Emekli kök maaşlara ARA ZAM şekillendi! SGK-SSK, BAĞKUR'luya %33.13'lük ayar geldi! 2000 sonrası sigortalı için 8 elmas kural! 7.000, 7.500, 8.000 TL...

Temmuz ayında gerçekleşen enflasyon ve refah payı artışıyla birlikte milyonlarca emekli, gelirlerindeki değişiklikleri gözlemledi. Özellikle taban maaş alan emekliler için ise yeni maaş artışı formülleri tartışılmaya başlandı. Emekliler ve memurlar, yılda iki kez, Ocak ve Temmuz aylarında maaşlarında artış alıyorlar. Diğer yandan, memurlar ve memur emeklileri, toplu sözleşmede belirlenen zam oranına ek olarak enflasyon farkını da maaş artışlarında yansıtıyorlar. Bu bağlamda, yüksek maaş elde etmek isteyenler için 8 temel kural ön plana çıkıyor.

REFAH PAYI UYGULAMASI

Bunun dışında son dönemde hem emekliler hem de memurlar için refah payı uygulaması devreye sokuldu. Hükümet oluşan enflasyonun üzerinde zam oranı belirledi. Ayrıca taban maaş uygulaması ile düşük aylıklar seyyanen ödemelerle belirlenen rakamlara tamamlandı. Örneğin bu yılın Ocak ayında zam oranı SSK ve Bağ-Kur emeklilerinde yüzde 15.40, memur emeklilerinde yüzde 16.48 çıkmış, ek iyileştirmeyle bu oran yüzde 30'a yükseltilmişti. Aynı ayda ayrıca en düşük emekli aylığı ödemesi de 3 bin 500 liradan 5 bin 500 liraya çıkartılmıştı. Nisan ayında bir ara zam ile en düşük emekli aylığı 7 bin 500 liraya çıkartılmıştı. Böylece en düşük aylık alanlar a 2 bin lira ek ödeme yapılmıştı. Taban aylığın altındaki tüm maaşlar 7.500 TL'ye tamamlanıyor.

Temmuz ayında ise SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yüzde 19.77, memur emeklilerinin yüzde 17.55 çıkan zam oranı ek iyileştirmeyle yüzde 25'e yükseltildi. Ancak bu artış özellikle 7.500 TL'nin altında kök maaşlarda artışı taban maaşın üzerine çıkarmadığından bir kısım emekli için ödemeler değişmedi. Bu noktada başta en düşük aylıklarda olmak üzere emekliler için bir ara zam formülü gündeme geldi. Önümüzdeki Ocak ayında SSK ve Bağ-Kur emeklileri bu yılın ikinci yarısında gerçekleşen enflasyon oranında zam, memur emeklileri de toplu sözleşme artışı ve enflasyon farkı alacak. Ancak bir iyileştirme de gündemde. Bu iyileştirme Ocak artışıyla birlikte yapılabileceği gibi, öncesinde de hayata geçirilebilecek. Özellikle Ekim ayında TBMM'nin açılmasıyla konunun Meclis gündemine de gelmesi bekleniyor.

SEYYANEN ARTIŞ OLABİLİR

Gündeme gelen formüllerden birisi seyyanen artış. Özellikle 7.500 TL'nin altında maaş alanlar başta olmak üzere belirlenecek bir miktar ile seyyanen artış yapılabilir. Memurlara geçtiğimiz ay 8 bin 77 lira seyyanen artış yapılmıştı. Ancak seyyanen artış kararı alınırsa ne kadar olacağı ve ne zaman hangi maaşlara yansıtılacağı çalışma sonunda belli olacak.

ENFLASYON ÜZERİ ARTIŞ

Seyyanen artış dışımda gündeme gelecek bir başka formül ise refah payı verilmesi. Yani enflasyonun üzerinde bir oransal artış yapılması. Ocak ayında maaşlara yansıtılacak zam oranının iyileştirmeyle yükseltilebileceği belirtiliyor. Oransal artış konusunda karar verilmesi halinde, Ocak ayının beklenmesi de şart olmayacak. Belirlenen tarihte belirlenen yüzdelik oranda artış yapılabilecek.

