liraya çıkıyor. 1 aylık ihya Ocak'tan önce başvurulmuşsa 2.232,60, sonra başvurulmuşsa 3.452,76 lira tutuyor.

Eğer geçmiş yapılandırma yasalarındaki gibi bir imkan sağlanırsa, ihya edilecek primlerde borçlu olunan tarihteki tutarlar baz alınacak ve sadece enflasyon farkı ile güncelleme yapılacak.

GÖZLER KABİNE TOPLANTISINDA

Tabii tüm bu durumlar yapılandırma düzenlemesinin içeriğiyle netleşecek.