Devlet işi olmayanın yanında! 30 günde hesapta | En düşük işsizlik maaşı ne kadar? İşsizlik maaşı başvuru şartları neler?

İşsizlik ödeneği en geç bir ay içinde hesaplara yatarken, malullük, dul aylığı alanların işsizlik maaşı kesilmiyor. Hastalık halinde başvuruda 30 günü aranmazken, ödenek için işten çıkış kodu önem taşıyor.

İşçi ve işvereni korumak için devreye alınan kısa çalışma ödeneğinde temmuz-aralık döneminde 9706 lira olan tavan da 15 bin liraya çıktı.

İŞ İMKÂNI SUNULUYOR

İşsizlik ödeneği almaya hak kazananlara İŞKUR, GSS primini ödeme dışında yeni bir iş bulma, aktif işgücü hizmetleri kapsamında kurs, programlar ayarlıyor. İşsizlik ödeneği, en az 4 ay (120 gün) çalışan bir işçi için işsiz kalması ve gerekli şartları taşıması halinde alt sınırı asgari ücretin yüzde 40'ı, üst sınırı ise yüzde 80'i olarak hesaplanıyor.

Yeni asgari ücretle işsizlik ödeneğinin en düşüğü 4 bin 3 lira, en yükseği ise 8 bin 6 lira şeklinde uygulanacak. Bu rakamlardan binde 7.59 oranında damga vergisi kesintisi yapılacak.

KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ DE ARTTI

İşçi ve işvereni korumak için olağanüstü durumlarda devreye alınan, sıkıntıda olan işletmelerin de başvurduğu kısa çalışma ödeneği tavanı da yeni asgari ücretle birlikte arttı.

Kısa çalışma ödeneği son 12 aylık ortalama brüt ücretin yüzde 60'ı üzerinden hesaplanıyor. Asgari ücretin yüzde 150'si oranında tavan uygulanıyor.

Temmuz-aralık döneminde 9 bin 706 lira olan bu tavan yeni asgari ücretle birlikte 2023 yılında 15 bin liraya çıkacak. Salgınla mücadele döneminde 3 milyonun üzerinde çalışan kısa çalışma ödeneği almıştı. Aralık itibariyle bu sayı binlere düşmüş durumda.

MAAŞ ALMA KOŞULLARI

İşsizlik maaşı alabilmek için, son 3 yılda en az 600 gün prim ödenmesi, son 120 gün hizmet akdiyle çalışılması zorunluluğu bulunuyor.

İş akdinin feshedildiği tarihten itibaren 30 gün içinde başvuranlar hak ettikleri işsizlik maaşını tam olarak alıyor. Ödeneğe hak kazanabilmek için ayrıca, hizmet akdinin ya işverence sona erdirilmesi ya da işçi tarafından "haklı" bir gerekçeye dayalı olarak feshedilmesi koşulu aranıyor.

İşyerinin el değiştirmesi veya başkasına geçmesi, kapanması veya kapatılması, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedenleriyle işten çıkarılmış olanlar da işsizlik ödeneği alabiliyorlar.

İŞSİZLİK MAAŞI NASIL HESAPLANIR?

Günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının %40'ı olarak hesaplanmaktadır. Bu şekilde hesaplanan işsizlik ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının %80'ini geçememektedir. İşsizlik ödeneği damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz.

İŞSİZLİK MAAŞ BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?

Hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın İŞKUR birimine başvurmak gerekmektedir. Başvuru, İŞKUR birimine şahsen gelerek veya elektronik ortamda www.iskur.gov.tr adresinden yapılabilir. Mücbir sebepler dışında 30 gün içerisinde başvurulmaması halinde, başvuruda gecikilen süre, toplam hak sahipliği süresinden düşülmektedir.