YENİ TABAN MAAŞ

Bir başka formül ise taban maaşın yeniden belirlenmesi. Nisan ayında yapıldığı gibi bir ara formül ile taban maaş yükseltilebilir. Bu durumda düşük maaş alanlar için yeni bir seyyanen artış gündeme gelmiş olur. Emeklilere ilişkin iyileştirme yasal düzenleme ile hayata geçirilebilecek. Meclis de Ekim ayında açılıyor. Bu nedenle emeklilerin gelirini artıracak düzenleme en erken Ekim ayında Meclis'e taşınacak.

BAŞKAN ERDOĞAN'DAN EMEKLİYE ARA ZAM MESAJI

Yaklaşık 16 milyon emeklinin gözü ek zamma çevrildi. Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın müjdesini verdiği ek zammın detayları merak konusu oldu. Başkan Erdoğan, son olarak "Bu konuda gereken adımları yıl sonuna kadar atacağız" derken, onun talimatıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın başlattığı çalışmalar sürüyor.

2 AYRI BAŞLIK VAR

Emeklilere iyileştirme konusunda iki başlık öne çıkıyor. Birincisi tüm kök aylıklara yansıtılacak ek zam, ikincisi ise taban emekli aylığı ödemesinin artırılması. Emekli aylıklarına ek zammın ise 2 yolu bulunuyor. Birincisi seyyanen, diğeri ise oransal artış.

GÖZLER HAKEMDE
Geçtiğimiz ay tüm emeklilerin kök aylıkları yüzde 25 artırıldı. Ocak ayında da Merkez Bankası'nın TÜFE tahminine göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin enflasyon zammı yüzde 31.92 olarak beklenirken; memur emeklileri de toplu sözleşme konusunda devreye giren Hakem Kurulu'nun memurlar ve kendileri için belirleyeceği artış ile enflasyon farkını alacak.

Memurlar ise geçtiğimiz ay yüzde 17.55'lik artışa ilaveten 8 bin 77 lira seyyanen zamdan yararlanmıştı. Ocak zammını ise Kamu Görevlileri Hakem Kurulu belirleyecek. Ancak Kamu İşveren Heyeti'nin yüzde 15'lik zam teklifine göre enflasyon farkıyla birlikte artış en az yüzde 43 olarak bekleniyor. Hakem Kurulu'nun kararına ve enflasyon farkına göre bu oran daha da artabilecek.

TABAN AYLIK FORMÜLÜ

Emeklilere yönelik çalışmalarda ikinci başlık ise taban aylıklar… Halen en düşük emekli aylığı ödemesi 7 bin 500 lira. Bu tutarın yükseltilmesi de gündemde. Temmuz'da net asgari ücret 8 bin 506 liradan 11 bin 402 liraya çıktı ancak taban emekli aylığı ödemesi aynı kaldı. Asgari ücret ile en taban emekli aylığı ödemesi arasındaki önceki oranın yeniden sağlanması kararı alınabilir. Bu durumda düşük emekli aylığı ödemesi 10 bin lira seviyesine çıkacak.

NE ZAMAN UYGULANACAK?

Emeklilere ek zam yasa çıkarılacak yapılacak. Meclis de Ekim ayında açılıyor. Bu nedenle ek zam en erken Ekim ayında Meclis'e taşınarak yasalaştırılacak. Yürürlük tarihi de bu süreçte belli olacak.

Emeklilerin aylıklarının zam aldığı şu günlerde herkesin konuştuğu konuların başında maaşların miktarı geliyor. Emekli olunca yüksek maaş almak mümkün. Ancak bunu emeklilik zamanı değil çalışırken sağlayabilirsiniz. O yüzden planları çalışırken yapmakta fayda var..

