EYT'de emeklilik için geri sayım! EYT'liler ne zaman emekli olacak? EYT'ye Avrupa modeli mi geliyor? Emekli maaşı hesaplaması...

EYT ile emeklilik hesaplaması nasıl olacak? Kamuoyunda "EYT" olarak bilinen "emeklilikte yaşa takılanlar"ın durumuyla ilgili çalışmalar sürüyor. EYT düzenlemesini bekleyen vatandaşlar, çalışmaların biteceği tarihi ve emekli olacakları tarihi araştırmaya başladı. EYT çalışmalarıyla ilgili son gelişmeleri yazımızda ele aldık. Peki, EYT'liler ne zaman emekli olacak? EYT'ye Avrupa modeli mi geliyor? EYT ile emekli maaşı hesaplaması nasıl olacak? İşte cevaplar...

EYT'LİLER NE ZAMAN EMEKLİ OLACAK?

Sigorta başlangıcı 9 Eylül 1999'dan önce olanlar, EYT'li olarak adlandırılıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, EYT'lilerin durumuyla ilgili çalışmalara hız verdi. Düzenleme ile EYT'lilere 2023 yılından itibaren emeklilik yolunun açılması planlanıyor.

En geç Ocak'ta düzenlemenin Meclis'e sunulması beklenirken, bununla emeklilik hakkı elde edecek kişilerin maaşının nasıl bağlanacağı, nasıl hesaplama yapılacağı da merak konusu oldu.

FAZLA PRİM ETKİSİ

Takvim'de yer alan habere göre, EYT'lilerin maaş hesapları, diğer emekli aylığı bağlananlar gibi, üç dönem üzerinden yapılacak. Buna göre; 2000 yılı öncesi, 2000- 2008 yılları arası ve 2008'in 10'uncu ayından sonraki dönem olmak üzere 3 ayrı hesaplama söz konusu olacak.

Emekli maaşı hesaplanırken tüm kazançlar dikkate alınacak. Yaş beklerken ödenen fazla primler de emekli maaşı hesaplamasında kullanılacak.

3 döneme ilişkin farklı Aylık Bağlama Oranları ve güncelleme katsayılarıyla emekli maaşı ortaya çıkarılmış olacak.

MALİYET ANALİZİ

EYT düzenlemesinden kimlerin hangi şartlarda yararlanacağı yönündeki çalışmalarla birlikte konunun mali yönü de masaya yatırılacak.

Maliyet ortaya çıkarılarak, bunun için bir bütçe hazırlanacak.

EYT'YE AVRUPA MODELİ Mİ GELİYOR?

Bazı Avrupa ülkelerinde kesintili emeklilik modeli uygulandı. Buna göre, emekliliğe kalan her yıl için aylıktan belli oranda kesinti yapılıyor.

Bu kesintinin yaş dolduğunda kalkması da söz konusu oluyor.

Bizde de Avrupa modelinde olduğu gibi belli oranda kesinti ile kalan yılların tamamlanması konusu çalışmalar sırasında değerlendirilecek.

Bu modellerin uygulanıp uygulanmayacağı çalışmalar sonucunda belli olacak.

MEVCUT KOŞULLARDA NASIL EMEKLİ OLUNUYOR?

1 Ekim 2008'de yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortaları ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile emeklilik yaşı kademeli olarak yükseltilirken, prim ödeme gün sayısı işçilerde (SSK) 7200, esnaf ve çiftçilerde (Bağ-Kur) ise 9000'e çıkartıldı. Kanun yürürlüğe girdiğinde kadınlarda 58, erkeklerde 60 olan emeklilik yaşı kademeli olarak yükselmekte ve 2048 yılında kadın ve erkek sigortalı ayrımı yapılmadan 65 yaşa yükselecek.

Örneğin ilk defa çalışmaya Ağustos 2022'de başlayacak bir kişi, hiç ara vermeden 7200 gün çalışması halinde prim koşulunu Ağustos 2042'de yerine getirecek. Ağustos 2042'de prim koşulunu yerine getiren erkek sigortalı 64 yaşında, kadın sigortalı ise 62 yaşında emekli olacak.