İşsizlik ödeneğinin ödenebilmesi için sigortalı işsizlerin iş almaya hazır durumda olması gerekmektedir. İşsizlik ödeneği başvurusu ile kişinin iş arayan kaydı yapılmakta veya güncellenmektedir. Böylece sigortalı işsizlerin danışmanlık, işe yerleştirme ve mesleki eğitim hizmetlerini alması sağlanmaktadır. Dolayısıyla, vekâletname ile başvuru yapılması imkanı bulunmamaktadır.

KİMLER İŞSİZLİK MAAŞI ALIR KİMLER ALAMAZ?

İşten çıkış kodlarına ve iş akdini fesih nedenlerine göre işsizlik ödeneğini alma hakkı şöyle:

1) Deneme süreli iş sözleşmesinin işverence feshi - Alamaz
2) Deneme süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi - Alamaz
3) Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi (istifa) - Alamaz

4) Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi - Alır
5) Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi - Alır
8) Emeklilik (yaşlılık) veya toptan ödeme nedeniyle - Alamaz
9) Malulen emeklilik nedeniyle - Alamaz
10) Ölüm - Alamaz
11) İş kazası sonucu ölüm – Alamaz
12) Askerlik - Alır

13) Kadın işçinin evlenmesi - Alamaz

14) Emeklilik için yaş dışında diğer şartların tamamlanması - Alamaz

15) Toplu işçi çıkarma - Alır

16) Sözleşme sona ermeden sigortalının aynı işverene ait diğer işyerine nakli - Alamaz

17) İşyerinin kapanması - Alır
18) İşin sona ermesi - Alır

19) Mevsim bitimi (Bu kod, iş akdinin askıya alınması halinde kullanılır. Tekrar başlatılmayacaksa "4" nolu kod kullanılır) - Alamaz

20) Kampanya bitimi (Bu kod iş akdinin askıya alınması halinde kullanılır. Tekrar başlatılmayacaksa "4" nolu kod kullanılır) - Alamaz

21) Statü değişikliği - Alamaz

22) Diğer nedenler – Alamaz

23) İşçi tarafından zorunlu nedenle fesih - Alır
24) İşçi tarafından sağlık nedeniyle fesih - Alır
25) İşçi tarafından işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış nedeni ile fesih - Alır

26) Disiplin Kurulu kararı ile Fesih - Alamaz

27) İşveren tarafından zorunlu nedenlerle ve tutukluluk nedeniyle fesih - Alır
28) İşveren tarafından sağlık nedeni ile fesih - Alır

29) İşveren tarafından işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih - Alamaz

30) Vize süresinin bitimi ( İş akdinin askıya alınması halinde kullan Tekrar başlatılmayacaksa "4" nolu kod kullanılır) - Alamaz

31) Borçlar Kanunu, Sendikalar Kanunu, Grev ve Lokavt Kanunu kapsamında kendi istek ve kusuru dışında fesih - Alır
32) 4046 sayılı Kanunun 21. maddesine göre özelleştirme nedeni ile feshi - Alır
33) Gazeteci tarafından sözleşmenin feshi - Alır
34) İşyerinin devri, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedeniyle fesih - Alır

35) 6495 Sayılı Kanun nedeniyle devlet memurluğuna geçenler - Alamaz

36) KHK ile işyerinin kapatılması - Alır

37) KHK ile kamu görevinden çıkarma - Alamaz

38) Doğum Nedeniyle İşten Ayrılma - Alamaz

39) 696 KHK ile (taşerondan) kamu işçiliğine geçiş - Alamaz

40) 696 KHK ile kamu işçiliğine geçilememesi sebebiyle çıkış - Alır

41) Re'sen işten ayrılış bildirgesi düzenlenenler – Alamaz

42) İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması - Alamaz

43) İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarf etmesi veya davranışlarda bulunması yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatlarda bulunması - Alamaz

44) İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması - Alamaz

45) İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması - Alamaz

46) İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması - Alamaz

47) İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi - Alamaz

48) İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi - Alamaz

49) İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi - Alamaz

50) İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması - Alamaz