AYLIKLAR NASIL HESAPLANIYOR

Emekli maaşları hesaplanırken sizin çalışma hayatınız boyunca SGK'ya bildirdiğiniz kazançların tümü ele alınıyor. Bu yüzden prime esas kazancınız yani SGK'ya bildirilen brüt maaşınız çok önemli. Asgari ücretten gösterilip elden kalan maaşı alıyorsanız buna razı olmayan. Çünkü çalışma hayatında asgari ücretten prim yatıranların ileride emekli aylıkları da çok düşük oluyor. Bugün emekli maaşı hesaplanırken üç ayrı dönem dikkate alınıyor.

BİRİNCİ DÖNEM: 9 Eylül 1999 öncesi çalışılan dönem.

İKİNCİ DÖNEM: 9 Eylül 1999-1 Ekim 2008 arası çalışılan dönem.

ÜÇÜNCÜ DÖNEM: 1 Ekim 2008 sonrası dönem.

En basit şekliyle anlatmaya çalışırsak; emekli maaşı ortalama aylık kazancın Aylık Bağlama Oranı'yla (ABO) çarpılması sonucu bulunuyor.

*1999'A KADAR SÜRE: Aylık bağlama oranı, 25 yıl sigortalılık süresi (9.000 gün) için yüzde 76 olarak uygulanıyor. 3.600 gün için ise yüzde 70 olarak alınıyor.

*1999-2008 ARASI: Bu dönemde sistem değiştiriliyor ve 25 yıl için oran yüzde 65'e çekiliyor.

*EKİM 2008 SONRASI: Sosyal güvenlik kurumlarının bir çatı altına toplanması ile 25 yıl için aylık bağlama oranı yüzde 50'ye kadar iniyor.

Görüldüğü gibi eski dönemde çalışanlar eğer yüksek kazançları da varsa daha şanslılar.

Bir örnek vermek gerekirse;

8 ZÜMRÜT KURAL

Şu anda çalışanlar için henüz emeklilik maaşı hesaplanmadığı için hâlâ fırsat var demektir. Bu yüzden alacağınız bazı tedbirler hakkında bilgi vererek ileride alacağınız maaşı yükseltmenin yollarını paylaşmak istiyorum...

1) Emekli maaşı hesaplanırken kullanılan en önemli parametre sizin prime esas kazancınız. Diğer bir ifadeyle bordronuzdaki brüt maaşınız. Bu ne kadar yüksek ise avantajınız da o kadar çok oluyor. O yüzden, öncelikle maaşınız yüksek olmasına rağmen asgari ücretten gösterilmesine razı olmayın. Bu emekli maaşınızı da, ileride alacağınız kıdem tazminatını da olumsuz etkiler. Brüt maaşınız salt aldığınız aylıktan oluşmuyor. Düzenli olarak ödenen yemek parasından, ikramiyeye kadar her ödemenin bordroda brüt maaşa eklenmesi gerekiyor. Bunun yapıldığını kontrol edin. Gerçek maaşınız gösterilmiyorsa ALO 170'e bildirin.

2) Emekli maaşınızın her yıl artması için brüt maaşınızın asgari ücretin üzerinde olması çok önemli. Bunu gerçekleştirirseniz senede 60-70 liralık artışlar sağlanabilir.

3) Primlerinizi kendiniz ödüyorsanız, yani BAĞ-KUR'lu iseniz ya da isteğe bağlı sigorta yaptıysanız elinizden geldiğince tavandan ödemeye gayret edin. Eskiden tavan ödeme, brüt asgari ücretin 6.5 katı idi. 1 Ocak 2017'den itibaren 7.5 katına çıkartıldı

4) Eğer imkânınız varsa iki yerde sigortalı olun. Hem Bağ-Kurlu hem SSK'lı (4A) da olabilirsiniz. Ayrıca iki ayrı iş yerinde SSK'lı da çalışabilirsiniz. Aynı anda iki yerden sigortalı olduğunuzda prime esas kazançlarınız toplanacak ve yüksek olacaktır.

5) Emekli maaşınızı artırmak için çok uzun çalışmaktan önce hangi şartlarda çalıştığınız önem kazanıyor. Aynı işyerinde, aynı süre çalışan ama kazancı farklı iki kişinin emekli maaşları da farklı oluyor. Prim gün sayılarının her ay için 30 gün olmasına dikkat edin. Bazı işverenler daha az gün gösterebiliyor. Hizmet dökümünüzü e-devletten sürekli kontrol edin. Hile yapılıyorsa mutlaka ALO 170'e bildirin.

6) Emeklilik planını son yıllara bırakmayın. Şimdiden yapın. Ne kadar erken davranırsanız o kadar kazançlı çıkarsanız. Zamanınız daraldıysa son 3.5 yılı iyi değerlendirin. Bu sürede yüksek prim yatırmayı ihmal etmeyin.

7) Son 3.5 yılda SSK'lı olmak BAĞ-KUR'lu olmaktan daha avantajlı. Bu şekilde SSK şartlarıyla emekli olur, maaşınızın yüksek olmasını sağlayabilirsiniz.

8) Emeklilik zamanınız geldiğinde başvuru sırasında eş, çocuk gibi bakmakla yükümlü olduğunuz kişi sayısını tam olarak bildirin.

Bu kişiler de emekli maaşınızı olumlu etkiliyor.

EMEKLİLER 6 AYLIK ENFLASYON TAHMİNİNE GÖRE NE ALACAK?

Mevcut maaş: 7.500,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 9.984,75 TL

Mevcut maaş: 7.600,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 10.117,88 TL

Mevcut maaş: 7.700,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 10.251,01 TL

Mevcut maaş: 7.800,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 10.384,14 TL

Mevcut maaş: 7.900,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 10.517,27 TL

Mevcut maaş: 8.000,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 10.650,40 TL

Mevcut maaş: 8.100,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 10.783,53 TL

Mevcut maaş: 8.200,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 10.916,66 TL

Mevcut maaş: 8.300,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 11.049,79 TL

Mevcut maaş: 8.400,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 11.182,92 TL

Mevcut maaş: 8.500,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 11.316,05 TL

Mevcut maaş: 8.600,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 11.449,18 TL

Mevcut maaş: 8.700,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 11.582,31 TL

Mevcut maaş: 8.800,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 11.715,44 TL

Mevcut maaş: 8.900,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 11.848,57 TL

Mevcut maaş: 9.000,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 11.981,70 TL

Mevcut maaş: 9.050,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 12.048,27 TL

Mevcut maaş: 9.100,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 12.114,83 TL

Mevcut maaş: 9.200,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 12.247,96 TL

Mevcut maaş: 9.300,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 12.381,09 TL

Mevcut maaş: 9.400,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 12.514,22 TL

Mevcut maaş: 9.500,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 12.647,35 TL

Mevcut maaş: 9.600,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 12.780,48 TL

Mevcut maaş: 9.700,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 12.913,61 TL

Mevcut maaş: 9.800,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 13.046,74 TL

Mevcut maaş: 9.900,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 13.179,87 TL

Mevcut maaş: 10.000,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 13.313,00 TL

Mevcut maaş: 10.100,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 13.446,13 TL

Mevcut maaş: 10.200,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 13.579,26 TL

Mevcut maaş: 10.300,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 13.712,39 TL

Mevcut maaş: 10.400,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 13.845,52 TL

Mevcut maaş: 10.500,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 13.978,65 TL

Mevcut maaş: 10.600,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 14.111,78 TL

Mevcut maaş: 10.700,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 14.244,91 TL

Mevcut maaş: 10.800,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 14.378,04 TL

Mevcut maaş: 10.900,00 TL
% 33.13 zamlı maaş: 14.511,17 TL